Finaleplaats Akopian toont frivole aard WK

De eerste finalist van het schaakwereldkampioenschap in Las Vegas is bekend: het is de Armeniër Vladimir Akopian, die gisteren de Engelsman Michael Adams voor de tweede keer versloeg.

Adams was in een moeilijke positie. Na twee partijen stond hij met 1,5-0,5 achter. Gisteren speelde hij met wit, en hij moet het als zijn laatste kans beschouwd hebben, want Akopian staat bekend als een zeer solide speler die heel moeilijk te verslaan is als hij zelf wit heeft.

Achteraf kan je zeggen dat Adams te veel wilde in de derde partij, maar wat moest hij? Hij kreeg geen voordeel uit de opening, een rustige variant van het Frans. Niet erg, want Adams is niet iemand die het van de opening moet hebben. Erger was het voor hem dat in het eindspel dat overbleef weinig te beleven was. Akopian gaf hem een paar keer de gelegenheid om remise door herhaling van zetten te maken. Dat wilde Adams niet, maar met zijn winstpogingen maakte hij zijn stelling er niet beter op. Toen hij tenslotte wel remise wilde, was het te laat.

En zo is de laatste topschaker uit het toernooi verdwenen en boekt Vladimir Edoeardovitsj Akopian (niet 29 jaar oud, zoals ik gisteren schreef, maar slechts 27 jaar) het succes van zijn leven. Het is een geluksspel, die korte matches, dat wordt vaak gezegd en het is waar.

Zolang ze nog in de race zijn dragen de schakers dat blijmoedig, maar zodra ze zijn uitgeschakeld wijzen ze nuffig op de geringe kwaliteit van de partijen die wordt veroorzaakt door de lange duur van het toernooi, het gebrek aan rustdagen en vooral door de zware druk die rust op schakers die met iedere zet een fortuin kunnen weggooien.

Akopian staat 36ste op de wereldranglijst. Het betekent dat hij vrijwel nooit in aanmerking komt voor de toptoernooien met de hoge startgelden, maar in de open toernooien zijn geld moet verdienen. Wie daar niet hoog eindigt krijgt niets en vaak moet hij zijn onkosten zelf betalen.

Nu is Akopian verzekerd van een prijs van 396 duizend dollar (min twintig procent FIDE-belasting, maar op kleintjes letten we even niet). Normaal moet hij daar zo'n tien jaar voor werken. Als hij straks de finale wint, wordt het 660 duizend dollar. Geen wonder dat FIDE-president Kirsan Iljoemzjinov, de gulle gever, bij veel schakers populair is. Akopian is er tot nu toe koel bij gebleven, maar dat geldt lang niet voor iedereen.

In de andere halve finale, Chalifman-Nisipeanu, nam Alexander Chalifman een 2-1 voorsprong. De Rus won een mooie partij. Twee pionoffers voor de aanval, vervolgens nuchtere afwikkeling naar een gunstig eindspel dat hij bekwaam uitschoof. Vandaag heeft hij in de vierde partij aan remise genoeg om zich voor de finale te plaatsen. Vanaf het begin van het toernooi viel Chalifman op door fraai en sterk spel. Als het niet om een geluksspel ging, zou hij de favoriet voor het wereldkampioenschap genoemd kunnen worden.

Hoe mooi Chalifman ook heeft gespeeld, een finale tussen hem en Akopian zal niet de geschiedenis ingaan als de match van de eeuw. En Akopian-Nisipeanu zou helemaal een droomfinale zijn voor de cynici die sensationele verrassingen verkiezen boven hoogstaand schaak.

Vorige keer, in Groningen 1997, had de wereldschaakbond geluk. Tot op het laatst ging de strijd toen tussen topschakers. Nu toont het systeem zijn ware frivole aard. Als opvolger van de dertien reuzen die in het verleden wereldkampioen zijn geweest, zal `the new FIDE guy', zoals Kasparov hem enigszins smalend aanduidt, zich straks wat onwennig voelen.

Wit Chalifman-zwart Nisipeanu

1. d2-d4 Pg8-f6 2. Pg1-f3 e7-e6 3. c2-c4 b7-b6 4. a2-a3 Lc8-a6 5. Dd1-c2 La6-b7 6. Pb1-c3 c7-c5 7. e2-e4 c5xd4 8. Pf3xd4 Pb8-c6 9. Pd4xc6 Lb7xc6 10. Lc1-f4 Pf6-h5 11. Lf4-e3 Dd8-b8 Karpov deed hier eens tegen Illescas 11...Ld6 en na 12. Dd1 moest hij opgeven. 12. g2-g3 Lf8-c5 13. Le3xc5 b6xc5 14. 0-0-0 Ph5-f6 15. f2-f4 0-0 16. Lf1-g2 e6-e5 17. f4-f5 Db8-d8 18. Lg2-f3 Ta8-b8 19. Td1-d2 g7-g6 20. Th1-f1 Kg8-h8 21. g3-g4 g6xf5 22. e4xf5 Het eerste pionoffer. 22...Lc6xf3 23. Tf1xf3 Pf6xg4 24. f5-f6 Gevolgd door een tweede pionoffer om de dame binnen te laten dringen. 24...Pg4xf6 25. Dc2-f5 Tb8-b6 26. Df5xe5 Tf8-e8 27. De5xc5 Dd8-e7 28. Dc5xe7 Te8xe7 Wit heeft zijn materiaal terug en staat duidelijk beter. 29. c4-c5 Tb6-c6 30. b2-b4 a7-a5 31. Kc1-c2 a5xb4 32. a3xb4 Kh8-g7 33. Kc2-b3 Te7-e5 34. Td2-f2 Tc6-e6 35. Tf3-f5 Kg7-g6 36. Tf5xe5 Te6xe5 37. b4-b5 Te5-e3 38. Tf2-e2 Te3-f3 39. b5-b6 Pf6-d5 40. b6-b7 Tf3xc3+ 41. Kb3-b2 Tc3-c4 42. b7-b8D Zwart gaf op. Na 42...Tb4+ 23. Dxb4 Pxb4 24. Td2 gaat 24...Pa6 niet wegens 25. Td6+ en anders beslist de vrije c-pion.