Crisis in Israel over sabbatrust

De ultra-orthodoxe Shas-partij dreigt met een regeringscrisis over het vervoer van een reusachtige turbine van Tel Aviv naar de elektriciteitscentrale in Askalon. Het vervoer begon gisteravond, bij het ingaan van de sabbat.

Op het laatste moment heeft premier Ehud Barak zijn fiat gegeven aan deze nachtelijke onderneming. In een verklaring liet hij weten dat er geen sprake is van verbreking van de religieuze status-quo. In het verleden zijn vaak grote ladingen op sabbat en joodse feestdagen vervoerd om overlast voor het verkeer op werkdagen te voorkomen.

Hoewel het Hooggerechtshof in Jeruzalem geen bezwaar zag in het vervoer van de 250 ton wegende turbine op sabbat, zei de Shas-minister van nationale infrastructuur Eli Suissa dat dit voor joden die een keppeltje dragen volstrekt onaanvaardbaar is. Rabijn Ovadia Yosef, de spirituele leider van Shas, heeft zijn ministers gisteren opdracht gegeven tot het uiterste te gaan.

Shas-ministers en bewindslieden van andere religieuze regeringspartijen zijn ziedend dat de politie met steun van Barak kort voor het ingaan van de sabbat besloot met het transport van de turbine te beginnen. Daardoor hadden zij geen tijd meer om deze ,,grove schending van de sabbat, de heiliging waarvan generaties joden hun leven hebben gegeven, te voorkomen'', laat de partij weten.

Na de sabbat zal de Shas-leiding zich over stappen beraden. Volgens politieke waarnemers is het niet uitgesloten dat Shas inderdaad een regeringscrisis zal uitlokken. Arie Déeri, de ex-minister van Binnenlandse Zaken die zijn beroep afwacht tegen een veroordeling wegens corruptie, trekt vanuit New York telefonisch aan de touwtjes en wil de regering ten val brengen. Déeri is achter de schermen de sterke man van Shas.

Seculiere ministers, onder anderen Jossi Sarid van de Burgerrechtenpartij, hebben gisteren het besluit om de turbine op sabbat te vervoeren, toegejuicht. Volgens hem is dat een bewijs dat de regering-Barak zich niet door Shas laat chanteren.

Religieuze partijen zijn, ondanks de grote financiële belangen die zij hebben bij regeringsdeelname, volstrekt onberekenbaar bij religieuze geschillen. In het verleden veroorzaakten deze partijen al eens een regeringscrisis over gevechtsvliegtuigen die kort na het ingaan van de sabbat in Israel landden. Een sterke politiemacht begeleidde vannacht de turbine en verdreef betogers bij de religieuze Bnei Barak-buurt. Indien de turbine overdag wordt vervoerd, zou het verkeer in het centrum van Israel volledig worden verlamd. Geen auto, ook geen ambulance, zou de drie rijbanen brede turbine kunnen passeren.

Het Hooggerechtshof in Jeruzalem steunde de opvatting van de politie dat de turbine om veiligheidsredenen op sabbatnacht moest worden vervoerd. Politici wachten in grote spanning af of Shas of de eveneens ultra-orthodoxe Agoedat-Israelpartij zondag een regeringscrisis ontketenen.