Duits kruist bui

Tegen regen schrijf je niet. Regen is zo onvermijdelijk als wolk en waterland. Je kan er wel op vloeken, maar dat is onzinnig. Regen heeft ons tot een natie gesmeed, met onze dijken en daken, en natuurlijk de verbouw van kaas en tomaten. Zonder regen geen Holland.

Tegen Duitsers schrijf je niet. Duitsers zijn zo onvermijdelijk als nichten en nevels. Je kan wel op ze schelden, maar dat is onbehoorlijk. Duitsland heeft ons tot een natie gesmeed, met onze helden en beelden, en natuurlijk de verkoop van kaas en tomaten. Zonder Duitsers geen Holland.

Soms wordt het even teveel. In Doorn kwam ik kletsnat aan bij het huis van de keizer waar ook net drie autobussen stopten waar honderden oosterburen uitstroomden om het kasteel te bewonderen van de oorlogsmisdadiger uit de tijd dat Holland zulke mensen asiel bood. Ik besloot in een hotelerker deze dag suffend en puzzlend uit te zitten.

In de kiosk vroeg ik: ,,Heeft u kranten die uit het Verzet zijn voortgekomen?''Ik kreeg Trouw en Vrij Nederland. Laten die twee bladen nu met twee grote puzzels komen!

Kruiswoordpuzzels zijn de domste uitvinding van deze eeuw. Maar deze twee waren intrigerend omdat ze door hun bijzondere vulling een psychogram van de maker ontwierpen. De puzzelmeester van Vrij Nederland kent u, want Jelmer Steenhuis maakt ook uw zaterdagse cryptogram. De maker van het `Kenniskruiswoord' in Trouw blijft anoniem, maar het moet een domineeskind van ruim vijftig jaar zijn. Dan ben ik ook, dus als ik bij 1 horizontaal de opgave krijg `Herman..... gereformeerd theoloog († 1921)', dan vul ik direct Bavinck in. Ook `initialen van hervormde theoloog Van Ruler († 1970)' wist ik direct: A.A.. Het is kennis waar je niets aan hebt, maar die niet is weg te gooien.

Steenhuis vraagt `Zappa's reisverblijven', en dan hoor je direct: 200 Hotels. Typisch Steenhuis is dat de twee nullen van 200 kruisen met de O's in Otempora (..o mores van Cicero) en Roep (...der stad van Henriette Roland Holst). Steenhuis gebruikt zonder blozen het nieuwe woord sjacho, terwijl Trouw zonder blikken bekendheid met W.G. van de Hulst onderstelt.

De namen Ada en Isis en de woorden ego en in worden bij beide puzzels ingevuld. Steenhuis laat ons Ada vinden bij Nabokov en omschrijft Isis als : `Multiexistente godin'. Trouw ziet Ada als de zwemster Kok en zegt voor Isis: `Zo heet de Theems in Oxford'. Steenhuis kenmerkt ego als eerste woord van ...scio me liberum factum en Trouw als `klassiek ik'. Dezelfde kennis voeren de twee aan bij Abe Lenstra (Trouw) en Coen Moulijn (Steenhuis). De eigen krant komt ook aan de beurt. In Vrij Nederland moet Vrij Nederland ingevuld voor `Vakantielectuur'. In Trouw wordt gevraagd naar de naam van `de Trouw-redacteur voor rk zaken'.

Buiten verdampen druppels en Duitsers. Ik feliciteer mijzelf dat ik vanochtend de woorden rotweer en mof niet heb gedacht en stap op de fiets richting Callantsoog.

    • Cees Stam