Akzo Nobel eindelijk verlost van vezels

Chemieconcern Akzo Nobel is zijn probleemdochter kwijt en kan nu beginnen aan de verbouwing van de overige drie divisies van het concern. Komt er een vervolg van het Vendex-scenario?

Chemieconcern Akzo Nobel heeft zijn probleemdochter Acordis gisteren ondergebracht bij een relatiebemiddelingsbureau. De financiële kunstenaars van CVC, een op Amerikaanse leest geschoeide investeringsmaatschappij, gaan de vezeldivisie de komende vier jaar klaarstomen voor een beursgang.

Met de verkoop van Acordis neemt Akzo Nobel, na een jarenlange zoektocht, voor het eerst afscheid van één van de grote brokken waar het concern uit bestond. Er zijn nog drie divisies over: verf, speciaalchemie en farmacie. Ook daar valt volgens analisten nog aan te sleutelen. Het zijn goed renderende onderdelen, maar ze hebben nul komma nul samenhang.

Het bod op Acordis van 1,8 miljard gulden werd gisteren dan ook met instemming begroet. Door afscheid te nemen van het minst renderende en meest cyclische onderdeel, heeft Akzo Nobel nu de (financiële) ruimte om te beginnen met de verbouwing van de rest. De vezeldochter was een waardevernietiger, zegt analist Quirijn Mulder van ING Barings. ,,Van iedere gulden die Akzo in de vezels stopte, kwamen maar een paar dubbeltjes terug. Terwijl iedere gulden voor de medicijnen van Organon (een andere Akzo-dochter) dik wordt terugverdiend.''

Ook beleggers reageerden enthousiast. De koers schoot met 6 procent omhoog tot 42,50 euro. En kan nog veel hoger, zegt analist Mark van der Geest van de Rabobank: ,,Er zat een conglomeraat-korting van 10 euro per aandeel in de koers.'' Beleggers, vooral de grote institutionele beleggers, houden immers niet van conglomeraten. Als het goed gaat in het ene deel van het conglomeraat, gaat het meestal slecht in een ander deel. ,,Beleggers wilden niets met die vezels te maken hebben'', zegt Van der Geest.

Akzo Nobel volgde voor de vezels het Vendex-scenario. Net als Vendex, waar Jan Michiel Hessels de scepter zwaait, wordt ook Akzo geleid door een voormalig consultant van McKinsey, Kees van Lede. Bij Vendex heeft Hessels de drie divisies eerst van voldoende omvang voorzien, om ze vervolgens te verzelfstandigen. Uitzendbureau Vedior kocht het Franse Bis en ging naar de beurs, de supermarktdochter fuseerde met Unigro De Boer en de overgebleven V&D-warenhuizen namen tot slot het Bijenkorf-concern over.

De verzelfstandiging van de vezeldivisie van Akzo Nobel werd mogelijk door acquisitie van het Britse Courtaulds, een verf- en vezelconcern, voor 7,3 miljard gulden. Daarmee werd een stap teruggezet – meer vezels, minder waardering door beleggers – om vervolgens twee stappen vooruit te zetten. De gezamenlijke vezeldochters zijn de grootste vezelproducent ter wereld en werden (wegens hun kasstroom) daarmee een aantrekkelijke partij voor een investeerder als CVC. Bovendien werd de verfsector wereldwijd marktleider met een marktaandeel van zo'n 10 procent.

In `verf' is Akzo Nobel nu groot en sterk. Maar in de `farmacie' en de `speciaalchemie' is de toekomst onduidelijker. De farmacie-divisie, met mooie niche-posities in anticonceptie-pillen en vaccins voor vee, is in grootte 29ste op de wereldranglijst. ,,Ze stijgen alleen op die lijst omdat de bedrijven boven hen fuseren'', zegt Mulder van ING. ,,Maar de afstand tot de top-tien wordt steeds groter.'' Toch houdt Akzo zich op de vlakte over de plannen. Volgens een recent verhaal in het vakblad ChemicalWeek, is Van Lede sceptisch over de noodzaak van grote fusies in de farmaceutische industrie. De farma-divisie van Akzo Nobel heeft daarom de opdracht organisch te groeien, aangevuld met een beperkt aantal kleine overnames. Maar de prijs van acquistities ligt hoog, beseft Van Lede.

In de speciaalchemie heeft Akzo Nobel wel openlijk ambities. De huidige omzet van zo'n 10 miljard gulden, inclusief joint-ventures, moet met zo'n 6 miljard toenemen om het niveau te bereiken van concurrenten als Ciba, ICI en Clariant. ,,Ze zitten nog niet bij de wereldtop, maar hebben wel de potentie daar te komen'', zegt Van der Geest.

Analisten zien twee opties voor de nabije toekomst, waarbij ze er van uit gaan dat `verf' wegens de schaalgrootte en de marktpositie de belangrijkste kernactiviteit van het concern is. Optie één is een afsplitsing (of verkoop, of fusie) van het hoogrenderende farmaciebedrijf. Optie twee is een acquisitie van een speciaalchemiebedrijf met een omzet van zo'n 6 miljard gulden (of een verkoop, of een fusie gevolgd door afsplitsing). ,,Voor de vezels hebben ze vier jaar nodig gehad'', zegt Mulder van ING Barings. ,,Voor de chemie zal het wel tot 2003 duren voor de ambities zijn waargemaakt en in de farmacie duurt het dan tot 2007. Zeker is dat Akzo Nobel er over acht jaar heel anders uitziet dan nu.''