Kozak in Callantsoog

Op het terras van hotel De Wijde Blik in Callantsoog kwam drie jaar geleden een zeer oude vrouw die een pannekoek wilde eten. Alle tafeltjes waren bezet. Ik had alleen mijn fiets bij mij aan tafel, dus ik noodde haar uit bij mij haar pannekoek te prikken. Zij stelde zich voor als Aaltje Mirodze. Russisch? Nee, Georgisch. Haar grootvader had tegen de bezetters gestreden, was niet naar Rusland teruggekeerd, en had later een Callantsoogse getrouwd. Ik herinnerde mij vaag een opstand van Georgiërs in april 1945, maar ik moest naar het Kazemattenmuseum bij de Afsluitdijk, en daarom sprak ik met mevrouw Mirodze af haar nog eens te ontmoeten. ,,Op 21 augustus 1999'', preciseerde ze, zonder uit te leggen waarom het juist die dag moest zijn.

Vanochtend bleek hotel De Wijde Blik van de aardbodem weggevaagd. Ik fietste naar de Pettemerweg en belde bij Aaltje aan. Een oude man deed open, bracht me naar de huiskamer, en beloofde thee. Ik had in de tussentijd alles gelezen over de opstand der Georgiërs tegen de Duitsers. Er was enige hulp geweest van het Nederlands verzet, maar niet veel. De Engelsen leken met de zaak verlegen. Moskou deed of ze er niets mee te maken hadden. De moedige poging onze bezetters uit Holland te verdrijven, was geëindigd in bloed en tranen. De geallieerden brachten pas later, na de capitulatie van de bezetters, de vrijheid terug naar Callantsoog. De `Russen', zoals men ze noemde, werden snel vergeten, op een monumentje op Texel na.

Aaltje liet mij enige souvenirs zien: een tsaristische roebel, een verroeste musket, een snuifdoos. ,,Dus die Georgische strijder tegen de bezetter was uw grootvader?'' ,,Ja, dat moet ik even uitleggen. Hij was heel jong bij de invasie, en trouwde in 1870 met een jong meisje, mijn moeder, die in 1899 mij als laatste van tien kinderen ter wereld bracht.'' Aaltje was dus honderd jaar, in Nederland niets bijzonders meer, maar over welke invasie had ze het? Ze legde het me uit.

Op 21 augustus 1799 deden enkele Engelse en Russische oorlogsschepen een halfbakken poging om het door de Fransen bezette Holland te invaderen. Er was enige hulp geweest van het Nederlandse verzet, maar niet veel. De Engelsen leken met de zaak verlegen. Moskou deed of ze er niets mee te maken hadden. De moedige poging onze bezetters uit Holland te verdrijven, was geëindigd in bloed en tranen. De geallieerden brachten pas later, na de capitulatie van de bezetters, de vrijheid terug naar Callantsoog. De `Russen', zoals men ze noemde, werden snel vergeten, op een monumentje bij Bergen na.

,,Opa wordt een beetje oud'', zei Aaltje, toen de man die mij had binnengelaten, de thee kwam brengen. ,,U bent de kozakken-opa?'' ,,Ja. Ik was zelf geen kozak. Ik was toen elf jaar, de scheepsjongen. Ik wou niet met ze terug, want ik had genoeg van de stuurman en de kapitein die mij misbruikten.'' ,,Maar dan bent u 211 jaar oud!''. ,,Ongeveer, ja. Maar in Georgië zijn er nog wel die ouder zijn. Toen ik 200 werd keeg ik nog een brief van mijn vader. Hij schreef dat ze in Georgië dichtbij de onafhankelijkheid waren. Ik moet hem nog eens antwoorden.''