`We weten niet of ze leeft, we zijn machteloos'

Nederlanders van Turkse afkomst zijn bijzonder geschokt door de aardbeving in Turkije. Velen willen geld overmaken. Een aantal vertrekt hals-over-kop naar zijn land.

De Turkse bakker in de Amsterdamse Javastraat kan niet meer slapen en kijkt, zodra ze vrij is, onafgebroken naar de Turkse televisie. Ze heeft nog niets gehoord van haar tante die in de buurt van de zwaarst getroffen stad Izmit woont. ,,We weten niet of ze leeft. Ik voel me machteloos. Mijn kinderen worden stil van de beelden van dode of zwaargewonde mensen die onder het puin vandaan worden gehaald. Maar het werk gaat door.'' Turkse klanten lopen af en aan voor het brood en de Turkse pizza's.

De jonge ondernemer Mehmet Furkan, ,,ik verkoop alles'', heeft gisteren samen met de bakker van de overkant de hele dag het nieuws gevolgd. Vandaag kan hij het drama niet langer aanzien. Hij heeft de televisie uitgezet. ,,Of je er nu familie hebt of niet, dat maakt niets uit. We hebben allemaal Turks bloed'', zegt Furkan. Hij gaat vrijdag bidden in de moskee in Zaandam. Furkan verwacht dat de moskee een grote inzameling op touw zal zetten.

Enkele Turkse organisaties in Nederland – in Nederland wonen ruim 300.000 Turken – hebben aangekondigd geld te willen inzamelen voor de slachtoffers. De (Turkse) beleidsmedewerker S. Aksakal van de Stichting Buitenlandse Werknemers Rijnmond pleit voor ,,één goede actie, in plaats van versnipperde hulpverlening''. ,,Ik wil niemand verdacht maken, maar er zouden mensen op het idee kunnen komen de aardbeving te misbruiken voor eigen financieel gewin.'' Aksakal wijst erop dat de Turkse televisie, die hier volop wordt bekeken, ,,een door de overheid gecontroleerde hulpactie'' organiseert. ,,Waarom zouden de Turkse mensen hier hun geld niet op dat banknummer storten?''

Bij de aardbeving zijn voor zover bekend vermoedelijk achttien Turks-Nederlandse mensen om het leven gekomen. Dat meldde vanochtend de Alarmcentrale EuroCross, die namens de Nederlandse alarmcentrales de hulpverlening aan Nederlandse slachtoffers op zich heeft genomen. Onder de dodelijke slachtoffers zijn vijf kinderen. Er hebben zich 99 mensen gemeld, die bij de ramp zouden zijn betrokken. ,,Het gaat om doden, gewonden en ongedeerde personen'', aldus een woordvoerder van de alarmcentrale. Vandaag vertrekt een team van Eurocross naar het gebied. De ploeg zal ondermeer proberen een uit elf mensen bestaande Turks-Nederlandse familie te bereiken. Drie leden van de familie zijn omgekomen, zo staat vast, een onbekend aantal is gewond.

Vanmorgen keerde een aantal Nederlandse toeristen terug uit Turkije. Bij Istanbul Airlines en Turkish Airlines op Schiphol meldden zich gisteren juist veel Turkse Nederlanders, die voor dezelfde dag een vlucht naar Turkije wilden boeken. Het grootste probleem is, aldus beide vliegmaatschappijen, dat de terugreizen zijn volgeboekt. ,,Veel vakantiegangers willen inmiddellijk terug, maar we hebben geen enkel plekje meer vrij'', aldus de woordvoerder van de Istanbul Airlines.

Het Eindhovens Dagblad heeft vandaag op de voorpagina twee artikelen zowel in het Nederlands als het Turks afgedrukt. ,,We vonden het belangrijk dat de geïnterviewde Turken hun eigen verhaal konden teruglezen'', zegt hoofdredacteur Joep van der Hart van de Brabantse krant. Het Eindhovens Dagblad heeft bij een Turks gemeenschapshuis en een paar Turkse winkels in Eindhoven en Helmond een paar honderd extra kranten neergelegd. In de regio-Eindhoven wonen en werken veel Turken. Van der Hart zegt dat zijn krant morgen en ,,waarschijnlijk de hele week'' enige artikelen over de ramp in de Turkse taal zal plaatsen.

,,De Turkse gemeenschap praat de hele dag over de ramp'', zegt de achttienjarige vakantiewerker Nevzat Yetik in Amsterdam terwijl hij groente en fruit uitpakt. Zelf heeft hij familie die op vakantie is in het gebied. ,,Ik krijg elke keer de voicemail en weet dus nog niets.''