White Hunter

Ik ken een Amerikaanse journalist die altijd zijn zin krijgt. Nooit overkomt hem iets, maar zijn omgeving loopt groot gevaar. Toen hij in een belegerd dorp in Kosovo een radioreportage maakte, eiste hij dat de dorpelingen voor de couleur locale een muzikant uit een naburig dorp haalden – een gevaarlijke expeditie. Daarna verzocht hij de mannen samen een lied aan te heffen. Na twee minuten vond hij het welletjes en kon iedereen vertrekken. 's Avonds moest zijn Albanese gastheer zijn rug masseren.

Over dit type Amerikaan gaat White Hunter, Black Heart. Het is een cultureel cliché: de egocentrische macho, die met geld, dreigementen en beledigingen de wereld naar zijn hand zet. Ernest Hemingway is het archetype: drinker, kettingroker, rokkenjager, bokser, jager op groot wild. Alles om maar te bewijzen dat je geen bleke pennenlikker bent. Dat alles wijkt voor de man van de daad.

White Hunter, Black Heart gaat over regisseur John Huston – een vriend van Hemingway – tijdens de moeizame opnamen van The African Queen (1951). De film is gebaseerd op het boek van scenarioschrijver Peter Viertel over Hustons Afrikaanse expeditie. John Huston is, zo blijkt, niet erg geïnteresseerd in de film, want hij moet en zal een olifant doodschieten. De cast en crew moeten maar wachten tot hij zijn grote daad heeft verricht. Tot Huston oog in oog staat met de gigant en de jachtpartij op een catastrofe uitloopt.

Clint Eastwood is regisseur en hoofdrolspeler van White Hunter, Black Heart. Veel recette heeft die film niet opgeleverd, maar Eastwood heeft wel een hoeksteen neergezet van zijn eigen legende. Het is geen geheim dat John Huston zijn idool is. Zijn beste film, Unforgiven, is vernoemd naar Hustons The Unforgiven. Zijn karakter – de wilskrachtige, cynische vreemdeling in een verrotte wereld – past naadloos in Hustons vroege film-noir-universum.

Eastwoods kritiek op Huston is daarom ook zelfrelativering. Hustons zelfvertrouwen slaat om in zelfoverschatting, zijn obsessies blijken illusies te zijn. Hustons gedrevenheid is een voorwaarde voor grote kunst, maar maakt hem tevens tot een prul van een man. De grote witte jager is uiteindelijk een kapitein Ahab die zijn bemanning aan Moby Dick opoffert en zelf vlucht in een roeibootje.

White Hunter, Black Heart (Clint Eastwood, 1990, VS), Veronica, 21.55-24.00u.

    • Coen van Zwol