Duet for one

Haar man heeft haar gestuurd, zegt de vrouw bij de psychiater, omdat hij vond dat ze laatste tijd een beetje uit haar evenwicht was – so there. De psych is een bedachtzame man die net doet alsof de ware betekenis van die woorden niet goed tot hem doordringt. Maar de geoefende kijker, die al door honderden tv-programma's vertrouwd is geraakt met de therapeutische beginselen, ruikt meteen onraad: ze is hier op aandringen van haar man – wat voor huwelijk is dat dan in vredesnaam?

Duet for one werd in 1980 als toneelstuk voor twee personen geschreven door Tom Kempinski. De rol van de vrouw, echt zo'n rol waar voor een kundig actrice veel eer aan te behalen is, werd hier in 1982 gespeeld door Josée Ruiter en in 1993 door Linda van Dyck. Die laatste keer bleek al hoezeer de therapeutische technieken in de tussenliggende jaren gemeengoed waren geworden; weinig van de bekentenissen, die in 1980 nog als schokkend waren bedoeld, konden toen nog verbazing wekken.

Dat euvel kleeft ook een beetje aan de verfilming door Andrei Konchalovsky, al heeft de film één groot voordeel boven het stuk: de gebeurtenissen spelen zich nu voor de ogen van de kijker af, en zijn niet langer de geheimen die de vrouw in de behandelkamer mondjesmaat prijsgeeft. Julie Andrews, getooid met een glimlach die veel verbergt, speelt de wereldberoemde violiste die door MS haar krachten langzaam maar zeker verliest. Max von Sydow is de psychiater, maar zijn rol is aanzienlijk kleiner geworden. De andere hoofdpersonen, die in het stuk slechts figuren zijn over wie de vrouw haar verhaal doet, verschijnen hier in levenden lijve: Alan Bates (met lang kunstenaarshaar) als de slappe echtgenoot, Rupert Everett als een Nigel Kennedy-achtige vioolleerling (op de geluidsband speelt de echte Nigel Kennedy trouwens de vioolsoli) en, onder veel anderen, ook een jonge Liam Neeson (nu bekend als de hoofdpersoon uit Schindler's list) als een volkse voddenman.

De film heeft een onbestemd slot en is niet vrij van vette symboliek, maar wordt grotendeels gedragen door een exquise Julie Andrews. En er is intussen een wrange parellel: zelf verloor ze vorig jaar, na een keeloperatie die volgens de artsen onschuldig zou zijn, haar stralende zangstem.

Duet for one (Andrei Konchalovsky, 1986, VS). Ned 1, 22.36-00.18u.