Opmaat tot een seizoen van Mahler

In aanwezigheid van koningin Beatrix en prins Claus gaf Bernard Haitink maandagavond met het Europees Jeugdorkest in het Amsterdamse Concertgebouw met een luid toegejuichte uitvoering van Mahlers Zevende symfonie de opmaat voor een bijzonder Mahlerseizoen. Het Concertgebouworkest speelt vanaf zaterdag onder leiding van Riccardo Chailly een aantal uitvoeringen van de Vierde symfonie en Mahlers bewerking van een orkestsuite van Bach, later in het seizoen de Tiende symfonie en de wereldpremière van een nieuwe versie van de liederencyclus Des Knaben Wunderhorn. Het Nederlands Philharmonisch Orkest en Hartmut Haenchen beginnen aan de uitvoering van Mahlers complete symfonische oeuvre. Het Rotterdams Philharmonisch Orkest geeft uitvoeringen van Das Lied von der Erde en van de Tweede symfonie.

Het bijzondere van Bernard Haitink is dat hij niet vastzit aan zijn eigen beroemde Mahler-interpraties. Het Europees Jeugdorkest, elk jaar opnieuw samengesteld uit musici van 14 tot 23 jaar, kan in klankcultuur, instrumentale balans en speelraffinement niet op tegen de toporkesten waarmee Haitink gewoonlijk werkt.

Deze Zevende symfonie van Mahler klonk dus in zijn primaire aanpak anders: aan de oppervlakte vrijwel geheel ontdaan van de existentiële Mahleriaanse problematiek. Het eerste deel klonk frisser, heller en met hoekig gefraseerde strijkerstutti. Het extraverte slotdeel werd gekenmerkt door een forse verdichting van het muziekweefsel, uitlopend op heftige ontladingen.

De drie tussenstukken, waaronder de twee mysterieuze `Nachtmusiken', zorgden nauwelijks voor principiële contrasten. De eerste Nachtmusik klonk vooral muzikantesk, de tweede Nachtmusik (Andante amoroso) had een voluptueuze uitstraling. In het centrale Scherzo kwam het tot een spannende, exuberante grilligheid.

Het laatste concert van de tournee van het Europees Jeugdorkest vindt vanavond plaats in de Londense Royal Albert Hall.

Concert: Europees jeugdorkest o.l.v. Bernard Haitink. Programma: G. Mahler: Symfonie nr 7. Gehoord: 16/8 Concertgebouw Amsterdam. Tv en radio:: 18/8 20.30 uur BBC 2 BBC 3; Radio 4: 22/8 14.02 uur.