My own private Idaho

Dat Gus van Sant een voorliefde koestert voor marginale figuren en absurde verhalen bleek al uit zijn eerste twee speelfilms Mala Noche en Drugstore Cowboy. Ook in My own private Idaho portretteerde de cult-regisseur een wereld die draait om criminaliteit, drugs en homoseksualiteit.

Hoofdpersonen Mike (River Phoenix) en Chris (Keanu Reeves) zwerven over de deprimerende straten van Portland en houden zich in leven met prostitutie en diefstal. Mike is een echte outcast. Hij is de losgeslagen zoon van een hoer uit Idaho en zijn vader blijkt zijn eigen broer te zijn. Bovendien lijdt hij aan narcolepsie, een aan epilepsie verwante ziekte waardoor hij op onverwachte plaatsen en tijdstippen plotseling in een diepe slaap verzinkt.

Chris is Mike's maatje en tegenpool. Hij is de recalcitrante zoon van de burgemeester van Portland. Voor hem is de omgang met het maatschappelijk uitschot voornamelijk een manier om zijn vader te provoceren. Zijn houding ten opzichte van Mike, die tot over zijn oren verliefd is op hem, balanceert tussen opportunisme en oprechte vriendschap. Zo vergezelt hij wel Mike in diens zoektocht naar zijn moeder, maar laat hij hem in Rome in de steek voor een vrouw. De volgende keer dat de jongens elkaar weer ontmoeten, heeft Chris definitief zijn experimentele fase achter zich gelaten en daarmee ook het zwerversmilieu waartoe Mike onherroepelijk veroordeeld is.

In My own private Idaho speelt Gus van Sant met de tegenstelling tussen hetero- en homonormen, de puberale worsteling met identiteit, een theatrale parallel met Shakespeare's Henry IV (waaraan hij volledige scènes en stukken tekst ontleent) en nog een handvol andere thema's. De film leent zich daardoor voor labels als `roadmovie', `homofilm', `klassieke tragedie' of `Bildungs'-drama, maar bekent zich niet exclusief tot één van deze genres. Stilistisch is het werk een collage van statische zwart-wit shots, schokkerige homevideobeelden en absurdistische visuele effecten. Dit samenraapsel van stijlen en genres wordt bij elkaar gehouden door het sterke acteerwerk van Keanu Reeves en vooral River Phoenix, die voor zijn rol de prijs voor beste mannelijke hoofdrol kreeg op het filmfestival van Venetië. Zonder hun talent zou Van Sants drama bezweken zijn onder een overdosis aan ideeën en vondsten.

My own private Idaho (1992, Gus van Sant, VS), RTL5, 20.30-22.25u.