Van Halst bij Ajax een ober met bevende handen

Bij zijn eerste aankoop voor het nieuwe seizoen had Ajax-coach Jan Wouters het gevoel gehad alsof hij in de spiegel keek. De al 30-jarige Jan van Halst leek niet bepaald een voetballer die in de huisstijl van Ajax paste. Maar die scepsis heerste in Amsterdam ook toen Johan Cruijff in 1985 een arbeider met kromme benen als vuilnisman tussen de artiesten presenteerde. Wouters groeide bij Ajax vervolgens uit tot een volwaardig international. Met Van Halst zal die geschiedenis zich niet herhalen. Pas na zijn vertrek uit het centrum van de verdediging hervond Ajax zich gisteravond en incasseerde de zichtbaar opgeluchte Wouters een 3-2 zege op Heerenveen.

De bijna aandoenlijke strijdlust van Van Halst roept bij zijn trainer vooral vertedering op, want Wouters heeft na een moeizame voorbereiding allang ontdekt dat hij met de voormalige middenvelder van FC Twente geen replica van zichzelf heeft gekocht. Vorige week werd de kale Van Halst in het duel met Feyenoord om de Johan Cruijff-schaal al na één helft uit zijn lijden verlost. Ook gisteravond in de eerste competitiewedstrijd tegen Heerenveen duurde het optreden van Van Halst niet langer dan 45 minuten. In die periode acteerde hij als een ober met bevende handen die per ongeluk de jetset mag bedienen.

In het Ajax-systeem wordt van Van Halst verlangd dat hij voor zijn defensie speelt en vanuit die positie de eerste schakel tussen aanval en verdediging wordt. Maar net als vorige week tegen Feyenoord wist Van Halst zich in het duel met Heerenveen geen raad met de hem geboden ruimte. En de wisselwerking met Frank Verlaat, zijn te trage secondant in het hart van de defensie, verliep al net zo stroef als in de oefencampagne. De branie die Van Halst bij FC Twente zo veelvuldig etaleerde, heeft in het shirt van Ajax dan ook plaatsgemaakt voor onzekerheid. Nog even en Wouters moet zijn eerste aanwinst afschrijven als zijn eerste, prominente miskoop.

Uiteraard mochten de slappe openingszetten van Ajax tegen het aanvankelijk zo frisse Heerenveen niet alleen op het conto van Van Halst worden geschreven. Maar de Amsterdammers kwamen wederom op achterstand, omdat de slimme Samardzic en de langzaam weer opbloeiende Talan geraffineerd gebruikmaakten van de kortsluitingen in de achterhoede bij Ajax. Na zijn treffer in de 23ste minuut had Talan zes minuten later zelfs de 0-2 op zijn schoen en ook vijf minuten voor rust leidde de gebrekkige communicatie tussen Van Halst en zijn teamgenoten bijna tot averij voor Ajax.

De nieuwe nummer 4 van Ajax speelt momenteel met zo weinig zelfvertrouwen dat zelfs een breedtepass over een afstand van vijf meter mislukte. Al was dat wellicht ook te wijten aan de erbarmelijke kwaliteit van het veld in de Arena, want ook grasmat nummer 13 is een kwelling voor de spelers. Op die steppe dreigt de jongensdroom van Jan van Halst, die zo graag vertelt dat een mythe eindelijk realiteit is geworden, te ontaarden in een nachtmerrie.

Opzichtig nam Ajax-coach Wouters de ploeterende nieuwkomer in bescherming door te wijzen op de gebrekkige coaching van zijn medespelers. Van Halst had opnieuw positionele fouten gemaakt en hij vergat – in de terminologie van Wouters – ,,spelers op te pikken'' als Heerenveen in balbezit was. ,,En dat heb ik Jan bij Twente wel feilloos zien doen.'' Het komt allemaal wel goed met Van Halst, betoogde Wouters. ,,Gun hem de tijd zich aan te passen aan het hogere niveau bij Ajax.'' Maar die tijd heeft Wouters niet, wil hij de schade in de aanloop van de competitie beperken.

Het zal Van Halst bovendien niet zijn ontgaan dat Wouters voor hem diverse alternatieven voorhanden heeft. Net als in de wedstrijd tegen Feyenoord gooide de trainer van Ajax gisteravond tegen Heerenveen halverwege het roer om. Aanvoerder Winter speelde in de tweede helft naast Verlaat als centrumverdediger. Het effect was meteen zichtbaar, al liet Heerenveen zich wel erg simpel afbluffen.

Met invaller Dani als architect op het middenveld kwamen ook de lange tijd onzichtbare aanvallers Arveladze, Machlas en Laudrup tot leven en kreeg ook schaduwspits Knopper weer kleur op zijn gezicht. In die fase zag Wouters eindelijk de contouren van zijn Dream Team, hoewel de sierlijke Gr⊘nkjaer, die vanwege een gebroken middenvoetsbeentje zes weken is uitgeschakeld, node werd gemist. Het blijft bovendien een raadsel waarom Ajax afstand heeft gedaan van klassieke buitenspelers als Hoekstra en Babangida in de wetenschap dat het rendement van Arveladze en Laudrup op de flanken niet optimaal is.

Met medewerking van de passieve verdediging van Heerenveen, waar de onzekere doelman Vonk pijnlijk duidelijk maakte dat zijn flirt met Ajax op lucht was gebaseerd, repareerden de Ajacieden de 1-0 achterstand binnen twintig minuten. Laudrup uit de rebound na een vrije trap van Knopper, Machlas, via de benen van Vonk, en Arveladze met een schitterend afstandsschot leken Ajax een comfortabele overwinning te bezorgen. Maar het was een veeg teken dat het steriele Heerenveen dankzij de impulsen van de sterk invallende spits Denneboom en de Deense middenvelder Hakansson de wedstrijd nog liet kantelen.

Een frommelgoal van Hakansson zette de toon voor een amusante epiloog en Heerenveen-coach Foppe de Haan constateerde terecht dat ,,dit Ajax uiterst kwetsbaar is''. Met twee reflexen op schoten van Denneboom en Hakansson voorkwam Ajax-doelman Grim echter een nieuw echec voor zijn ploeg. Met het zweet tussen de billen begroetten de Ajacieden het eindsignaal en Wouters besefte eens te meer dat de renovatie van zijn elftal nog lang niet is voltooid. Maar het is de vraag of Jan van Halst nog aanwezig is als de definitieve versie van het nieuwe Ajax wordt opgeleverd.

Pagina 15: MOSES ISEGAWA