Noord-Korea - Zuid-Korea: 5 - 0

Noord- en Zuid-Koreaanse vakbondsleden hadden vandaag een ongewone ontmoeting in de hoofdstad van Noord-Korea, Pyongyang. Op het voetbalveld.

Het gebeurt niet dagelijks, en zeker niet in Pyongyang: een vriendschappelijk treffen tussen twee landen die formeel nog met elkaar in oorlog zijn. En soms zelfs werkelijk met elkaar in oorlog zijn, want twee maanden terug schoten Zuid-Koreaanse marineschepen nog een Noord-Koreaans schip naar de zeebodem tijdens een duw- en trekpartij rond een betwiste zeegrens.

Een team van Zuid-Koreaanse voetballers werd vandaag in het communistische noorden groots onthaald, zo liet de Japanse televisie vandaag zien via een uitzonderlijke, direkte verbinding met Noord-Korea. Duizenden mensen zwaaiden met bloemen langs de straat en ook in het stadion zaten tienduizenden toeschouwers. Bij het ter perse gaan van deze krant was de tussenstand van de wedstrijd 5-0 in het voordeel van het noorden.

Noord-Korea heeft geen moeite een propagandistisch slaatje te slaan uit het bezoek van de arbeiders uit het zuiden. Bij hun aankomst zei een noordelijke functionaris dat deze gebeurtenis ,,de weg opent naar solidariteit en eenheid van de arbeiders in noord en zuid.'' Volgens het Noord-Koreaanse persbureau KCNA bracht de voorzitter van de KCTU vervolgens de ,,hartelijke groeten'' over namens 13 miljoen arbeiders in het zuiden. Hij was gekomen om ,,deze wereld één te maken voor ons arbeiders en de handen ineen te slaan met de kameraden in het noorden''.

Het initiatief voor de voetbalwedstrijd is uitgegaan van de zuidelijke vakfederatie KCTU. Deze KCTU is de militante, links georiënteerde van de twee vakfederaties in Zuid-Korea en heeft zodoende weinig ideologische geschillen met het communistische noorden. Integendeel, de KCTU heeft juist lang in conflict geleefd met de conservatieve regeringen in eigen land. Pas sinds het aantreden van president Kim Dae-Jung anderhalf jaar geleden is de storm rond deze bond wat geluwd.

De voetbalwedstrijd van vandaag past dan ook precies in het beleid van deze president Kim. Met zijn zogenoemde `zonneschijnbeleid' wil hij uitwisselingsprogramma's op gang brengen en zodoende langzaam maar zeker de relatie verbeteren. Ooit moet dit uitlopen op een vreedzame hereniging want bij veel Koreanen heeft de deling van hun land in 1945 een diep litteken achtergelaten. Sinds de achtste eeuw immers, was het Koreaanse volk ononderbroken verenigd onder één vorst.

Vooralsnog blijven de relaties op officieel niveau uitermate koel. Sinds het ineenstorten van het Oostblok tien jaar geleden en het verdwijnen van de economische steun van met name de Sovjet-Unie, vecht het noorden voor zijn overleven. Met dreigementen weet het permanent de aandacht op zich gericht te houden. Vooral omdat de oude vijanden zoals de VS maar al te graag op deze dreigementen ingaan.

Momenteel speelt de kwestie van Noord-Korea's ontwikkeling van een ballistische raket die een bereik van ruim zesduizend kilometer zou hebben. Genoeg om Alaska te bereiken. Geen enkel internationaal verdrag verbiedt Noord-Korea om een dergelijke raket te ontwikkelen. Bovendien hebben de Verenigde Staten – militair nog altijd sterk aanwezig in Zuid-Korea – zelf genoeg vuurkracht het noorden in één klap te vernietigen, mocht het land een gekke stap zetten. Toch bezweren met name Japan en de VS het noorden om geen testlancering met die nieuwe raket uit te voeren, zoals het precies een jaar geleden wel onverwachts deed met een kleinere versie.

Noord-Korea houdt vol dat een testlancering een ,,soeverein recht'' is, maar het zou niet vreemd zijn als Pyongyang uiteindelijk voor extra hulp _ voedsel bijvoorbeeld _ van de lancering afziet. Hetzelfde gebeurde eerder dit jaar toen na lange onderhandelingen de Amerikanen een ondergrondse installatie mochten inspecteren waar men onderzoek naar een kernwapen vermoedde. Het ondergrondse complex bleek niet meer dan een groot gat in de grond te zijn, maar inmiddels had Noord-Korea de extra voedselhulp al binnen.

Deze week heeft Noord-Korea zijn dreigementen rechtstreeks gericht tot buurland Japan. Als Japan ,,provoceert'' zal Noord-Korea ,,meedogenloos terugslaan''. Als Tokio daarentegen zijn ,,koloniale verleden goedmaakt'' zal Noord-Korea dat verwelkomen. De boodschap is duidelijk: Noord-Korea wil herstelbetalingen voor de koloniale overheersing zoals ook Zuid-Korea die dertig jaar geleden al heeft ontvangen toen het de betrekkingen met Japan herstelde. Noord-Korea tracht te overleven in een vijandige omgeving. De Zuid-Koreaanse president Kim Dae-jung heeft daar als mede-Koreaan met zijn `zonneschijnbeleid" geen problemen mee. Ondanks alle vijandige taal uit Noord-Korea, ondanks de kleine zeeslag twee maanden geleden, is dankzij dat beleid de handel tussen beide Korea"s in de eerste helft van dit jaar verdubbeld ten opzichte van het jaar ervoor.

    • Hans van der Lugt