Een dag op het land

Had hij echt een mes bij zich? Of verbeeldde ik me dit maar?

Ik fiets van Baarn naar Maarn als hij uit de bosjes schiet, mijn stuur vasthoudt en de klassieke frase roept `Je Geld Of je Leven!'. Geen ogenblik dacht ik dat het hier om een moderne theatervoorstelling of een andere misselijke grap ging. Het ging hier om mijn geld of mijn leven.

Je hebt die keus altijd idioot gevonden. Alleen iemand die op weg is naar rivier of trein om zich in of onder te werpen, antwoordt: ,,Mijn leven!'' Elk ander mens antwoordt natuurlijk ,,Neemt u alstublieft mijn geld en ik heb uw gezicht zo kort gezien dat ik u nooit zal kunnen identificeren.'' Want de angst blijft dat het of in de vraag niet exclusief is en dat een dief voor hetzelfde geld een moordenaar kan worden.

Ik hoopte maar dat de tweehonderdtien gulden die ik bij me had, genoeg was. Ik gaf ze. Hij telde het bedrag. Toen werd ik werkelijk bang. Hij zou me toch niet van mijn fiets beroven? Ik zou nog eerder mijn leven geven. Maar toen mijn overvaller zag dat mijn fiets zelfs geen slot had, liet hij fiets en mij gaan.

In Nederland ben je nooit verder dan een uur van iemand die je honderd gulden wil lenen, maar ik fietste terug naar de boer in wiens hooiberg ik de nacht had doorgebracht omdat het hotelletje in Baarn me te zeer stonk. Ik vroeg de boer of ik mee mocht helpen aan de aardappeloogst, voor een maaltijd en nog een nacht in de hooiberg.

,,Steken of rapen?'', vroeg de boer. Steken van de aardappelplanten is veel eenvoudiger dan het rapen van de aardappels, maar ik weet dat er twee keer zoveel rapers nodig zijn dan stekers en ik zei: ,,Rapen''.

Op je knieën voortschuifelen door droge grond en aardappelstronken, dat is in het begin net zo moeilijk als met je vingers eten of in een modderbad glijden, maar als je er eenmaal dóór bent, schuifel je in hetzelfde tempo als de andere rapers achter de stekers aan, terwijl je bij elke pieper kijkt op wie hij lijkt, en of hij de Kokkerd van de Dag kan worden. Als eindelijk in de verte het Angelus klingelt, sta je met moeite op en ga je met de oogsters en oogststers onder de koele wilgen liggen. Jammer dat God er niet meer is.

Ik ben erg tegen misdaad, hoe klein ook, dus zal ik mijn overvaller niet bedanken voor deze mooie dag. Wel bedankte ik de boer. Ik vroeg hem: ,,Is het niet ouderwets om begin augustus met de hand de patatten te oogsten? Waarom huurt u geen machine om de bintjes binnen te halen?''

,,Bintjes?'', zei de boer, terwijl zijn rode zakdoek het zweet van zijn voorhoofd veegde ,,dat waren geen bintjes, man. Dit zijn echter Robbervallen, kijk maar''. Hij toonde mij een stapel etiketten met het opschrift: ,,Eco-bio echte originele Robbervallen uit Baarn, met de hand gepoot en geoogst, gegarandeerd zonder rotziekte'', die we op elk van de aardappelen moesten gaan plakken onder het toeziend oog van een groep vaste klanten van een grootwinkelbedrijf dat per advertentie was opgeroepen om onze genetisch ongemodificeerde arbeid gade te slaan.