Inwoners Izmit leven in een spookstad

De industriestad Izmit ligt in een van de ergst getroffen gebieden van de aardbeving. Izmit is veranderd in een spookstad. `Niemand weet hoe het verder moet.'

Alleen de parkieten in Izmit hebben een goed humeur. In het park Saraybahce (`Paleistuin') babbelen ze alsof het een lieve lust is. Af en toe werpen de mensen die in het park hun heil hebben gezocht, een jaloerse blik op de kooitjes. Hun is het lachen wel vergaan want weinig steden in Turkije zijn zo getroffen door de aardbeving als juist Izmit. Het dodental in de stad wordt geschat op meer dan tweeduizend.

,,Vijfenzeventig procent van de overlevenden bivakkeert in het park'', vertelt Gazin Kartal. Alleen al in het kleine Saraybahce verblijven er elke nacht zo'n vijfhonderd.

Parken het zijn de enige oases van leven in wat verder een spookstad is geworden. Hele straten in Izmit zijn verlaten. De huizen zijn ingestort of zo gammel geworden dat de bewoners zich er niet meer in durven te wagen. ,,Niemand weet hoe het verder moet'', zegt Gazin. ,,We denken alleen aan het hier en nu. Slapen, water en eten, daar houden we ons mee bezig.''

Ook na de aardbeving in de nacht van maandag op dinsdag bleef de dreiging van een nieuwe ramp voor Izmit. In de nabijheid van de stad ligt immers de staatsolieraffinaderij, de grootste in het land, die sinds de beving in brand staat. In de stad is de enorme rookpluim boven de raffinaderij hangt, goed te zien. Op sommige plaatsen is de rook zo erg dat de zon aan het zicht wordt onttrokken.

,,Iedereen is doodsbang'', zegt Adil Naslügül die als masseur voor de voetbalclub Kocaeli Spor werkt. ,,Als de zaak ontploft, gaat alles in een straal van drie kilometer de lucht in.''

Hoe serieus de Turkse overheid dat gevaar neemt, blijkt op de weg terug naar Istanbul: zeven onderzeeërs houden vanuit de Zee van Marmara een oog op de brand. Inmiddels lijkt het directe explosiegevaar geweken. De directeur van de oliemaatschappij Putras zei vanochtend op televisie dat van de in brand gevlogen olietanks er nu nog maar één voluit brandt. ,,We hebben de brand onder controle maar nog niet voor de volle honderd procent'', zei hij. Maar wat de gevolgen voor onder andere het milieu in de omgeving van Izmit zullen zijn, is volstrekt onduidelijk. De mensen uit Izmit die in de raffinaderij werkten, lopen het risco naast hun huis ook hun baan verloren te hebben.

,,We hebben zoveel stress dat we ons wel af moeten reageren'', zegt Naslügül. ,,Anders houden we het niet vol.'' Hoe dat gebeurt, blijkt al snel in Sayraybahce. Of de overheid de mensen goed helpt? Omringd door zo'n veertig mensen steekt Gazin Kartal de loftrompet over de Turkse overheid. ,,Ze brengen ons eten en water en ze doen er alles aan om ons te helpen'', begint hij. ,,Je liegt'', schreeuwt een oude man ineens, terwijl hij zich naar voren dringt. ,,Alleen rijken hebben ons brood en olijven gebracht, van de gemeente heb ik hier nog niemand gezien.'' Binnen drie seconden loopt de spanning zo hoog om, dat omstanders de twee uit elkaar moeten halen.

Voor de inwoners van Izmit is het bijna onmogelijk in verbinding te komen met verwanten buiten de stad. Het telefoonnet heeft het begeven en ook mobiele telefoons laten het afweten. Voor sportmasseur Naslügül is de drang om in contact te treden met zijn familie buiten de stad zo groot, dat hij zijn zoon vraagt de gammele staat van het appartement te trotseren en binnen een telefoonnumer op te halen.

Toch blijven veel inwoners van de stad houden, ondanks de streek die de aardbeving haar heeft geleverd. Hoe hij de toekomst tegemoet ziet? Even denkt Naslügül na. ,,Ik accepteer mijn lot', zegt hij dan. ,,Ik ben hier geboren en getogen, ik hoor hier. Wat er ook gebeurt.'' Met een minzame glimlach loopt hij terug naar zijn slaapplaats in het park.