Op cursus met het baasje

Donna is een middenslag-schnautzer van nog geen dertig centimeter hoog, maar een imponerende verschijning. Met haar gecoupeerde staartje in de lucht houdt ze de mensen om haar heen scherp in de gaten. Als iemand het waagt zomaar op te staan, begint ze vervaarlijk te blaffen. ,,Laat haar maar even uitpraten'', zegt hondeninstructrice Marleen Schmets. ,,Kijk, haar staart staat hoog, maar haar oren laag. Dat duidt op onzekerheid. Donna is gewoon een beetje schrikachtig voor mensen.''

In de kleedkamer van een hockeyclub in Maassluis zijn de cursisten van de Martin Gaus-hondenschool verzameld voor les 6 van de basiscursus hondentraining. Instructrice Marleen gaat de rij af: Hoe is het gegaan de afgelopen dagen? Niet zo goed, vertelt de bazin van rottweiler Dani. ,,Toen Dani vanuit de auto een boxer zag, sprong hij zowat door de voorruit. En toen mijn vriend hem wilde corrigeren, ging hij in zijn hand hangen.'' Marleen knikt geruststellend. ,,Dat was geen gerichte agressie tegen de baas, hoor, maar afreageren. Hebben jullie die homeopathische druppels al gehaald?''

Vroeger was een hond gewoon hond. Als de jager had geschoten rende de retriever achter de buit aan. De waakhond in zijn hok gromde als er iemand het zandpad opstapte: het erf van de boer was zijn territorium. De 1,5 miljoen honden die Nederland nu telt, zijn echter bijna nooit meer waakhond. Veel van het natuurlijke gedrag dat vroeger zo werd gewaardeerd, vinden hun bazen ongewenst. De hond die blaft als er wordt aangebeld, is hinderlijk. De hond die bijt als hij ongevraagd wordt aangehaald, is vals en moet naar het asiel, of erger, worden afgemaakt.

De relatie tussen mens en hond is definitief veranderd. Vroeger was de hond een goede werknemer met gebruiksaanwijzing. Tegenwoordig is hij op zijn minst een trouwe vriend, en niet zelden een levenspartner die lief en leed met het baasje moet delen. Onlangs liepen honderd mensen mee in een stille tocht voor de rottweiler Boris, volgens hen een slachtoffer van `zinloos geweld'. De politie van Drachten schoot hem dood omdat hij in het park achter de eendjes aanzat. Boris volgde zijn jachtinstinct. Dat kan niet meer, anno 1999.

,,Honden moeten tegenwoordig leren zich niet als hond te gedragen'', zegt hondentrainster Marleen. Gelukkig zijn de meeste baasjes bereid hierbij te helpen. Als hij acht weken oud is, gaat de hond op cursus. Het aantal hondenscholen in Nederland is niet te tellen: alleen al hondengoeroe Martin Gaus, bekend van de tv, heeft er zo'n dertig. De scholen hebben verschillende methoden. Sommige geloven in het belonen van goed gedrag. Andere zweren bij een ferme ruk aan de slipketting als de hond iets fout doet. Martin Gaus heeft iets nieuws: een klikker. Als de hond iets goed doet, volgt een klikgeluid en een brokje. Dat werkt beter dan `braaf' zeggen, zegt Gaus.

De scholen hebben één ding gemeen. Om te kunnen opvoeden, moet het baasje zich verdiepen in het natuurlijke gedrag van zijn hond. ,,Zie je die kiezen?'' zegt Marleen terwijl ze naar het videoscherm wijst. ,,Een hond die dominant agressief is, laat alleen zijn hoektanden zien. Deze hond is bang. Kom niet dichterbij, dat is wat hij wil zeggen.''