Chalifman bewijst gesneuvelde helden een goede dienst

Nog twee schakers zijn er over in het toernooi in Las Vegas, de Armeniër Vladimir Akopian en de Rus Alexander Chalifman. Zondag beginnen die aan de finale. Zes partijen, om 660 duizend dollar en om de titel van wereldkampioen van de FIDE. In hun stoutse dromen zal een zo grote buit niet zijn voorgekomen.

Aan de opzienbarende zegetocht van de 23-jarige Roemeen Liviu-Dieter Nisipeanu kwam een einde. Hij moest rapidpartijen spelen tegen Chalifman, omdat de stand na hun vier gewone partijen 2-2 was. Chalifman won de eerste partij en wist de tweede door een wonder remise te houden.

Het zal veel schaakliefhebbers verdriet doen, want het spreekt tot de verbeelding, een onbekende jonge speler die de ene na de andere topschaker uitschakelt en daarbij ook nog aangenaam bescheiden en correct blijft.

Misschien is het niet goed om op een hoogtepunt van je loopbaan bescheiden te zijn. Nadat Nisipeanu de vierde partij tegen Chalifman gewonnen had en daarmee een tiebreak had afgedwongen, zei hij dat zijn tegenstander waarschijnlijk sterker was dan hijzelf. En in de eerste rapidpartij (25 minuten bedenktijd, plus tien seconden per zet) leek hij door ontzag bevangen, want binnen vijftien zetten liet hij zich inmetselen.

Met een stukoffer voor drie pionnen probeerde hij uit de klem te komen, waarschijnlijk zonder veel hoop op een goede afloop. De manier waarop Chalifman het daarna uitmaakte was fraai, zeker voor een rapidpartij. Hij offerde zelf twee stukken voor een matcombinatie die hem de dame van Nisipeanu opleverde.

Maar in de tweede rapidpartij leek te gaan gebeuren wat al eerder in deze tweekamp was gebeurd. Nisipeanu kwam terug uit verloren gewaande positie. Weer in een technisch eindspel. Snel en sterk speelde hij Chalifman achter elkaar weg.

Toen hij eenmaal gewonnen stond, leek hij te schrikken van zijn eigen succes. Hij ging langzamer spelen, en ook slechter. Eerst maakte hij de winst moeilijker, toen onmogelijk. Het was overigens wel slim van Chalifman, de manier waarop hij Nisipeanu er in liet lopen.

Niet iedereen is een aanhanger van de aanstormende jeugd. Op de Internetpagina's van Kasparov (www.clubkasparov.ru) worden de partijen iedere nacht live besproken en het was opvallend hoe partijdig dat deze keer gebeurde door grootmeester Andrei Charitonov. ,,Een Rus geeft nooit op'', schreef hij toen Chalifman verloren stond. En toen Nisipeanu het verknoeid had, verkneukelde Charitonov zich en hij schreef: ,,Dat is zijn verdiende loon. Voor Azmaiparasjvili, voor Ivantsjoek, voor Shirov.'' Mensen die door Nisipeanu waren uitgeschakeld. Hier sprak de gevestigde orde, die haar gesneuvelde helden door Chalifman gewroken zag.

Wit Chalifman-zwart Nisipeanu

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 e7-e6 3. g2-g3 d7-d5 4. Lf1-g2 c7-c6 5. Pg1-f3 Pb8-d7 6. 0-0 Lf8-e7 7. Pb1-c3 0-0 8. b2-b3 b7-b6 9. Pf3-d2 Lc8-a6 10. e2-e4 b6-b5 11. e4-e5 Pf6-e8 12. c4-c5 f7-f6 13. f2-f4 f6xe5 14. f4xe5 Pd7xc5 Dit offer van een stuk voor drie pionnen is uit nood geboren. 15. Tf1xf8+ Le7xf8 16. d4xc5 Lf8xc5+ 17. Kg1-h1 Lc5-d4 18. Lc1-b2 Ld4xe5 19. Dd1-e2 Dd8-d6 20. Pc3-e4 Een fraaie en diep berekende combinatie. 20...d5xe4 21. Pd2xe4 Dd6-c7 22. Pe4-g5 Le5xb2 23. De2xe6+ Kg8-h8 24. Pg5-f7+

24...Dc7xf7 Dit is hopeloos, maar na 24...Kg8 volgt 25. Ph6+ Kf8 26. Dg8+ Ke7 27. Te1+ Le5 28. Pg4 en zwart komt niet levend uit het vuur. 25. De6xf7 Pe8-d6 26. Df7-f1 b5-b4 27. Df1-d1 Lb2xa1 28. Dd1xa1 Ta8-e8 29. Lg2xc6 Te8-c8 30. Lc6-g2 h7-h6 31. h2-h3 Tc8-c3 32. Da1-e1 La6-d3 33. g3-g4 Ld3-c2 34. Kh1-h2 Kh8-h7 35. De1-e6 Tc3-d3 36. Lg2-d5 Td3-d2+ 37. Kh2-g1 Td2-d1+ 38. Kg1-f2 Td1xd5 39. De6xd5 Pd6-e4+ 40. Kf2-e1 Pe4-c3 41. Dd5-a5 Lc2-d3 42. a2-a3 Zwart gaf op.