`Australië bood na de oorlog onderdak aan ex-nazi's'

Duitse wetenschappers zijn vlak na de Tweede Wereldoorlog volgens de Sydney Morning Herald in het geheim naar Australië gehaald, hoewel de grens officieel voor Duitsers gesloten was. Volgens de krant zijn de wetenschappers bewust buiten schot gehouden in de tijd dat een speciale onderzoekseenheid (SIU) probeerde uit te zoeken of zich in Australië mogelijk oorlogsmisdadigers bevonden. De SIU is in 1993 ontbonden.

De krant uit Sydney publiceerde gisteren een interview met historicus Konrad Kwiet, voormalig lid van de SIU. Volgens Kwiet hebben ten minste vijftien wetenschappers van een lijst van 127 die hem werd voorgelegd bescherming gekregen. ,,Ik ben er vrijwel zeker van dat er opzettelijk een soort bescherming was rond deze mensen, waardoor de SIU ze niet kon achterhalen.''

De Australische regering ontkende vandaag een beschuldiging door het Simon Wiesenthal Centrum in Jeruzalem, dat Australië een uitwijkplaats was voor mensen die betrokken waren bij de Holocaust. Het Wiesenthal Centrum riep de regering op tot een hernieuwd onderzoek. Maar de Australische minister van Justitie, Amanda Vanstone, voelt daar niets voor. De SIU heeft volgens haar in het verleden beschuldigingen van oorlogsmidaden door mensen die in Australië leven afdoende onderzocht. ,,Wie beschuldigingen heeft tegenover individuen raad ik aan zich te wenden tot de aangewezen instantie, de Australische federale politie'', aldus de minister. Drie eerdere aanklachten die voortkwamen uit onderzoek van de SIU hebben, wegens gebrek aan bewijs, nooit tot een veroordeling geleid.

Uit geheime documenten blijkt dat de Australische regering tussen 1946 en 1951 actief Duitse wetenschappers heeft gerecruteerd. Dat gebeurde onder de codenaam `Operation Matchbox', waarbij werd samengewerkt met de Britten en de Amerikanen. Doel van de operatie was aanvankelijk alleen het werven van wetenschappelijk talent. Maar al gauw ging het er ook om te voorkomen dat de wetenschappers naar de Sovjet-Unie zouden uitwijken. Het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft inmiddels een onderzoek aangekondigd naar mogelijke Britse betrokkenheid.

De Duitse wetenschappers werden voor Australië geselecteerd door een speciale commissie. Een biochemicus van de universiteit van Melbourne, Victor Trikojus, was een belangrijk lid van die commissie. Hij blijkt in de jaren dertig twee keer naar Duitsland te zijn geweest, waarbij hij onder de indruk raakte van Hitlers politiek. Trikojus zat in 1941 in Australië korte tijd in de gevangenis wegens nazi-sympathieën.

De wetenschappers hebben op verschillende plaatsen in Australië gewerkt, soms aan uiterst geheime projecten, waaronder bedrijven die bezighielden met de ontwikkeling van wapens en ruimtevaartlaboratoria. De Sydney Morning Herald publiceerde gisteren een lijst met namen. Tot de wetenschappers behoorden de atoomfysici Walter Müller (,,actieve nazi'' en mede-uitvinder van de geigerteller) en Werner Schwietzke (sind 1933 lid van de NSDAP en in 1941 van de Wehrmacht) en ingenieur Albert Seyler (Scharführer bij de SA, ontwikkelde radar en anti-radarmaterieel voor de Wehrmacht).