Sri Lanka: ramp dreigt voor kwart miljoen mensen

In het noorden van Sri Lanka dreigt een humanitaire ramp voor ruim een kwart miljoen mensen omdat zij al weken zijn afgesneden van de toevoer van voedsel, medicijnen en van medische hulp.

Volgens mensenrechten- en hulporganisaties in de Wanni, de regio waar de separatistische Tamil Tijgers en het regeringsleger al jaren in een bloedige burgeroorlog zijn verwikkeld, is een ,,kritieke'' situatie ontstaan sinds het leger de enige toegangsweg naar de districten Kilinochchi en Mullaittivu eind juni afsloot. De streek wordt overwegend bewoond door Tamils, die een minderheid vormen in Sri Lanka. Ruim driekwart van hen zijn interne vluchtelingen.

Volgens de mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch zijn vele vluchtelingen in het gebied inmiddels ondervoed geraakt en verzwakt door een gebrek aan medicijnen. ,,De toestand voor de burgers is kritiek geworden'', aldus woordvoerder Jeannine Guthrie. ,,Burgers zijn al wekenlang verstoken van voedsel, medische zorg en andere humanitaire hulp.''

Gevreesd wordt verder voor uitbraken van epidemieën als cholera, als hulpverlening langer uitblijft. Een aantal verdachte gevallen is inmiddels cholera geconstateerd, aldus één van de organisaties. Bovendien heersen in het gebied malaria en hondsdolheid.

In de Wanni strijden de Tamil Tijgers en het regeringsleger al jaren om de controle over een jungleweg in het gebied, de A9, tussen Vavuniya en Kilinochchi. Eind juni sloot het regeringsleger de weg naar Mullaitivu en Kilinochchi af. Kort daarop organiseerden de Tamil Tijgers aan de andere kant van de frontlijn blokkades door `burger-demonstranten' voor de toegangspoorten van de kampen van verscheidene hulporganisaties de druk op de regering te verhogen. De hulpverleners zaten eind vorige maand ruim een week vast.

De organisaties hebben de regering en de Tamil Tijgers inmiddels opgeroepen de blokkades te beëindigen en alle noodzakelijk hulp te laten. ,,Als dat niet gebeurt dreigt een humanitaire ramp'', aldus Guthrie. Volgens hulporganisaties waren de bewoners van de Wanni al voor de blokkade chronisch ondervoed, en dreigt nu een veel acutere situatie te ontstaan.

Het regeringsleger probeert de strategische weg naar het schiereiland Jaffna al twee jaar in handen te krijgen. Jaffna is in handen van het regeringsleger, maar kan nu alleen door de lucht of over zee worden bereikt. De Tamil Tijgers controleren een deel van het gebied ten zuiden van Jaffna, de Wanni. Ondanks een serie verliezen houden de Tamil Tijgers nog altijd stand.

Volgens een internationale hulporganisatie zijn de Tamil Tijgers, die al sinds 1983 strijden voor een onafhankelijke Tamil-staat in het noorden en oosten van het eiland, in april van dit jaar ,,begonnen met de `vrijwillige' opleiding van een civiele defensiemacht'' door alle burgers in het bezette gebied te trainen in het gebruik van wapens. Sommige van deze civiele groepen zouden door de Tamil Tijgers naar het front zijn gestuurd.

De Tamil Tijgers willen de onafhankelijke staat Tamil Eelam uitroepen omdat zij vinden dat de Tamils in Sri Lanka worden gediscrimineerd door de Sinhalese meerderheid. In de burgeroorlog zijn naar schatting zestigduizend mensen om het leven gekomen. Recente pogingen van de regering van president Chandrika Kumaratunga om vredesbesprekingen met de Tamil Tijgers te beginnen zijn mislukt. Kumaratunga heeft de Tamils voorgesteld om de provincies met een Tamil-meerderheid autonomie te geven. Een aantal gematigde Tamil-partijen werkt mee aan dat voorstel, maar de Tamil Tijgers streven naar volledige onafhankelijkheid.

    • Rob Schoof