Nieuw Amsterdam terug in New York

Ruim drie eeuwen geleden is Nederland Nieuw Amsterdam en de Amerikaanse kolonie Nieuw Nederland kwijtgeraakt, maar wie kijkt naar de Amerikaanse overnames door Ahold, Aegon, ING en Numico zou denken dat we hard bezig zijn het verlorene terug te kopen. Ondernemer Joep de Koning vindt dat wel best. De Koning, wiens effectenfirma The Batavia Group is gevestigd in New York, voegt er zelfs een gedurfd plan aan toe. Hij wil het Nieuw Amsterdam van 1660, dat op de zuidpunt van Manhattan lag, precies nabouwen op Governor's Island, een eilandje in de haven van New York.

,,Het oude Nieuw Amsterdam past precies op de zuidelijke helft van Governor's Island'', zegt De Koning, die er enthousiast kopieën van kaarten bijhaalt. ,,De rest van het eiland gebruik je dan voor huisvesting van personeel, onderhoudsgebouwen en misschien nog wat attracties voor gezinnen met kleine kinderen. De veerponten die het Vrijheidsbeeld en Ellis Island aandoen, kunnen ook langs Governor's Island. Het is een attractie die past bij New York, historisch verantwoord is en volgens mij veruit het beste plan is voor dit eiland.''

Governor's Island, waarvan de naam zoals zoveel andere in New York van Nederlandse oorsprong is, was tientallen jaren in gebruik bij de Amerikaanse kustwacht, maar die heeft het eiland onlangs verlaten. De federale overheid heeft het gebruik van het eiland voor één dollar overgedragen aan New York. De stad zoekt er nu een bestemming voor.

,,Ze beginnen haast te krijgen'', zegt De Koning, ,,want als er niets gevonden is vóór 2002, komt het eiland weer terug bij de federale overheid.'' Hij was onlangs op een hoorzitting voor bestemmingsvoorstellen en kwam er de wildste ideeën tegen. Omdat het eiland helemaal in het begin Noteneiland heette was er iemand die het vol notenbomen wilde zetten. Ook was er een groep oud-strijders die er een veteraneneiland van wilde maken. De Koning: ,,Mijn plan wint met vlag en wimpel.''

Hoewel praktisch iedereen het plan van De Koning prachtig vindt, weet ook iedereen dat het veel geld zal kosten. De Koning noemt ,,minstens honderd miljoen dollar'' als bedrag, maar het kan hoger liggen. De financiering is nog niet rond. De Koning is met allerlei bedrijven in gesprek, maar wil geen namen noemen. Disney is in elk geval al afgevallen, laat hij weten.

Het grote voorbeeld voor De Koning is Nagasaki Village in Japan dat vier miljoen toeristen per jaar trekt. De Koning: ,,Het Nederlandse bedrijfsleven heeft daar nauwelijks profijt van getrokken. Ik zoek nu strategische partners voor Nieuw Amsterdam. Ik verwacht echt niet dat een Nederlands bedrijf voorop gaat lopen, maar een paar partners uit Nederland zouden hier kunnen inspringen.''

De stad Amsterdam bijvoorbeeld zou aan een reconstructie van het `Stadthuys' kunnen meewerken, Heineken zou een 17de-eeuwse brouwerij kunnen sponsoren, Wessanen een bakkerij en Bruynzeel een houtzaagmolen. ,,Ik zie een soort historisch pretpark voor me dat een combinatie is van de Zaanse Schans, het Zuiderzee Museum, Marken en De Efteling'', zegt De Koning, die zich goed heeft georiënteerd.

Charles Gehring, een autoriteit op het gebied van de 17de-eeuwse Nederlandse aanwezigheid in Amerika en directeur van het New Netherland Project in Albany, New York, is sterk voor het plan. Hij denkt echter dat het alleen lukt als het grootschalig kan worden aangepakt. ,,Er is veel geld nodig om iets behoorlijks neer te zetten, want een kleine attractie zou tussen wal en schip vallen.'' Gehring wijst er ook op dat een pretpark op een eiland de hindernis van een veerpont heeft.

,,Ik ben volgens mij al heel ver'', aldus De Koning. ,,Er zijn geen bezwaren van de stad. De toeristenindustrie is in New York de belangrijkste inkomstenbron. Dit plan hoeft de gemeente niets te kosten, het is commercieel, educationeel en past bij het multiculturele, open karakter van New York.'' Maar, voegt hij eraan toe: ,,Steun uit Nederland is wel essentieel voor het slagen van dit project.''