Het geheim van Heintze: gemalen haaienbotten

Een dag na zijn 36ste verjaardag speelt de Deense voetballer Jan Heintze morgen een oefenwedstrijd tegen Oranje. Hoe blijft hij fit? ,,Ik eet elke dag gemalen haaienbotten, dat is smeerolie voor je gewrichten.''

Ze worden in het Deense elftal de opa's genoemd. Doelman Peter Schmeichel en hij, Jan Heintze, de linksback die terug kan kijken op een wonderlijke carrière. Vijf jaar geleden zette PSV hem bij het grof vuil als onderdeel van een grote schoonmaak. Hij was in de ogen van de clubleiding oud en verzadigd. De toenmalige trainer Aad de Mos hielp hem met behulp van een Belgische makelaar aan een nieuwe werkgever.

In Duitsland voegde hij een paar nieuwe hoofdstukken toe aan zijn toch al imposante loopbaan. Eerst bij Bayer Uerdingen en vervolgens in dienst van Bayer Leverkusen. Ondanks zijn leeftijd wilde Leverkusen hem eigenlijk niet laten gaan. De club bood hem een privé-chauffeur aan als vervanger van Erik Meijer, zijn naar Liverpool vertrokken carpool-partner met wie hij dagelijks op en neer reed naar zijn woonplaats Nuenen.

Maar toen PSV zich zonder enige gêne weer meldde, besloot hij resoluut het drukke bestaan in de Bundesliga vaarwel te zeggen. Want PSV was door de jaren heen altijd zijn club gebleven. Daar had hij alle grote successen behaald: zes landstitels, drie nationale bekers en de Europa Cup voor landskampioen. In Brabant voelt hij zich na zeventien jaar thuis, meer nog dan in Denemarken. Van alle Denen die in Nederland hebben gevoetbald, spreekt hij misschien wel het beste Nederlands. Met een licht Brabants accent zelfs.

Opa's verdienen respect en mogen praten over vroeger. Wat Brabantse gemoedelijkheid betreft is PSV in vijf jaar niet veranderd, zegt Heintze. Maar verder vertoont het voetbalbedrijf nauwelijks gelijkenissen. ,,Toen ik wegging liepen er vier, vijf mensen om het elftal heen. Zij verzorgden de dagelijkse gang van zaken. Nu werken er op kantoor tientallen werknemers.''

Enige rancune over zijn ontslag in 1994 kent hij niet. ,,Na zoveel successen raakte de spelersgroep toen een beetje uitgeblust. Er ontstonden onderlinge irritaties. Ik maakte ook niet zo'n sterke periode door. Ik speelde twaalf jaar bij PSV en was toe aan een andere uitdaging. Bij Uerdingen had ik na twee weken weer plezier in het voetbal.''

PSV zocht een goede linksback omdat Davy Oyen niet volgens verwachting functioneerde. De Belg was een van de vele miskopen van vorig seizoen. Arnesen zag Heintze in het Deense elftal als een jonge hond voetballen. Dat gaf de doorslag. Zeventien jaar nadat hij zijn eerste schreden zette bij PSV, keerde Heintze glorieus terug in Eindhoven. Zijn loopbaan had er misschien anders uitgezien als zijn moeder hem in 1981 niet zou hebben belet naar FC Twente te gaan. ,,Ik was zeventien en zij moest mijn contract tekenen. Ze wilde me niet kwijt en weigerde dat. Toen PSV een jaar later kwam kon ze me echter niet meer tegenhouden.''

Niet alleen wat betreft kracht, werkdruk, spelopvatting en snelheid is het topvoetbal tijdens zijn loopbaan veranderd. Ook de mentaliteit van de profvoetballer is gewijzigd, constateert Heintze. ,,Zoals in de hele maatschappij was er vroeger in het voetbal meer respect voor de medemens. De spelers zijn minder honkvast geworden omdat geld een grotere rol is gaan spelen. Door de verzakelijking is de clubliefde afgenomen. Al op jonge leeftijd krijgen spelers vorstelijke bedragen. Vandaar waarschijnlijk dat de verzadiging wat eerder komt.''

PSV-trainer Gerets noemde zijn selectie onlangs te lief. Heintze, afgelopen zaterdag aanvoerder tegen MVV: ,,We missen een type als Lerby, die vroeger in de wedstrijd iedereen wakker hield. Ik ben niet zo'n speler die loopt te schelden en te schreeuwen. Dat ligt niet in mijn karakter. Ik probeer mijn medespelers met positieve opmerkingen te stimuleren.''

Ook in het Deense elftal beleefde Heintze een opmerkelijke revival. In 1991 werd hij een jaar disciplinair geschorst omdat hij aan een duel met PSV de voorkeur gaf boven een ogenschijnlijk onbelangrijke interland. Toen Denemarken in 1992 in Zweden via een achterdeur, dankzij de oorlog in Joegoslavië, toch aan het EK mocht deelnemen en zelfs de eindzege behaalde, ontbrak Heintze tot zijn grote spijt omdat hij zich net had laten opereren aan een liesbreuk.

,,Daarna is het succes bondscoach Möller-Nielsen kennelijk naar het hoofd gestegen en heeft hij me niet meer geselecteerd.'' Tot zijn inbreng in 1996 weer op prijs werd gesteld. ,,Een beetje onder druk van de media mocht ik weer meedoen. We speelden tegen Frankrijk, dat dertig wedstrijden niet had verloren. We wonnen met 1-0 en het publiek scandeerde mijn naam.''

Het Deense voetbal staat er weer goed voor met talenten als Tomasson, Helveg, Gr⊘nkjaer, Sand en doelman Jörnsen. ,,In Denemarken blijven jonge voetballers lang bij hun oorspronkelijke club, waar ze in eigen omgeving kunnen rijpen. In Nederland worden ze tegenwoordig al op tienjarige leeftijd overgeheveld naar een andere club en stad. De druk van het presteren is al vroeg aanwezig. In Denemarken is de sfeer aan de top ontspannen. Zelfs het Deense elftal bereidt zich zonder strenge huisregels op een wedstrijd voor. Daardoor ontstaat een gezellige werksfeer. Ik verheug me op elke interland.''

Heintze voetbalde bij PSV nog met Stevens, Brandts, Thoresen en Poortvliet. Zij hebben hun carrière al vele jaren geleden afgesloten. Wat is het geheim van zijn eeuwige jeugd? ,,Ik neem elke dag gemalen haaienbotten, opgelost in water. Smaakt sterk naar vis, maar het is smeerolie voor je gewrichten. Faber en Van der Weerden experimenteren er nu ook mee. Daarnaast laat ik pijntjes direct behandelen. Voor de rest eet ik waar ik zin in heb. Af en toe drink ik wat. Ik ben misschien niet meer zo explosief als vroeger. Maar ik heb meer inzicht.''

Wellicht worden zijn kwaliteiten morgenavond op de proef gesteld in de interland tegen Nederland. Voor de Denen is de wedstrijd tegen Nederland een generale repetitie voor de belangrijke kwalificatieduels tegen Italië (uit) en vooral Zwitserland (thuis) in september. ,,We hopen ons via een tweede plek in de groep te plaatsen voor het Europees kampioenschap. Een wedstrijd in Eindhoven op het EK, dat lijkt me geweldig.''

Heintze (53-voudig international) heeft bij PSV een contract tot volgend seizoen. ,,Ik kijk wel hoe ik er dan voorsta. Misschien ga ik door. Niets is uitgesloten.'' Sinds twaalf jaar is Heintze directeur van twee drukkerijen voor textiel en relatiegeschenken en directeur van een handelsbedrijfje. ,,Normaal steek ik er niet zoveel tijd in. Zo'n vier, vijf uur per week. Je moet de juiste werknemers in dienst hebben. Mensen goed inschatten, dat is wel een sterk punt van mij.''