Automatisering in schaduw eeuwwisseling

Na Getronics, dat morgen halfjaarcijfers presenteert, komen handenvol kleinere automatiseerders met hun resultaten. De nieuwkomers op de beurs, vaak nog geen jaar genoteerd, staan voor een moeilijk halfjaar.

Wie is er nu de klos? Die vraag houdt het management van meer dan vijftien kleine en jonge beursgenoteerde automatiseerders in spanning. Magnus en C/Tac, beide minder dan anderhalf jaar in Amsterdam genoteerd, moesten vorige maand al door het stof met een neerwaartse bijstelling van hun winst en prognose. Algemeen wordt verwacht dat er meer slachtoffers zullen vallen onder de vele Nederlandse automatiseerders die in de afgelopen twee jaar de sprong naar de beurs hebben gewaagd.

De euforische stemming van nauwelijks een jaar geleden is in de informatietechnologie omgeslagen in een angstig afwachten. Het millenniumprobleem mag dan volgens voormalig Philips-bestuurder Jan Timmer grotendeels onder controle zijn, de eeuwwisseling werpt zijn schaduw vooruit. Volgens analist Clara van der Elst van ABN Amro hebben veel afnemers van computers, software en de bijbehorende dienstverlening goede redenen af te zien van ambitieuze nieuwe projecten. Bij sommige, vooral kleine en middelgrote bedrijven is het millenniumprobleem nog niet onschadelijk gemaakt. Tot het zover is, bestaat er geen tijd voor nieuwe projecten. Een tweede categorie heeft het probleem juist wel onder de knie. ,,Maar daar denkt men: Alles is nu ok. Hier moeten we niet meer aan zitten'', aldus Van der Elst. De invoering van grote nieuwe software-pakketten is dan niet meer aan de orde, al was het maar omdat dat onvoorzichtig zou zijn.

Volgens Marco Gianotten van marktonderzoeker Giarte is uitstel van automatiseringsprojecten met het oog op de eeuwwisseling ,,een politiek probleem''. Managers dekken zich in door al het andere voor de oplossing van het millenniumprobleem opzij te zetten. ,,Als het fout gaat kunnen ze zeggen dat zij er in elk geval alles aan hebben gedaan'', zegt hij.

Volgens Gianotten staat de invoering van nieuwe apparatuur en software bij de grote banken on hold. ,,Dat wil zeggen dat er geen geld of mensen worden ingezet op nieuwe projecten.''

Een woordvoerder van ABN Amro erkent dat de banken in mei van dit jaar bijeen zijn geweest om te bespreken of het slim zou zijn over te gaan tot ,,een soort freeze'' van de investeringen in informatietechnologie. ,,Maar uiteindelijk is geconcludeerd dat er commerciële belangen in het spel zijn en dat elke bank zijn eigen afweging moet maken'', zegt hij. Tot 1 december moeten automatiseringsprojecten bij ABN Amro wel aan hogere eisen voldoen (er moet bijvoorbeeld op hoog niveau toestemming voor worden gevraagd).

ABN Amro is een belangrijke klant van Getronics, een automatiseerder die morgen cijfers presenteert over het eerste halfjaar. Hoewel de intussen vertrokken bestuursvoorzitter T. Risseeuw in het voorjaar nog voorzichtig was over het tweede halfjaar (,,de vraag is moeilijk te voorspellen'') maken analisten zich weinig zorgen dat de markt voor de grote aanbieders bedorven raakt. Belangrijker voor Getronics is of het bedrijf er in slaagt het eerder dit jaar opgeslokte Wang te verteren.

Van der Elst verwacht daarentegen marktproblemen voor de kleine bedrijven. ,,Grote automatiseerders hebben vaak een sterke positie als voorkeursleverancier'', zegt zij. ,,Ze implementeren niet alleen software en apparaten, maar denken ook mee over de strategie. Dat werk gaat door. De kleintjes vullen de gaten in grote projecten waar het Getronics of CMG aan mensen ontbreekt. Die extra mensen vliegen er ook het eerst weer uit. Dat zullen we gaan merken, zeker in het laatste kwartaal van dit jaar.''

Het leger kleine automatiseerders dat sinds de zomer van 1997 de Amsterdamse beurs heeft bestormd is niet bepaald goed uitgerust voor een magere periode. Ondanks de automatiseringshausse van de laatste twee jaar hebben de meesten een kwakkelend bestaan ver of zelfs zeer ver beneden de koers waarvoor het aandeel bij de beursintroductie aan de man is gebracht.

Css, Unit4 en ICT behoren tot de weinige uitzondering op een trieste alfabetische lijst die loopt van de A van Astra tot de T van Tas Groep. De kleine aanbieders kunnen zich aan één ding vastklampen.

De dip zal van korte duur zijn. Van der Elst: ,,Als de economie met zo'n twee procent gaat groeien kunnen de automatiseerders volgend jaar de opwaartse lijn weer oppakken.''