The CuraçaoConnection

Het Amsterdamse galerieseizoen werd in juli afgesloten met de manifestatie Ceramic Millennium, die parallel liep aan het gelijknamige congres in de Rai. Twaalf galeries toonden keramiek van voornamelijk beeldende kunstenaars, zoals Leiko Ikemura, Alexander Lichtveld en Gijs Assmann. De Stichting Beeldende Kunst in Haarlem haakt hierop in met de keramiek-expositie The Curaçao Connection, die nog tot september duurt.

The Curaçao Connection is een echte zomertentoonstelling: licht, vrolijk en onderhoudend. Zeven kunstenaars die afkomstig zijn van Curaçao, er werken of hebben gewerkt, zijn uitgenodigd om hun beelden van aardewerk, terracotta, steengoed, majolica en raku te tonen.

Het werk van Helen Martina toont het duidelijkst dat zij geboren en getogen is in het Caraïbische gebied. De vrouwen die steeds het onderwerp van haar sculpturen vormen, zijn donker van huid en hebben een zelfbewuste houding. In Dames op kademuur poseert een rij vrouwen in lange gewaden zusterlijk naast elkaar. Even verder zitten haar Dametjes, kokette wezens met een doek om hun haren geknoopt en pronte borsten en buiken. Naast deze vrolijke en ongecompliceerde stukken steken de bijna menshoge, kaarsrechte vrouwenfiguren af als statige zwarte koninginnen, hun fijne hoofdjes trots geheven als de spits van een toren.

Betty Abbad maakt meer klassieke vrouwentorso's, soms geënt op de Griekse traditie waarbij de romp het belangrijkste lichaamsdeel is, ontdaan van hoofd en benen, soms herinnerend aan de pre-Colombiaanse mensfiguren: rond, zuiver en eenvoudig van vorm. Zij is trouwens een bekende docent op Curaçao, die er diverse lichtingen keramisten heeft geschoold.

Onder de Nederlanders die al lange tijd op het eiland wonen, springt vooral Ellen Spijkstra in het oog. Zij maakt stapelingen van aardewerk, bros uitziend steengoed en van gemarmerd geglazuurde steentjes in aardekleuren. In haar werk is mooi te zien wat de technische mogelijkheden van keramiek zijn. Spijkstra leidt al meer dan twintig jaar een atelier op Curaçao, studio Girouette, waar zij les geeft in het werken met klei.

Een van haar leerlingen was Krista van der Meijden, die in Haarlem geassembleerde dierfiguren exposeert. Sommige staan in kastjes, als relikwieën in een schrijn. Het leukst zijn de dromerig of verbaasd kijkende giraffen, met hun koppen van gevlekt glazuur. Yvonne van Gogh volgde ook lessen in de studio, en bekwaamde er zich in de majolica-techniek; de bollen van geglazuurd majolica die ze in Haarlem laat zien, lijken net grote kralen van een halssnoer.

De bekendste keramiste van wie werk in de SBK te zien is, is Irene Vonck. Zij werkte twee jaar op Curaçao, en vormde er haar vazen waarvoor waterdieren model stonden. Mooi is de Hoge vaasvorm van terracotta, die oogt als een luchtbel, of een kwal die gewichtloos door het water zweeft. De welvende vorm heeft een warme, paarsbruine tint, en gunt ons ook een blik in zijn aubergine-kleurige binnenste.

De kunstenaars in The Curaçao Connection lijken een beetje bij elkaar geraapt: sommigen zijn niet meer dan passanten geweest op dit eiland, anderen hebben er jaren gewerkt zonder dat wij daar hier iets van merkten. Het is aardig om te constateren dat er kennelijk een levendige belangstelling voor keramiek bestaat, maar hoe omvangrijk die is, kom je door deze tentoonstelling niet te weten.

De samensteller, Makiri Mual, was de hoofdredacteur van het glossy keramiek-tijdschrift met de nogal omslachtige titel Glas en kristal aardewerk en porselein. Het magazine wijdde zijn laatste nummer aan de manifestatie Ceramic Millennium. Daarin is te zien hoe groot de verscheidenheid is binnen de moderne keramiek van dit moment. Dat het medium nog steeds een beetje onderschat wordt, blijkt ook uit het feit dat dit mooi uitgegeven tijdschrift inmiddels, in zijn tweede jaargang, ter ziele is gegaan.

The Curaçao Connection; t/m 4 september in SBK Haarlem, Gedempte Oude Gracht 117-121 Haarlem. Open: di t/m vr 11-17u., do 19-21 u., za 9-17u. Het tijdschrift `Glas en kristal aardewerk en porselein' is er gratis verkrijgbaar.