OP JACHT NAAR INNERLIJKE KRACHT

Ze liep zaterdagavond naar eigen zeggen als een boer. Daarom mag atlete Stella Jongmans (28) niet meedoen aan de wereldkampioen- schappen in Sevilla. ,,Mijn tijd komt nog, let maar op!''

Het moest in de Nacht van Hechtel gebeuren. Stella Jongmans had haar zinnen gezet op die leuke wedstrijd in België. Er hangt altijd een geur van frituur en bier rondom de baan, maar door de jaren heen is gebleken dat in die knusse sfeer snelle tijden, verre worpen en hoge sprongen mogelijk zijn. Dus wilde Jongmans juist daar 1.59,50 lopen, goed voor een ticket naar de wereldkampioenschappen in Sevilla.

Maar ze kwam er uiteindelijk niet eens bij in de buurt. Jongmans finishte in een middelmatig deelnemersveld als zesde, in een teleurstellende tijd van 2.02,54. ,,Ik heb het verknald'', erkende ze meteen na afloop. Toen ze later haar Duitse trainer Thomas Springstein aan de telefoon kreeg, vertelde ze hem dat ze ,,wie ein Bauer'' – als een boer – had gelopen. ,,Alles war Scheisse, Thomas!''

Jongmans (28) mag eind deze maand dus niet naar haar derde achtereenvolgende WK. Ze zei er niet echt mee te zitten. Want het gaat onder de hoede van Springstein juist heel goed met haar. Ze blaakt van zelfvertrouwen en ze is in vorm, beweert ze. ,,Maar ik kan het nu wel allemaal mooi vertellen, ik moet het ook laten zien'', besefte ze zaterdagavond in Hechtel. Ze zocht meteen na haar mislukte race naar excuses. Misschien had ze te hard getraind. En misschien had de autorit van vorige week van Duitsland naar Nederland – ,,negenenhalf uur in die verschrikkelijke hitte'' – wel te veel van haar gevergd. Er stond tijdens de wedstrijd ook nog eens een vervelende wind. En Jongmans wees tenslotte nog op een schram op haar been. ,,Het was vandaag mijn dag niet'', concludeerde ze.

Jongmans haalde in 1997 in Athene de finale van de wereldkampioenschappen. Een jaar eerder won ze zilver bij de Europese kampioenschappen indoor. Dat waren goede prestaties. Maar de laatste twee jaar presteerde ze nagenoeg niets. Bij de EK van vorig jaar in Boedapest viel ze vlak voor haar eerste optreden flauw. ,,Ik dacht dat ik dood ging'', verklaarde ze later. Onderzoek wees uit dat er geen lichamelijke mankementen waren. Het was waarschijnlijk een combinatie van spanning en hitte geweest. Jongmans had zich het hele jaar zorgen gemaakt over de ziekte van haar moeder. En zo is er altijd wel wat met haar. Dit seizoen kampte de atlete met blessures.

Ze begrijpt dat mensen aan haar twijfelen. ,,Ik word ook weleens ziek van mezelf'', zegt Jongmans. ,,Maar mijn leven wordt nu eenmaal gekenmerkt door ups en downs. Dat geldt zowel voor mijn prestaties als voor mijn privé-leven. Er gebeurt altijd wat. Mijn ouders en mijn vriendjes zeiden altijd: als Stella een kamer binnenkomt, neemt ze de hele wereld mee.'' Ze vindt het onbegrijpelijk dat er wordt geroepen dat het nooit meer wat met haar zal worden. ,,Dergelijke verhalen hoor ik al jaren. Dat is typisch Nederlands. Sommige mensen smullen ervan als het slecht met je gaat. Vergeten wordt dat ik op wereldniveau aan atletiek doe. Ik kan ook aan districtwedstrijden gaan meedoen en dan win ik alles.''

Als 21-jarige atlete zadelde Jongmans zichzelf op met hoge verwachtingen. Ze liep in 1992 in Hengelo onverwacht een droomtijd van 1.58,61. ,,De dag van mijn leven'', stelt ze nu vast. Daarna is ze nooit meer sneller geweest. ,,Die tijd kwam natuurlijk veel te vroeg in mijn carrière'', weet ze. Het vestigde meteen alle aandacht op haar. ,,Ik kwam er wel mee de grote wedstrijden binnen. En nog steeds willen ze me graag hebben.'' Ook als ze geen snelle tijden loopt, weet Jongmans op te vallen. Zo poseerde ze naakt in Playboy en heeft ze altijd wel iets opmerkelijks te vertellen. ,,Ik zoek de publiciteit echt niet op'', beweert ze.

Nu heeft ze weer een bijzondere trainer. Thomas Springstein werd ooit geschorst omdat zijn atletes in de voormalige DDR doping hadden gebruikt. Hij probeert met een nieuwe groep, onder wie zijn vriendin, wereldkampioene Grit Breuer, successen te boeken. Springstein liet aan het begin van het jaar doorschemeren aan oud-atlete en manager van Jongmans, Ellen van Langen, dat hij de Nederlandse wel onder zijn hoede wilde nemen. In maart trok Jongmans voor het eerst voor twee weken naar Maagdenburg. Het beviel haar. Van het dopingverleden van Springstein trok ze zich niets aan. ,,Ik weet wat er destijds is gebeurd. Dat vind ik voldoende. Geruchten zijn er altijd. En ik ben overal nog zelf bij. Ik heb nooit pilletjes bij mijn ontbijt gehad. Moet ik daar op mijn 28ste dan nog aan beginnen?''

,,Thomas maakt mij hard'', vertelt ze. ,,Ik leef volgens zijn normen. Elke ochtend om half acht zwem ik daar in de Oostzee. Dat had ik me vroeger niet kunnen voorstellen. Ik wilde ook wel weten waar dat vroege zwemmen goed voor is. Dat heeft best een fikse discussie opgeleverd. Het resultaat was dat ik ongelijk had en dat ik elke dag de zee in moet. Als ik een medaille wil winnen, moet ik volgens Thomas mijn instelling veranderen. Hij vindt westerlingen zwak. Ook als je lichamelijk ziek bent, moet je geest zeggen: ik loop een goede 800 meter.''

Onderdeel van haar nieuwe instelling is ook de tatoeage op de rechterschouder van Jongmans. Het is een Japans symbool voor innerlijke kracht, Chikara. ,,Ik liep al twee jaar met het idee om zoiets te doen. Op Internet zag ik het verhaal van een actrice. Zij had een Japans teken op haar rug. Zoiets wilde ik ook. Ik ben naar de bibliotheek gegaan, heb zelfs de Japanse ambassade gebeld. Want ik wilde weten of het symbool dat ik had gevonden ook inderdaad kracht betekende. Toen ik dat zeker wist, ben ik in Rotterdam naar Tattoo Bob gegaan.'' Ze vond het best eng. ,,Ik heb mijn moeder aan het handje meegenomen.'' Het was binnen vijf minuten gebeurd. ,,Ja, waar laat je het zetten? Ik had het op mijn kont kunnen doen, maar dan zie je het niet. De rechterarm vond ik het beste. Zo kan ik er naar kijken.''

De afgetrainde Jongmans beleeft in Maagdenburg soms nog oude Oost-Duitse toestanden. ,,Als ik daar ben, woon ik in een heel simpel pension. Best eenzaam. Douchen kan je er door een knop in te drukken. Dan hoor je dat het water wordt weggezogen en kan je vijf minuten douchen.'' Toch heeft ze het naar zin bij Springstein. ,,Ik weet nu dat ik nooit echt goed heb getraind'', zegt ze. ,,Ik ben sterker dan ooit. Thomas traint alles op snelheid. Ik voel ook dat ik heel hard moeten kunnen lopen.''

Ze twijfelt er niet aan dat ze haar bijna magische persoonlijk record van 1.58,61 gaat verbeteren. ,,En dan doe ik het waarschijnlijk goed. Dan loop ik meteen 1.57. Mijn tijd komt nog. Ik ben altijd een laatbloeier geweest. Laat de mensen maar roepen dat het nooit meer wat met me wordt. Daar word ik alleen maar sterker van.'' De olympische finale van Sydney is haar grote doel. ,,Dat is ook in mijn contract met Thomas opgenomen. Daarin staat hoeveel ik hem moet betalen en als tegenprestatie zal hij me naar de finale brengen.'' Krijgt ze haar geld terug als het niet lukt? ,,Nee, zo erg is het niet'', schatert Jongmans.

Springstein en Jongmans moeten nog steeds aan elkaar wennen. ,,Misschien laat hij me wel te hard trainen'', vroeg ze zich na de teleurstelling in Hechtel af. Later aan de telefoon beaamt de trainer dat dat best weleens zou kunnen. ,,Daarom wil ik binnen vier, vijf dagen nog een wedstrijd lopen'', reageerde ze. ,,Daar ga ik hard lopen, let maar op!'' Het zal voor Jongmans te laat zijn om zich nog voor de WK te plaatsen. De kwalificatieperiode is sinds afgelopen weekeinde voorbij. Toch hoopte de atlete zaterdagavond nog dat de atletiekunie vandaag beslist dat ze alsnog meemag naar Sevilla. ,,Of ik mezelf zou sturen? Ja, want ik weet wat er in mijn koppie omgaat. Ik ben een toernooiloopster. Ik weet zeker dat ik heel goed zou lopen bij de WK. Maar ik ga er niet om bidden en smeken.''