Angst drijft Turken opnieuw de straat op

Miljoenen stedelingen in het westen van Turkije brachten de afgelopen nacht in open lucht door na een alarmerende waarschuwing voor een nieuwe beving. Deze keer bleef de grote klap uit.

In Aksaray, de rosse buurt van Istanbul, was het gisteravond om tien uur doodstil op straat. Alleen een paar `Natasha's' (zo noemen veel Turken Russische prostituees die naar Istanbul zijn gekomen om hun brood te verdienen) keken uitdagend om zich heen om klanten te vinden. Tevergeefs, want iedereen in Istanbul was geobsedeerd door de meest wezenlijke vraag in het leven: hoe red ik het vege lijf?

Het leven in Istanbul leek gisteren zijn normale loop hervat te hebben toen het hoofd van het Turkse waarnemingsstation voor aardbevingen, professor Isikara, liet weten dat er sprake was van sterke seismische activiteit. ,,Ik ben bezorgd'', zei hij, ,,want ik weet niet wat er vannacht gaat gebeuren.'' Niet lang daarna volgde een dringend advies aan de miljoenen inwoners van steden in West-Turkije om onmiddellijk hun huizen te verlaten en de nacht door te brengen in de buitenlucht.

Dat advies werd vrijwel onmiddellijk massaal opgevolgd. Om tien uur 's nachts brandde er in vrijwel geen enkel woonhuis meer licht. Overal in de woonwijken van Istanbul liepen mensen met dekens en matrassen op de rug om een plaats te vinden voor de nacht. Parken, sportvelden, parkeerplaatsen – overal waar nog maar een lege plek was, zochten omwonenden hun heil. In de wijk Kasimpasa bivakkeerde een hele familie op een vluchtheuvel. De vader van het gezin hield zijn kinderen zorgvuldig in de gaten om te voorkomen dat zij de weg op zouden rennen.

Alleen in de grote hotels van Istanbul was de sfeer redelijk ontspannen. ,,Bijna al onze gasten slapen gewoon hier in hun bed'', vertelde een receptionist van het vijfsterren hotel Eres in de wijk Topkapi. ,,Want dit gebouw is gebouwd met de modernste technieken. Het moet er wel heel erg wild aan toe gaan voordat dit hotel instort.'' De receptionist heeft geleerd, zegt hij, om het leven te nemen zoals het komt. Gisteren nog belde hij met zijn vader en moeder die in Izmit wonen, een van de zwaarst getroffen steden in het rampgebied. ,,Ik heb hun gezegd dat ze gewoon maar in hun huis moeten gaan slapen.'' Eigenlijk moet hij lachen om alle mensen die buiten op straat met hun matrasje op weg zijn naar het park. ,,Vannacht slapen ze buiten, maar over een paar dagen liggen ze weer gewoon in hun eigen bed. En als er dan een beving komt, zijn ze alsnog de pineut.''

Op het Arasta-terras bij de Eyup-moskee was om elf uur gisteravond geen lege stoel meer te vinden. Alle gasten keken naar een inderhaast naar buiten gesleept televisietoestel om de laatste ontwikkelingen te volgen. ,,Hoe moet dat nou?'', schreeuwde een man geïrriteerd. ,,Hoe kan ik hier nu slapen? Morgen moet ik gewoon naar mijn werk.'' ,,Jij hebt geen aardbeving nodig om de pijp uit te gaan'', riep een vrouw, toen haar buurman van zijn stoel af gleed en op de grond kwakte. Langzamerhand namen steeds meer mensen de slaaphouding aan in hun plastic stoel en bereidden zich voor op de nacht.

De meeste Istanbulioten sliepen toen professor Isikara en zijn staf in de loop van de nacht terugkwamen op hun voorspellingen. Weliswaar was er sprake van naschokken, zo liet het seismologisch instituut weten, maar een nieuwe ramp was gelukkig niet aanstaande. Overigens registreerde de meetapparatuur rond middernacht in Istanbul een schok van 4,3 op de schaal van Richter, maar door de inwoners van Istanbul werd die nauwelijks opgemerkt.

Pas vanmorgen hervatte het leven in Istanbul zijn normale gang. De straten werden gevuld door mensen die met hun matrasje terug kwamen uit het park en forensen die, na een snelle douche thuis, op weg waren naar hun werk. De stemming was er een van opgeluchtheid maar ook van angst. Want 85 procent van Turkije ligt op een actieve breuklijn, zo is deze week opnieuw duidelijk geworden. Weinig inwoners van Istanbul geloven dat de nacht gisteren in het park de laatste was.