ASML profiteert van hausse chipbranche

Beleggers die nog veel betekenis hechten aan de vaak misbruikte term hightech werden deze week met de neus op de feiten gedrukt. Onder de paraplu van de technologie-aandelen gingen zware verliezers schuil (beleggers in Internetaandelen), maar ook grote winnaars (beleggers in de chipbranche).

ASM Lithography, toeleverancier van chipmakers, profiteerde van het positieve nieuws dat overheerste in de sector halfgeleiders. Een belangrijke bijdrage aan de stemming leverde maandag de Taiwanese chipmaker TSMC. De Philipsdochter meldde dat de fabrieken ook in de maand juli op volle toeren moesten draaien om alle opdrachten aan te kunnen.

Het reilen en zeilen van TSMC, dat halfgeleiders produceert in opdracht en naar ontwerp van andere chipmakers is een graadmeter voor de sector. Bedrijven als Philips besteden een deel van hun productie uit aan zogenoemde foundries als TSMC of concurrent UMC (ook uit Taiwan).

De foundries moesten in verleden met name bijspringen als de fabrieken van chipmakers met een eigen merknaam vol waren. Als de fabrieken van TSMC en UMC op volle toeren draaien is dat een signaal dat de vraag op de chipmarkt aantrekt.

Analist M. Langeveld van zakenbank Metzler waarschuwt dat er in de chipbranche veranderingen gaande zijn die TSMC als windvaan minder betrouwbaar kunnen maken. Omdat de kostprijs van chipfabrieken met bedragen van drie tot vier miljard gulden de pan uitrijst besteden steeds meer chipmakers hun productie uit. TSMC profiteert dus op dit moment niet alleen van een eb- en vloedbeweging in de branche, maar ook van een structurele ontwikkeling in haar voordeel.

In een week van euforie gooide donderdag alleen de Amerikaanse zakenbank Merill Lynch wat roet in het eten met een rapport over de pc-branche (klant nummer één van de chipmakers). Volgens analist Steven Fortuna ligt de pc-industrie onder vuur. Hij meent dat de opkomst van goedkope pc's de komende paar jaar een zwaar drukkend effect zal hebben op de gemiddelde verkoopprijs. De sombere, maar niet geheel nieuwe bespiegelingen van Fortuna werkten gisteren door op het Damrak, maar leverden niet meer dan een kortstondig deukje op in de koers van ASML. In vergelijking met een week eerder bedroeg de winst bij het sluiten van de beurs gisteren nog altijd meer dan 15 procent.

ASML werd deze week dan ook niet alleen opgestuwd door een positieve onderstroom in de branche. De Veldhovense producent van wafersteppers en -scanners (apparaten die fijnmazige patronen van chipcircuits projecteren op plakken silicium) profiteert ook direct van de gunstige gang van zaken bij TSMC. De Taiwanese chipmaker is immers een belangrijke afnemer. In de eerste helft van dit jaar was TSMC goed voor 12 procent van de afzet van ASML. Over de eerste zes maanden van 1998 was het aandeel van TSMC nog 19 procent.

TSMC maakte eerder dit jaar bekend dat de investeringen in nieuwe productiecapaciteit dit jaar met zo'n 600 miljoen dollar worden opgevoerd tot 1,6 miljard dollar. Voldoende ruimte dus voor een hogere bijdrage in de afzet van ASML-machines, zo lijkt het.

Ondanks de stijging van de afgelopen week is het aandeel ASML nog een stuk verwijderd van het koersrecord van 67 euro dat voor de presentatie van de halfjaarcijfers op 21 juli werd bereikt. Langeveld maakt zich met name zorgen over de marges van ASML.

,,Er zijn aanwijzingen dat concurrent Nikon zich agressiever opstelt'', zegt hij. Volgens Langeveld kunnen de machines van ASML op dit moment nog aanzienlijk meer plakken silicium per uur verwerken dan die van de Japanse marktleider. Met deze voorsprong rechtvaardigt ASML een grofweg 25 procent hogere prijs. Maar als de Japanse marktleider Nikon er dit najaar in slaagt een machine op de markt te brengen die de ASML-apparaten in snelheid benadert komt dat grote verschil in gevaar.