HITGOLF 9: ZON EN HITTE

De zomer heeft niet alleen zijn eigen hits, maar is ook het meest bezongen seizoen in de popmuziek. Vandaag de negende aflevering van een serie zomerse onderwerpen in hitsingles: zon en hitte.

Het weer is een onuitputtelijk onderwerp. Dat bleek weer eens een paar weken geleden, toen Nederland werd getroffen door een hittegolf. Kranten grepen de tropische hitte dankbaar aan om hun kolommen te vullen met verhalen over het zuchten van de Nederlandse bevolking onder de hitte.

Ook in de popmuziek komen hitte en zon overvloedig voor. Talloos zijn de nummers waarin de zon een rol speelt of zelfs het onderwerp is. Elke zomer komt een of andere platenmaatschappij wel op het idee om een compilatie met zonnige hits uit te brengen. Vorig jaar kwam Arcade bijvoorbeeld met de dubbel-cd `Zomer, zon, het strand en de zee', met nummers als `Als de zon schijnt' van André van Duin, `Zomerzon' van De Makkers, `Zon, zomer, zee' van Gert en Hermien, `Lekker zonnen' van Arne Jansen en `De zon schijnt weer in mijn cabine' van Henk Wijngaard. De meeste van deze nummers zijn niemendalletjes, ooit gebruikt om elpees te vullen. Maar soms werden ze een zomerhit. Zo haalde `Zomerzon' van De Makkers in juli 1972 de vijfde plaats van de Top 40.

Het is op het eerste gehoor wonderlijk dat van alle zonnenummers juist `Zomerzon' zo'n grote hit werd. De jengelende muziek van onder meer gitaar en synthesizerviolen is niets bijzonders, en de tekst is al even mager. ,,Zomerzon, zomerzon, toe help me nou, breng me naar het meisje toe waar ik van hou'', zo begint een van de Makkers na een kort intro meteen maar met het refrein. ,,Zomerzon, toe help me nou, want mijn hart verlangt zo naar die lieve vrouw.'' Ook de rest van de tekst doet pijn aan de oren: ,,Zij bracht het geluk weer in mijn leven/ Heeft me ooit haar hart gegeven/ Maar ik heb niet lief gedaan/ En toen is ze weggegaan.''

Toch is `Zomerzon' een uitzonderlijk zonnenummer. De meeste nummers waarin de zon een rol speelt zijn zorgeloos: ook in de popmuziek wordt de zon met geluk en voorspoed geassocieerd. Zelfs The Beatles ontkwamen niet aan dit cliché in hun `Here Comes The Sun', misschien wel het beroemdste zonnenummer. ,,It's alright'', zingt George Harrison telkens weer in dit lied. Maar bij `Zomerzon' krijg je geen moment het gevoel dat het ooit nog `alright' komt. Natuurlijk duidt het aanroepen van de zomerzonnegod erop dat ook de Makkers de zon positieve krachten toedichten, maar de zanger zingt `Zomerzon' zo vlak en gelaten dat elke hoop op de terugkeer van `die lieve vrouw' verdwijnt.

Hoewel vaak het directe gevolg van overvloedige zonneschijn, is hitte een veel interessanter onderwerp in de popmuziek. Hitte kent minder eenduidige associaties dan de zon. `(Your Love Is Like A) Heatwave' van Martha and the Vandellas, een van de mooiste Motown-nummers, is weliswaar een simpel liefdeslied zonder bijbedoelingen, maar vaak zijn popnummers met hitte als onderwerp minder onschuldig. Exemplarisch hiervoor is `Hot In The City' van de vroegere Britse punkzanger Billy Idol, dat in 1988 een kleine hit in Nederland was. Rustig en vredig begint dit nummer met de beschrijving van de lome hitte van een vredige zomernacht: ,,It's hot in the night, lonely, black and quiet/ Don't be afraid of the world we've made''. Maar al in de derde zin slaat de stemming om, net als later in het refrein het neutrale `hot in the city' verandert in het hitsige `you're hot in the city': ,,Just when al lonely lovely walks by/ And you can see the look in her eyes/ Then you know that it's gonna be hot in the city tonight.'' Later in het steeds grimmiger wordende lied zingt Idol als extatisch hoogtepunt dat hij nu `echt de hitte wil voelen'.

Ook de grootste zomerhit over hitte, `Summer In The City' van de Amerikaanse West-Coastgroep The Lovin' Spoonful, kent hitsigheid, zij het onderkoeld. ,,Hot town, summer in the city/ Back of my neck getting dirty and gritty'', zo begint deze nummer-twee-hit uit augustus 1968 nerveus en gejaagd. Maar anders dan bij Billy Idol is deze hitte niet lustopwekkend, maar doet Lovin' Spoonful-zanger John Sebastian slechts verlangen naar koele nachten: ,,Cool town even in the city/ Just so fine and looking so pretty''. Dan pas is het tijd om eropuit te trekken: ,,Cool cat looking for a kitty/ Gonna look at every corner of the city.''

    • Bernard Hulsman