`De NAVO opereerde laf in Kosovo'

De NAVO-luchtaanvallen tegen Kosovo waren laf en ineffectief. De alliantie dreigt haar geloofwaardigheid te verliezen als zij de campagne als een Westerse overwinning blijft voorstellen.

Dat heeft de Britse oud-generaal Sir Michael Rose gisteren gezegd in Edinburgh. ,,Je kunt ingewikkelde politieke, humanitaire en militaire problemen niet oplossen [met bombardementen] vanaf vijf kilometer hoogte'', aldus Rose. Hij zei dat de NAVO de oorlog in Kosovo is `binnengestruikeld' zonder een helder idee te hebben over het conflict en de militaire mogelijkheden.

Rose was een jaar, tot januari 1995, commandant van de VN-troepen in Bosnië en hield op het internationale boekenfestival in de Schotse hoofdstad een lezing over zijn eerder dit jaar verschenen memoires, Fighting for Peace.

De wreedheden in Kosovo maakten het eerste NAVO-ingrijpen in een soevereine staat noodzakelijk, aldus Rose, maar het was een vergissing te denken dat luchtaanvallen alleen daaraan een einde konden maken. Hij hekelde de Amerikaanse president Clinton en de Britse premier Blair omdat zij vóór de bombardementen de inzet van grondtroepen categorisch uitsloten. Hun misvatting vloeide volgens hem voort uit het idee dat luchtaanvallen het conflict in Bosnië hebben beslecht in plaats van de oorlogsmoeheid van de Serviërs. Volgens hem hebben de bommen op Servië en Kosovo het Joegoslavische leger nauwelijks schade toegebracht.

De opperbevelhebber van de NAVO, de Amerikaanse generaal Wesley Clark, schetst in een speciale uitzending van het BBC-programma Newsnight vanavond een weinig glorieus beeld van de Westerse besluitvorming rond de oorlog in Kosovo. Volgens Clark woedde achter de schermen ,,een veldslag tussen haviken en duiven'' die tot grote spanning leidde tussen de militaire organisatie en politieke tegenstanders van hard optreden, zoals Duitsland en Griekenland.

De militairen verordonneerden eigenhandig het bombarderen van niet-militaire doelen, zo geeft Clark toe. Ook erkent de generaal die binnenkort vertrekt als opperbevelhebber, zijn aanvaring met KFOR-commandant Jackson over de Russische militairen die vroegtijdig het vliegveld van Priština bezetten. Jackson weigerde de Russen met geweld tot vertrek te dwingen, zoals Clark van hem had geëist.

,,Ik ben niet bereid de Derde Wereldoorlog voor u te beginnen'', zou Jackson hebben gezegd.

Newsnight, BBC2, 23.30u