Een nieuw gezicht

Al vlogen de geldzakken er niet door de lucht, de schaakverslaggever die van Las Vegas naar het Lost Boys toernooi in Amsterdam kwam waande zich in het paradijs. Computerschermen die het niet na tien zetten lieten afweten, maar werkten zoals we dat gewend zijn. Spijzen en dranken die we bij het Amerikaanse toernooi alleen zagen als bij de officials van de FIDE de deur even open stond. In Las Vegas waren er drie functionarissen van de persdienst die allemaal geen klap uitvoerden. ,,Maar die ene jongen werkt heel hard'', zei ik een keer tegen mevrouw Seirawan. Die jongen bleek dan ook een Australische toerist te zijn, die het niet aan kon zien en daarom zelf maar de handen uit de mouwen stak. Ook wat dat betreft viel er in Amsterdam niet te klagen. En als je de perskamer uitliep stond je op het ruime terras van het Filmmuseum en je keek niet uit over rijen gokmachines, maar over het Vondelpark. Nederland, ik heb u lief, tenminste als er een schaaktoernooi aan de gang is.

Het werd weer eens tijd, een belangrijk schaaktoernooi in Amsterdam, maar het is jammer dat het ten koste van Antwerpen moet gaan. Zeven jaar organiseerde de firma Lost Boys, die in computersoftware doet, daar een groot toernooi waar ik en vele andere Nederlandse schakers erg gehecht aan waren geraakt. Volgend jaar verhuist het toernooi naar Amsterdam. De achtkamp die deze week werd gespeeld was een klein voorproefje.

Het leek bijna een familiebijeenkomst. Er waren Nederlanders, halve Nederlanders als Sokolov en Nikolic, en verder Ljubojevic, die hier zo vaak is geweest dat hij ere-Nederlander genoemd kan worden. En één onbekend gezicht, Boris Avrukh uit Israël.

Hij is achttien jaar, kreeg een tijdje vrij van militaire dienst om in Europa te gaan schaken en hij besteedde zijn tijd goed. Eerst een kleine landenwedstrijd van jeugdteams in Apeldoorn, dan het toernooi in Biel, waar hij tweede werd achter Jeroen Piket, en toen het laatste Lost Boys toernooi in Antwerpen. Dat won hij en daardoor kreeg zijn schaaktoernee nog een vervolg, want de winnaar van Antwerpen kreeg een plaats in de Amsterdamse achtkamp.

Al in de eerste ronde liet Avrukh zien dat hij een speler is zoals de schaakliefhebbers het graag zien. Met groot geweld ging hij Timman te lijf. Het was uitgelokt door Timman, maar de manier waarop Avrukh de aanval voerde was imponerend. Tot de tijdnoodfase kwam, toen struikelde hij over de obstakels die verdediger Timman had aangevoerd.

Het zal niet meegevallen zijn voor Timman, Sokolov en Reinderman, die in Las Vegas hadden gespeeld, om nog waggelend van de jetlag meteen weer aan te treden, maar ze hielden zich taai en klaagden niet.

Wit Avrukh-zwart Timman

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 g7-g6 3. Pb1-c3 d7-d5 4. c4xd5 Pf6xd5 5. e2-e4 Pd5xc3 6. b2xc3 Lf8-g7 7. Lf1-b5+ c7-c6 8. Lb5-a4 0-0 9. Pg1-e2 c6-c5 10. 0-0 Pb8-c6 11. Lc1-e3 Pc6-a5 12. Ta1-b1 b7-b6 13. La4-b5 Tot hier was alles al eerder gespeeld, maar Timman's volgende zet is een provocerend nieuwtje. 13...Lc8-e6 14. d4-d5 Le6-d7 15. Lb5-d3 e7-e5 16. f2-f4 f7-f5 17. Pe2-g3 c5-c4 18. Ld3-c2 g6-g5 Zwart pakt het hard aan en dwingt wit tot een stukoffer, dat echter heel sterk blijkt te zijn. 19. f4xe5 f5-f4 20. e5-e6 Ld7xe6 Zwart had natuurlijk gezien dat hij het stuk moest teruggeven, maar nu komt een verrassing.

21. e4-e5 Een bijzonder mooie zet die een mataanval met Dh5 in de stelling brengt. Zwart heeft allerlei mogelijkheden om fraai ten onder te gaan, maar vindt de meest hardnekkige verdediging. 21...Le6-f7 22. e5-e6 Lf7-g6 23. Lc2xg6 h7xg6 24. d5-d6 Pa5-c6 25. Dd1-d5 Pc6-e7 26. Dd5xg5 Dd8xd6 27. Le3xf4 Dd6-c5+ 28. Dg5xc5 b6xc5 Zwart heeft er nog het beste van gemaakt, maar dat neemt niet weg dat wit in dit eindspel duidelijk beter staat. 29. Tb1-b7 Pe7-d5 30. Lf4-d6 Tf8-e8 31. Tf1-d1 Pd5-e3 Niet 31...Pxc3 32. Txg7+ Kxg7 33. Le5+ 32. Td1-e1 Lg7xc3 33. Pg3-e4 Pe3-c2 34. Te1-d1 Lc3-g7 35. Tb7xg7+ Heel moeilijk om deze stelling in tijdnood te spelen. Misschien was 35. Le7 (met de dreiging 36. Lf6) winnend. Na 35...Ld4+ 36. Txd4 cxd4 37. Pf6+ Kg7 38. Ld8+ Kh6 39. Pxe8 (mat zit er niet in na 39. h4 g5 40. h5 g4) Txd8 40. Pf6 wint wit een toren en de zwarte vrijpionnen zijn niet snel genoeg. Wat wit doet, het torenoffer waar hij al lang naar loerde, is niet goed. 35...Kg8xg7 36. Ld6-e5+ Kg7-h6 37. Le5-f4+ g6-g5 38. Pe4xg5 Kh6-g6 39. Td1-d6 Pc2-d4 40. Kg1-f2 Kg6-f5 Tijdnood voorbij. Het is misgegaan met wit, maar voor zwart is de winst technisch nog heel moeilijk. 41. Lf4-c1 Pd4xe6 42. Td6-d5+ Kf5-f6 43. Pg5-e4+ Kf6-e7 44. Td5-e5 Te8-f8+ 45. Kf2-e1 Ke7-d7 46. Lc1-e3 Ta8-b8 47. Te5-d5+ Kd7-c7 48. Td5-e5 Pe6-f4 49. Te5xc5+ Kc7-d7 50. Tc5xc4 Pf4xg2+ 51. Ke1-d2 Pg2xe3 52. Kd2xe3 Tb8-b5 53. h2-h4 Tf8-f1 54. Tc4-a4 a7-a5 55. Pe4-d2 Tf1-e1+ 56. Ke3-f2 Te1-e5 57. Pd2-f3 Te5-d5 58. Kf2-g3 Tb5-b4 59. Ta4-a3 a5-a4 60. Ta3-e3 Kd7-d6 61. Pf3-g5 Td5-d4 62. Pg5-f3 Td4-g4+ 63. Kg3-h3 Tg4-e4 64. Te3-d3+ Kd6-c5 65. h4-h5 Tb4-b2 66. Pf3-g5 Te4-e1 67. Kh3-g4 Tb2xa2 68. Kg4-f5 Ta2-f2+ 69. Kf5-g6 Te1-g1 70. Td3-e3 Tf2-g2 71. Te3-e5+ Kc5-d6 Wit gaf op.

Wit Avrukh-zwart Van der Sterren

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 e7-e6 3. Pb1-c3 Lf8-b4 4. f2-f3 d7-d5 5. a2-a3 Lb4xc3+ 6. b2xc3 c7-c5 7. c4xd5 Pf6xd5 8. Dd1-d3 Een heel scherpe openingsvariant die Shirov een tijdje in zijn repertoire had. 8...c5xd4 9. c3xd4 b7-b6 Dit was de reden dat Shirov teleurgesteld raakte in deze variant. 10. e2-e4 Lc8-a6 11. Dd3-d2 La6xf1 12. Ke1xf1 Pd5-e7 13. Lc1-b2 0-0 14. Ta1-d1 f7-f5 Ook zwart slaat met een zware vuist. 15. d4-d5 f5xe4 16. Dd2-d4 Pe7-f5 17. Dd4xe4 e6xd5 18. De4-e6+ 18. Txd5 ging niet wegens 18...Pe3+ 18...Kg8-h8 19. g2-g4 Pf5-e7 20. Pg1-h3 Dd8-d7 21. De6-e5 Wit doet steeds de meest agressieve zetten, maar hier is het niet verantwoord. Na 21. Pg5 zou hij voldoende compensatie voor de geofferde pion hebben. 21...Txf3+ 22. Kg2 is dan te gevaarlijk voor zwart en 21...Db5+ 22. De2 Dxe2+ 23. Kxe2 Pbc6 24. Pe6 Tf7 25. Pg5 zou tot remise kunnen leiden.

21...Dd7xg4 Met 21...Txf3+ gevolgd door 22...Tf6 had zwart gewonnen. 22. Ph3-g5 Tf8xf3+ 23. Pg5xf3 Dg4xf3+ 24. Kf1-e1 Nu zag zwart dat het geplande 24...Dxh1 zou falen op 25. Kf2. Zwart gaf op.

    • Hans Ree