One fat lady

Jennifer Paterson kreeg op haar ziekbed een get-well gift: biologische tomatensoep en vanille-ijs. Homemade, meldde de BBC, maar palacemade was in dit geval passender, want prins Charles was de afzender. Ze bezwoer haar bezoekers in het ziekenhuis geen bosje bloemen mee te brengen, maar een blikje kaviaar. Het heeft niet geholpen, vorige week is Jennifer overleden. ,,Ik ben door de prins vergiftigd'', heeft ze nog gezegd.

Jennifer was een van de twee dikke dames die in het brede spectrum van kookprinsen en -prinsessen op de Britse televisie een heel eigen plaats innemen. Pas in de laatste drie jaar van haar eenenzeventigjarige leven werd Jennifer een beroemdheid, eerst nationaal en later internationaal, met het kookprogramma Two Fat Ladies.

Zij en haar mede-presentator Clarissa Dickson Wright zijn twee onwaarschijnlijke televisiesterren. In alle opzichten onttrekken de twee dikke dames zich aan de vermeende wetten van het eigentijdse televisieprogramma. In niets lijken ze op de slanke, jonge vrouwen die vaak het scherm bevolken. Tot dat soort presentatrices verhouden ze zich, merkte het Britse blad Good Food ooit op, als een mooie, rijpe Stilton tot een plakje fabriekskaas in plastic. De dames zijn dik en daar schamen ze zich niet voor. Ze lijken geen speciale moeite te doen om er op hun voordeligst uit te zien. Ongegeneerd laten ze soms een knoopje open staan.

Vermoedelijk hebben ze nooit een presentatiecursus gevolgd. Volgens de gangbare normen zou Jennifer die nooit met succes hebben afgerond. Ze spreekt soms onverstaanbaar, alsof ze net iets te veel gedronken heeft. Het zou me niet verbazen als dat zo was, maar het kan ook haar upper-class Engels zijn. Waar andere televisiekoks proberen leuk te doen, hebben Jennifer en Clarissa geen enkele moeite leuk te zijn.

Op een Triumph Thunderbird 900cc motorfiets met zijspan trekt het tweetal door het land om ergens in de thuishaven van een archetypische vertegenwoordiger van het Britse cultuurgoed te koken. Het moet een van de redenen zijn dat Two Fat Ladies het lievelingsprogramma van prins Charles is. Zo bereidden ze no-nonsense maaltijden voor bijvoorbeeld de leden van een cricketclub, een jongenskoor en een groep jagers.

Bij het uiten van hun meningen zijn de dikke dames vaak vermakelijk politiek incorrect. Vegetariërs kunnen bij Jennifer en Clarissa op weinig begrip rekenen. De dames ontzeggen niemand het recht geen vlees te eten, maar ze eisen ook het recht dat wel te mogen eten. Ze tonen zich allergisch voor de bekeringsdrift en het superioriteitsgevoel die in hun ogen de kenmerken zijn van alle vegetariërs.

De dikke dames verzetten zich ook met verve tegen de gezondheidspredikers. Niets vinden ze erger dan halfvol of slank of calorie-arm. Compromisloos stellen ze lekker boven alles. Geen wonder dat de voedselindustrie het moet ontgelden. Nooit knippen de dames een pakje of een zakje open. Gesponsorde items komen in hun programma's dan ook niet voor.

Het aantrekkelijkst van de twee dames is hun conversatie tijdens het koken. Wetenswaardigheden, grapjes, levenswijsheden, literaire citaten wisselen de kooktips af. Wonderlijke anekdotes, die beginnen met zinnen als `Toen ik kookte voor de Ugandan High Commissionar', geven een beeld van een opmerkelijke levensloop.

De vader van Clarissa was de chirurg van de koningin. Ooit werkte ze als advocaat. Later dronk ze twee flessen whiskey per dag, daardoor ging de oorlog om de Falklands geheel aan haar voorbij. Ze vond uiteindelijk haar bestemming als kok en in een kookboekenwinkel.

Jennifer was onder meer kinderoppas en assistent-toneelmeester, stond voor de klas, werkte op de klachtenafdeling van Harrod's, was kok bij de voorzitter van Spillers, scheef een rubriek over koken en werkte mee aan een candid-camera programma. Wereldwijd twaalf ambachten en dertien ongelukken, maar in de Two Fat Ladies was ze volstrekt op haar plaats. Vanaf de eerste uitzending leek het alsof ze daar altijd was geweest en altijd zou zijn.

Jennifer was een verstokte kettingrookster. Ze stierf aan longkanker. Je zou graag willen dat het anders was. Dat het je overgeven aan het goede en aan de prettige dingen van het leven altijd beloond zou worden met een zeer gezegende leeftijd.

BBC 2 herhaalt vanavond om 21.30 uur een aflevering van `Two Fat Ladies'.