Duitse bouwer Hochtief verdacht van spionage

Het Duitse bouwconcern Hochtief, de moedermaatschappij van Ballast Nedam, dreigt de miljardenorder mis te lopen voor de bouw en privatisering van een nieuw groot vliegveld in Berlijn. Gisteren werd bekend dat Hochtief zich mogelijk aan industriële spionage heeft schuldig gemaakt bij de belangrijkste concurrent.

Burgemeester Eberhard Diepgen (CDU) van Berlijn zei gisteren een nieuwe inschrijving te overwegen voor de uitbreiding van de vroegere DDR-luchthaven Schö- nefeld tot het enige vliegveld voor de hoofdstad. Diepgen verklaarde vast te houden aan de voorgenomen opening van het nieuwe vliegveld in 2007. De bouw zou in 2003 beginnen. De twee luchthavens Tegel en Tempelhof, in het westen en centrum van de stad, zullen gaandeweg worden gesloten.

Na de bekendmaking van het nieuws over de mogelijke industriële spionage schoot de koers van het aandeel Hochtief op de beurs in Frankfurt meer dan acht procent naar beneden tot 40,25 euro. Tot nog toe gooide Hochtief de hoogste ogen in de concurrentiestrijd om de bouw van het vliegveld en het verkrijgen van de holding Berlin Brandenburg Flughafen (BBF), wat privatisering van de luchthaven betekent. Tot nog toe zijn de stad Berlijn, de deelstaat Brandenburg en de Duitse overheid eigenaar van de holding, die 635 miljoen mark moet kosten.

Begin deze maand was de koers van Hochtief al getuimeld toen de rechtbank van de aangrenzende deelstaat Brandenburg, waar het nieuwe vliegveld gebouwd gaat worden, de procedure voor de privatisering had gestaakt wegens onregelmatigheden.

Volgens de rechter was er sprake van `benadeling' door Hochtief van de concurrent Immobilienverwaltungsgesellschaft (IVG) in Bonn, dat een consortium vormt met Dorsch Consult uit München, het vliegveld Wenen en de Franse financieringsgroep Caisse des Depots.

Hochtief zou volgens de rechtbank niet aan de technische minimumvoorwaarden voor de inschrijving voldoen, IVG wel. Vorig jaar was Hochtief uit Essen, dat met het vliegveld Frankfurt, ABB Calor Schaltanlagen en Bankgesellschaft Berlin in een consortium zit, uitgekozen als de `bevoorrechte bieder' in het project.

Nu gisteren aan het licht is gekomen dat Hochtief zich mogelijk aan spionage bij concurrent IVG heeft schuldig gemaakt, worden de kansen dat de Duitse bouwer uit Essen de order alsnog in de wacht sleept aanzienlijk kleiner geacht. De Berlijnse justitie heeft tijdens een inval bij Hochtief tal van akten meegenomen, waarbij belastend materiaal is gevonden.

Zo zou Hochtief interne informatie over het technische ontwikkelingsconcept voor de aanleg van het vliegveld van IVG in bezit hebben gehad, plus details over het koopvoorstel voor de holding van het vliegveld. Hoe de informatie van IVG in het bezit van Hochtief is gekomen is vooralsnog onduidelijk.

Hochtief heeft de beschuldiging van industriële spionage resoluut van de hand gewezen. Maar volgens de FDP-politicus Axel Kammholz, voormalig directeur bij het Kartelbureau, is ,,alleen al om politieke redenen'' niet aan een nieuwe inschrijving voor het project te ontkomen. Anders laden zowel de regering, als Berlijn en Brandenburg volgens Kammholz, de verdenking op zich, Hochtief tegen vergoeding in bescherming te hebben genomen. Ook de Duitse minister van Verkeer, Franz Müntefering (SPD), sprak gisteren al over de mogelijke noodzaak van een nieuwe inschrijving voor de bouw en privatisering van het vliegveld.

De Berlijnse senator Annette Fugmann-Heesing van Financiën (SPD) was zowel lid van de raad van toezicht bij de holdingmaatschappij voor het vliegveld (Berlin Brandenburg Flughafen) als bij de Bankgesellschaft Berlin, die tot het Hochtief-consortium behoort. Zij heeft inmiddels haar post als toezichthouder bij de holding neergelegd. Burgemeester Diepgen, zelf voorzitter van de raad van toezicht van de holding, zei dat leden van de regering slechts in ,,dringende gevallen'' zitting moeten nemen in toezichthoudende organen van ondernemingen, die eigendom zijn van de deelstaat.

Het onderzoek van justitie naar de mogelijke industriële spionage kan nog maanden duren. De plannenmakers van Hochtief hebben hun bureaus in Schönefeld inmiddels verlaten. Het is ongewis of ze terug zullen keren. Zodra blijkt dat het concortium illegaal heeft gehandeld bij het dingen naar de order, is terugtrekking uit de hele procedure onontkoombaar.

De privatisering en aanleg van het nieuwe vliegveld voor Berlijn staat al op het programma sinds de hereniging van de twee Duitslanden in 1990. In 1991 werd de holding Berlin Brandenburg Flughafen opgericht. Tegenstanders van het nieuwe vliegveld hopen dat door de onregelmatigheden alsnog van de uitbreiding van Schönefeld wordt afgezien, maar die kans wordt uitgesloten geacht. De staat hoopt zo snel mogelijk alle belemmeringen, die de bouw belemmeren, uit de weg te ruimen. ,,We willen dat het vliegveld er komt'', zei minister Müntefering gisteren.

    • Michèle de Waard