`KNVB discrimineert arbiters op leeftijd'

Het arbitrale korps in het betaalde voetbal moet worden beoordeeld op prestaties en niet op grond van leeftijd. Die eis stelden de dit seizoen op non-actief gestelde scheidsrechters Jaap Uilenberg en Wout Schaap, grensrechter Jan Kardol en de belangenvereniging scheidsrechters betaald voetbal (BSBV) aan de KNVB in een kort geding dat gisteren voor de rechtbank in Utrecht diende. ,,De KNVB doet aan kapitaalvernietiging als het ervaren arbiters, die nog uitstekend functioneren, louter op basis van hun leeftijd afvoert'', stelde Uilenberg.

De Nederlandse voetbalbond hanteert een leeftijdsgrens van 47 jaar voor scheids- en grensrechters in het betaalde voetbal. Twee keer kan dispensatie voor een jaar worden aangevraagd en Uilenberg heeft ook van die mogelijkheid gebruik gemaakt. Per 1 juli dit jaar liet de KNVB weten dat Uilenberg, Schaap en Kardol van de lijst werden afgevoerd. Uilenberg is inmiddels 49 jaar, Schaap 47 jaar en aan hem werd geen dispensatie verleend. ,,Het is voor ons een principiële kwestie'', betoogden de advocaten Kollen en Molenaar gisteren namens de eisers. ,,Het hanteren van een leeftijdsgrens is onnodig discriminerend.''

Uilenberg ontpopte zich ook afgelopen seizoen als de beste scheidsrechter in het betaalde voetbal. Hij werd geprezen door spelers en clubs. ,,Het is toch vreemd dat een oudere voetballer als Harris Huizingh door Heerenveen nog als een belangrijke versterking wordt gezien, terwijl ik niet meer mag fluiten, omdat ik toevallig 49 jaar oud ben?'', stelde Uilenberg. ,,Wij strijden binnen de KNVB al jarenlang voor het schrappen van de leeftijdsgrens, omdat de scheidsrechterscommissie even stringente als objectieve meetpunten hanteert om de kwaliteit van de arbitrage te bewaken.''

De KNVB stelt zich op het standpunt dat uit medisch onderzoek is gebleken dat arbiters op latere leeftijd blessuregevoeliger zijn en vanwege een mindere basisconditie slechter gaan fluiten. Namens de eisers weerlegden Kollen en Molenaar de argumenten van de KNVB. ,,Navraag bij de FIFA (wereldvoetbalbond, red) leerde dat een dergelijke medische studie nimmer heeft plaatsgevonden'', concludeerden zij. ,,De toenmalige chairman of the Sports Medical Comittee Michel d'Hooghe, heeft op grond van eigen bevindingen vastgesteld dat de leeftijdsgrens van arbiters diende te worden teruggebracht naar 45 jaar. De toenmalige discussie omtrent de leeftijdsgrens vindt zijn oorsprong in de matige prestaties van de arbitrage tijdens het WK voetbal in 1990 in Italië.''

Internationaal wordt die leeftijdsgrens echter willekeurig gehanteerd. In de Engelse Premier League had Uilenberg nog drie jaar – tot zijn 52ste – mogen fluiten. In het Japanse betaald voetbal zijn scheidsrechters nog op 54-jarige leeftijd actief. Naast het ontbreken van een communis opinio over het vaststellen van een leeftijdsgrens voerde Uilenberg aan dat de Nederlandse scheidsrechters al aan strenge criteria moeten voldoen om hun beroep op het hoogste niveau uit te kunnen oefenen.

Voor aanvang van het seizoen worden arbiters door de medische afdeling van de KNVB onderworpen aan een intensieve keuring. Vier keer per seizoen moeten zij een pittige conditietest afleggen en twee keer wordt de spelregelkennis getoetst. Wie één keer faalt, wordt van de A-,B- of C-lijst afgevoerd. ,,En dan worden de scheidsrechters ook nog eens wekelijks beoordeeld door een onafhankelijke waarnemer'', zei Uilenberg. De ironie wilde dat de KNVB hem na het beëindigen van zijn overeenkomst wel goed genoeg achtte om de oefenwedstrijden Feyenoord-Aston Villa en Heracles-Ajax te fluiten. ,,In de Kuip was het 38 graden en ik heb geen enkel probleem gehad met mijn conditie'', concludeerde Uilenberg.

De protesterende arbiters kregen onlangs belangrijke steun vanuit de regering, dat het wetsvoorstel `Verbod van leeftijdsdiscriminatie bij arbeidsovereenkomsten' al naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. In een brief van 1 juli heeft staatssecretaris Vliegenthart van het ministerie van VWS de KNVB al medegedeeld dat zij leeftijdsdiscriminatie onaanvaardbaar acht. Cruciaal in het kort geding tegen de KNVB is het feit dat scheids- en grensrechters sinds 1 januari dit jaar door de voetbalbond als werknemers worden beschouwd.

In navolging van de zo moeizaam tot stand gekomen CAO voor de profvoetballers onderhandelt de BSBV binnenkort ook over een collectieve arbeidsovereenkomst voor het arbitrale korps. In deze CAO zullen de arbiters een leeftijdsgrens resoluut afwijzen en daartoe spant de BSBV tevens een bodemprocedure aan tegen de KNVB. De advocaten Kollen en Molenaar wezen de president van de Utrechtse rechtbank bovendien op het gegeven dat de arbeidsovereenkomst van Uilenberg en zijn collega's niet formeel is opgezegd. ,,Zij worden nu financieel geschaad, omdat op werknemers van 49 jaar geen pensioenregeling van toepassing is.''

Uilenberg verdiende met het fluiten 70.000 gulden exclusief 10.000 gulden aan onkosten, Schaap hield in totaal 50.000 gulden over aan het arbitreren van voetbalwedstrijden. Namens de KNVB betoogde mr. Utermark dat aan de op non-actief gestelde scheidsrechters andere functies zijn aangeboden. Zo zou Uilenberg voorzitter worden van de scheidsrechterscommissie. ,,Maar die baan heb ik juist geweigerd, omdat ik wil blijven fluiten'', zei Uilenberg.

De Utrechtse rechtbank doet op 26 augustus uitspraak.