De ongelijke strijd tegen list en bedrog

Dopingaffaires bezoedelen de WK atletiek, die morgen beginnen. Een nieuwe dopingaffaire zou het feest in Sevilla volledig kunnen verstoren.

Wat gebeurt er als bij de wereldkampioenschappen atletiek Marion Jones het legendarische 100 meterrecord van Flo-Jo Griffith-Joyner verbetert en op dezelfde dag bekend wordt dat haar sprintcollega Maurice Greene doping heeft gebruikt? Zonder twijfel krijgt het verhaal van Greene dan meer aandacht.

Het is het lot van de sport. Zondaars zijn interessanter dan winnaars. Kijk maar naar de Tour de France van vorig jaar. Toen Linford Christie nog de snelste man op aarde was, postten er nooit fotografen voor zijn huis. Nu de veteraan bij een indoorwedstrijdje in Dortmund op dopegebruik is betrapt, staan ze wel op de stoep. Met de recente affaires van Christie (nandrolon), Javier Sotomayor (cocaïne), Dennis Mitchell (te hoog testosteron), Merlene Ottey (nandrolon) en Troy Douglas (nandrolon) heeft de atletiek een vervelende maand achter de rug. Als tijdens de komende WK een vedette wordt betrapt op dope, zal de internationale federatie IAAF er vermoedelijk alles aan doen om dat tot na het toernooi geheim te houden. Het feest in Sevilla mag niet verder worden verstoord.

De IAAF neemt de strijd tegen doping serieus. De bond wil doping beslist niet vrijgeven en neigt zelfs niet naar versoepeling van de regels. Een kordate houding, al weet iedereen dat de strijd tegen doping een kansloze affaire is. Medici, trainers en atleten zullen de controleurs steeds te slim af zijn. De oud-wereldkampioene hoogspringen Heike Henkel zei onlangs dat ze na drie jaar afwezigheid nog steeds dezelfde mentaliteit onder de atleten bespeurt. Een sfeer van list en bedrog, een jacht op steeds betere prestaties.

In de atletiek wordt precies dertig jaar op doping gecontroleerd. De Nederlandse tienkamper Ed de Noorlander had de twijfelachtige eer om in 1969 als eerste door de IAAF te worden gestraft. Het stoort velen in de atletiekwereld dat in veel andere takken van sport lang niet zo actief naar doping wordt gespeurd. Dat zorgt voor scheve verhoudingen in de sport, luidt de redenering.

Het bewijs voor de onverminderde dopingjacht door de IAAF werd deze week nog eens geleverd. Het laatste verzoek om clementie van Ben Johnson, de bekendste dopegebruiker uit de atletiekhistorie, veegde de bond zonder pardon van tafel. Het besluit van de Britse federatie om Dougie Walker vrij te spreken van het gebruik van nandrolon – hij zou het verboden middel niet bewust hebben geslikt – werd niet overgenomen. En de Jamaicaanse sprintkoningin Merlene Ottey kreeg het advies, hangende het onderzoek naar haar dopegebruik, zich af te melden voor de WK.

Binnen de atletiek leeft het idee dat Amerikaanse atleten minder streng worden gecontroleerd. Dat hoeft niet per se de schuld van de IAAF te zijn. Een belangrijk deel van de verantwoordelijkheid voor controles en straffen ligt bij de nationale bonden. Het schijnt dat de topatleten in de Verenigde Staten met behulp van een speciale pincode via de telefoon kunnen vernemen wanneer ze `onverwacht' worden gecontroleerd. Die zogenoemde out-of-competition controles werden in 1990 ingevoerd en hebben de `pakkans' aanzienlijk vergroot. De Duitse bondsvoorzitter deed onlangs een oproep om te protesteren tegen de minder strenge controle in de Verenigde Staten. De Amerikaanse atleten zelf zijn zich van geen kwaad bewust. ,,We love drugtests'', beweerde de wereldrecordhouder sprint Maurice Greene vorige maand in Rome.

Lachwekkend zijn vaak de verbaasde reacties van betrapte atleten. Afgaande op de verhalen van de `onschuldigen' sjoemelen officials op grote schaal met de flesjes urine. Zo zei de Cubaan Sotomayor alleen van cocaïne te hebben gehoord in speelfilms die hij op televisie had gezien. Landgenoten van de wereldrecordhouder hoogspringen opperden zelfs dat er sprake was van een complot van de Amerikaanse veiligheidsdienst CIA. Nog bonter was de verklaring van Dennis Mitchell voor zijn te hoge testosteron-gehalte. De sprinter zei de avond voor de plotselinge controle vier keer seks te hebben gehad met zijn jarige echtgenote.

Mitchell, in bezit van olympisch goud en brons, tekende beroep aan en mocht in de tussentijd gewoon aan wedstrijden meedoen. Nu hij door de IAAF toch schuldig is bevonden, werden al zijn resultaten van het afgelopen jaar geschrapt. Het zal hem zorg zijn. Belangrijker is dat zijn straf van twee jaar met terugwerkende kracht ingaat in 1998. Dat betekent dat Mitchell volgend jaar gewoon kan meedoen aan de Olympische Spelen in Sydney. En dat is op z'n zachtst gezegd vreemd.

In Sevilla zal Mitchell dus ontbreken. De atletiek is er na het rumoer van de afgelopen weken veel aan gelegen dat de wereldkampioenschappen zonder schandalen verlopen. Bestuurders en atleten hoeven in ieder geval niet bang te zijn voor een grootscheepse inval van justitie zoals in de Tour de France van vorig jaar. Want dat heeft toch geen zin. Wie uit een verboden potje wil snoepen, heeft dat al gedaan.

De grote wens voor de komende negen dagen is een toernooi met mooie strijd en liefst ook nog een paar wereldrecords. Maar die prestaties zullen dan ongetwijfeld weer aanleiding geven voor nieuwe dopinggeruchten. Het is het eeuwige lot van een sport als atletiek.