Flaneren in het park en soms een kunstwerk zien

Friettenten, souvenirwinkels en lange rijen voor de kassa. Al direct bij binnenkomst wordt duidelijk dat Park Berg en Bos in Apeldoorn voorziet in een instant dagje uit voor het hele gezin. Op zomerse dagen trekken drommen vaders, moeders en kinderwagens in colonne van de ingang naar de dieper in het bos gelegen Apenheul. Maar wie van de drukke hoofdroute afwijkt, ontdekt een prachtig gecultiveerd natuurpark met bemoste bruggen, onder varens verscholen beekjes en klaterende watervallen. En het mooiste is dat je hier geen mens tegenkomt.

De idyllische omgeving vormt deze zomer het decor van de eerste Gelderse beeldenbiƫnnale, samengesteld door kunsthistorica Hanne Hagenaars. De pretentieloze, maar sympathieke tentoonstelling met de intrigerende titel De Soep en de Wolken omvat werken van twintig in Gelderland wonende kunstenaars die zich bezighouden met kunst in de openbare ruimte. Sommigen van hen hebben de commercie van het attractiepark als uitgangspunt voor hun werk genomen, zoals Hans Wijninga die zijn foto's van dagjesmensen tentoonstelt in dezelfde kiosk waar ook de ansichtkaarten van de apen te koop zijn. Of zoals Ania Rachmat, die een vervallen boshut omtoverde tot informatiepunt. De wegwijzers en borden met teksten als `great photo spot' of `no overnight parking' die zij rondom de toko plaatste, vormen een scherp commentaar op het massatoerisme.

De beste manier om de tentoonstelling te bekijken is om niet van cijfertje naar cijfertje op de plattegrond te hollen, maar gewoon rustig door het park te flaneren en je te laten verrassen door onverwachte gebeurtenissen. Dan stuit je bijvoorbeeld middenin het bos op een open plek waar een houten dansvloer is opgesteld (Staying Alive van Marry Overtoom). Wanneer je het podium beklimt, schalt er plotseling een synthesizerdeuntje vanuit de omringende bomen en beginnen discolampen in de houten vloer te knipperen op het ritme van de muziek. Of het kan gebeuren dat je al wandelend wordt aangetrokken door een mysterieus gebrom dat opstijgt uit de diepte van een dal (Een lek in het zwijgen van Jan van der Veer). Het geluid komt van een klein roeibootje dat verscholen onder het groen in een beekje dobbert. Je zou willen gluren of er onder het oranje plastic misschien iemand ligt te slapen, maar de steile afgrond maakt dat onmogelijk.

De meeste kunstenaars hebben gebruik gemaakt van het vervreemdende effect dat optreedt als je een voorwerp uit zijn vertrouwde omgeving haalt en overplaatst naar een park als dit. Jaap Kroneman reed een oude Mercedes diep het bos in en parkeerde het voertuig nonchalant over de rand van een diepe geul. Omdat de roestige wagen daar absoluut niet thuishoort, heeft het al snel iets angstaanjagends als je er nietsvermoedend tegenaanloopt. Zeker als blijkt dat op de roodleren bekleding een vale slaapzak ligt die langzaam op en neer beweegt.

Vervreemdend is ook de lichtblauwe gietijzeren wenteltrap die Maria Roosen sierlijk een boom in laat draaien. Het boomklimmen krijgt opeens een heel andere betekenis: lenigheid of lef heb je niet meer nodig nu je ook op een elegante manier de boomtop kunt bereiken. Even verderop heeft Hester Oerlemans het schommelen een nieuwe dimensie gegeven door een schommel op hoge poten in de vijver te plaatsen. Het speeltuig is alleen per boot te bereiken en wordt iedere dag een uurlang gebruikt door een meisje. Het moet een heerlijk bevrijdend gevoel geven om zo te schommelen, onbereikbaar voor iedereen en omgeven door niets anders dan water en lucht, of, zo je wilt, door soep en wolken.

Tentoonstelling: De Soep en de Wolken. T/m 29 augustus in Park Berg en Bos, J.C. Wilslaan 21, Apeldoorn. Dagelijks 9-18u. Entree 3,-.