Techniek

Caesar's Palace in Las Vegas, waar het schaakwereldkampioenschap wordt gehouden, kun je een hotel noemen of een casino, maar het is in feite een enorm complex van honderden winkels, tientallen conferentiezalen en restaurants, 2.500 hotelkamers en verder natuurlijk de onafzienbare vlaktes waar de gokkers bijeenkomen.

Ik liep door de winkelcentra en duizenden waren met mij, en ik wilde er uit. Dat wordt je niet makkelijk gemaakt. De eigenaar wil liever dat je blijft en het hele complex heeft maar twee uitgangen voor het publiek. Ik kon ze niet vinden. Er waren andere uitgangen, voor het personeel, en die waren op slot. In geval van brand zullen ze snel geopend worden. Laten we hopen dat het snel genoeg is.

Ik vond toch nog een nooduitgang die open was en toegang gaf tot een groot parkeerterrein. Ontsnapt. Theoretisch zou ik nu op de openbare weg moeten kunnen komen, maar het lukte me niet. Gelukkig, er waren mensen aan het werk die me konden helpen. Dat deden ze ook, een van hen pakte een sleutel, deed een deur open en schoof me naar binnen. Terug in Caesar's Palace, de ontsnapping was mislukt. Waar had ik dat toch eerder gezien? In de film The Truman Show, de slotscène waarin de hoofdpersoon tegen de grenzen van zijn kunstmatige wereld opbotst, die van bordkarton blijken te zijn.

Het gevoel van onwerkelijkheid werd vergroot door een andere ervaring, die niet te maken heeft met deze stad, maar met de moderne techniek. Veel schaakjournalisten die ik altijd tegenkom zijn nu afwezig, misschien doordat de Europese ochtendkranten door het tijdsverschil pas twee dagen na de ronde kunnen berichten. De Spaanse radioman en de Russische radio- en televisieploeg, anders altijd paraat, zijn er ook niet. Hun luisteraars slapen als hier de rondes worden gespeeld. Er zijn nieuwe mensen, Internetjournalisten, die een eigen website over het toernooi maken.

Het volgende wordt een beetje technisch, maar laat ik toch proberen het uit te leggen. De zetten die de spelers doen, worden rechtstreeks naar elektronische schermen geleid. Er zijn computersystemen die dat bijna feilloos doen, maar de vriendelijke en goedwillende Russen die hier zijn ingehuurd kunnen het niet. Vaak geven de schermen het na een tijdje op, er komen geen zetten meer door. Maar de partijnotatie komt dan wel goed in de computers terecht. Die notatie kan met simpele software in een handomdraai worden omgezet in beelden van een schaakbord met bewegende stukken, alleen niet op de schermen die wij kunnen zien. Het kan allemaal ook het Internet op worden gestuurd.

Wat doet dus uw verslaggever ter plekke als hij een partij wil volgen die zich in zijn nabijheid afspeelt, maar waarvan het scherm faalt? Hij gaat de wijde wereld van het Internet in.

Naast de perskamer is de computerkamer. Daar worden de signalen de wereld ingestuurd. Op de computer die voor me staat, kan ik zien hoe hun reis verloopt. Een aantal tussenstops in de Verenigde Staten. Dan wordt de oceaan overgestoken. De signalen doen nog een paar Europese computers aan en komen dan op hun bestemming, de computer van de FIDE. Dan de reis terug, naar mij. Ik zie de partij op mijn scherm. Hij wordt een verdieping boven me gespeeld. Hij is in de kamer naast me verstuurd en na een wereldreis bij me gekomen. Als het goed gaat heeft de reis slechts seconden gekost. Bij druk verkeer duurt het langer, maar het blijft een wonder. Als het goed gaat. De volgende dag was er weer iets anders mis met het systeem en voltrok zich het wonder niet.

Nu het echte schaken. Viktor Kortchnoi maakte zich zorgen aan het begin van het toernooi. Als zestiende op de wereldranglijst was hij voor de eerste ronde vrijgesteld, maar daarna moest hij tegen Dolmatov, die zijn openingen altijd samen met Kramnik voorbereidt, en als hij Dolmatov zou verslaan, zou hij tegen Kramnik zelf moeten. ,,Ik moet tegen de openingsvoorbereiding van de hele familie opboksen'', zei hij. Dinsdag lukte dat in de eerste partij tegen Dolmatov wonderwel. Zelden zal Dolmatov in de opening zo zijn toegetakeld.

Wit Kortchnoi-zwart Dolmatov

1. c4-c4 f7-f5 2. Pg1-f3 Pg8-f6 3. g2-g3 d7-d6 4. d2-d4 g7-g6 5. Lf1-g2 Lf8-g7 6. 0-0 0-0 7. Pb1-c3 c7-c6 8. Dd1-b3 Kg8-h8 9. Tf1-d1 Pb8-a6 10. Db3-a3 Zeer origineel, deze damemanoeuvre. De dame lijkt buiten spel te staan, maar zal straks een gevaarlijk initiatief op haar vleugel ondersteunen. 10...Dd8-e8 11. b2-b4 Pa6-c7 12. Lc1-b2 e7-e5 Dit is vragen om moeilijkheden. Hij had bescheiden 12...Ld7 moeten doen. 13. d4xe5 d6xe5 14. Da3-a5 De vreemd geplaatste dame slaat hard toe. Waarschijnlijk heeft zwart bij zijn vorige zet gewoon over het hoofd gezien dat nu twee van zijn manschappen instaan. 14...Pc7-a6 De enige manier om niet direct een pion te verliezen, maar het is het veld waarvan hij net op goede gronden is gevlucht. 15. b4-b5

15...b7-b6 Verzwakt de lange diagonaal, maar er is al geen verdediging meer. 15...cxb5 16. cxb5 Pc5 17. b6 is ook verschrikkellijk voor zwart. 16. Da5-a3 Pa6-c5 17. b5xc6 Als zwart deze pion niet terug kan winnen, is het gedaan met hem. 17...e5-e4 18. Pf3-d4 De8-f7 19. Ta1-c1 Lc8-e6 20. Pc3-b5 a7-a6 21. Pb5-d6 Df7-c7 22. Pd6-b7 Dit wint nog een tweede pion. Zwart gaf op.

Ook mooi was de eerste partij tussen Alexei Shirov en Ivan Skolov.

Wit Shirov-zwart Sokolov

1. e2-e4 e7-e5 2. Pg1-f3 Pg8-f6 3. Pf3xe5 d7-d6 4. Pe5-f3 Pf6xe4 5. d2-d4 d6-d5 6. Lf1-d3 Pb8-c6 7. 0-0 Lf8-e7 8. Tf1-e1 Lc8-g4 9. c2-c4 Pe4-f6 10. Pb1-c3 0-0 11. c4xd5 Pf6xd5 12. h2-h3 Lg4-e6 13. a2-a3 Le7-f6 14. Pc3-e4 Le6-f5 15. Dd1-b3 Pd5-b6 16. d4-d5 Lf5xe4 17. Ld3xe4 Pc6-e7 18. Lc1-e3 Pe7-c8 19. Ta1-c1 Pc8-d6 20. Le4-b1 Dd8-d7 Wit staat iets beter, maar zwart heeft al zijn stukken goed neergezet en zijn stelling is moeilijk aan te tasten. 21. Tc1-c5 g7-g6 22. Te1-c1 Ta8-c8 23. Pf3-d4 a7-a6 24. Lb1-a2 Tf8-e8 25. Db3-d3 Pd6-e4 26. Tc5-a5 Dd7-d6 27. b2-b4 Lf6-e5 28. Pd4-f3 Le5-b2 29. Tc1-c2 Lb2-g7 30. Le3-c5 Dd6-d7 31. La2-b3 Tc8-d8 32. Lc5-e3 Dd7-d6 33. Ta5-c5 Td8-d7 34. Pf3-d2 Pe4-f6 35. Pd2-c4 Wit is weinig opgeschoten en deze laatste zet vond Sokolov achteraf verkeerd, omdat de witte koning onbeschermd blijft. 35...Pb6xc4 36. Lb3xc4 Pf6-e4 37. Tc5-a5 Td7-e7 38. Lc4-b3 Lg7-e5 Opeens heeft zwart een gevaarlijke aanval. 39. Lb3-a4 Hij ziet geen verdediging meer en zijn eigen actie komt te laat. 39...Le5-h2+ 40. Kg1-f1 Pe4-g3+

41. Kf1-e1 b7-b5 42. Tc2-c6 Dd6-e5 43. d5-d6 c7xd6 44. Tc6xa6 Pg3-f5 45. La4xb5 Pf5xe3 46. Lb5xe8 De5-a1+ 47. Ke1-d2 Da1-b2+ Wit gaf op.

Sokolov verloor de volgende partij en vervolgens ook de tie-breaks, maar Viktor de Onverwoestbare haalde de volgende ronde.