Frans trio kraait victorie

Welke bank wordt kampioen van Frankrijk? Na een halfjaar is de ontknoping van de vijandige strijd nabij. Aandeelhouders konden tot gisteravond laat kiezen.

Zal de strijd tussen drie rivalen om de hegemonie in het Franse bankwezen in de laatste uren dezelfde wending nemen als het vijandige overnamebod ter waarde van 120 miljard gulden dat Olivetti eerder dit jaar op Telecom Italia deed?

Tegen de sluiting van Olivetti's bod kwam een ware stortvloed van aanmeldingen op gang, die Olivetti over de drempel van vijftig procent hielp. Zelfs de kernaandeelhouders van Telecom Italia, die juist bescherming moesten bieden tegen vijandige opkopers, liepen op één na en masse over. Deutsche Telekom, dat zich als concurrerende bieder op Telecom Italia meldde, viste achter het net.

Voor topman A. Lévy-Lang van Paribas, de kleinste van de drie banken in het Franse overnamegevecht, is een afloop als in Italië de laatste hoop op de enige fusie die hij wil. ,,Niemand wil bij de verliezer horen'', zei hij afgelopen week in de Wall Street Journal over de dreigende overname door BNP. ,,Nu iedereen ziet dat BNP niet de meerderheid van Société Générale zal halen, is het spel weer helemaal open.''

Op 1 februari onthulden Société Générale en Paribas dat zij gingen fuseren, een nieuwe stap in het proces van samenklontering in het Franse bankwezen. Het trotse Frankrijk mist een nationale kampioen in de Europese financiële arena, een gigant die zich kan meten met Deutsche Bank of ABN Amro. Ruim vijf weken later deed BNP, de Banque Nationale de Paris, een vijandige bod op de twee fusiepartners om zo de grootste bank van Europa te worden.

Directeur P. de Vries van de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) volgt de Franse bankenstrijd op de voet: ,,Het zijn drie partijen die bijna evenveel winst maken, met elk ongeveer 17 miljard euro beurswaarde. Dat dit in Frankrijk gebeurt, en daarna nog de strijd tussen de oliemaatschappijen Elf en Total/Fina. Elke dag betreden zij weer onbekend territoir.''

De Vries heeft er naar eigen zeggen – ,,ik ben een beetje francofiel'' – talrijke ,,hobby-uren'' ingestoken. De Franse beurs en het bedrijfsleven leveren nu een déja vu van de grote fusies die al eerder in Nederland plaatshadden, maar ook kennen ze ontwikkelingen als vijandige overnames die in Nederland (nog) taboe zijn. Als maandag Le Journal de Finance, zijn favoriete Franse beleggingsblad, bij de post is, is hij een uurtje stil.

Wat als een wanhoopsdaad van BNP begon, lijkt bij het sluiten van de markt steeds meer kans van slagen te hebben. Buitenlandse professionele beleggers, die samen 40 procent van de aandelen van de doelwitten in handen hebben, kunnen wel eens voor ,,winnaar'' BNP kiezen, zo zeggen handelaren.

,,Ik bied onze aandelen Société Générale aan bij BNP'', bevestigt een Nederlandse vermogensbeheerder. ,,Op langere termijn denk ik dat een combinatie met BNP de meeste kans biedt op de noodzakelijke kostenbesparingen om te overleven in de Europese concurrentie.''

De betrokken banken plus hun adviseurs onderkenden de twijfel bij de aandeelhouders en afficheren zich nu alle drie als winnaar in de grote financiële media. De biedingsslag is ontaard in een advertentie-oorlog, constateert een andere Nederlandse vermogensbeheerder. Aan advertenties hebben de rivalen inmiddels meer dan 50 miljoen gulden gespendeerd.

Om het beleggende publiek duidelijk te maken wie de verwachte winnaar is kwamen de banken vorige week al met lijstjes met namen van beleggers die hun kant zullen kiezen. Afgelopen maandag begonnen zij alledrie al de overwinning te claimen; elk zou meer dan vijftig procent van de aandelen verwerven. ,,Samen hebben zij dan zeker meer dan 150 procent van de beschikbare aandelen'', was het commentaar van een financieel analist op de borstklopperij.

Al lijkt de strijd als twee druppels water op een Angelsaksische overnameslag, het is tegelijkertijd heel Frans. ,,Het hele Franse establishment moet zijn keus maken'', observeert De Vries. De invloedrijke verzekeraar en geldgigant Axa steunt BNP, andere kernaandeelhouders, zoals de bedrijven Alcatel en Pernod-Ricard, steunen Société Générale.

In de beste Franse dirigistische tradities heeft president Trichet van de Franse centrale bank, een cruciale toezichthouder op de bedrijfstak, geprobeerd een vreedzame coalitie van de drie te makelen. Zijn interventie liep uit op een mislukking. Sinds dat échec heerst de vrije overnamemarkt en hoefden de regels alleen maar duidelijkheid te scheppen; over de waarde van de biedingen, over de gelijklopende termijn van de biedingen.

Buitenlandse financiële partijen houden zich grotendeels afzijdig. De Britse verzekeraar CGU, die vorige week zijn aandelenbelang in Société Générale verdubbelde tot zeven procent, werd direct door de beurswaakhond wegens een vormfout op de vingers getikt. Ook de Spaanse bank BSCH koopt actief Société Générale-aandelen. BNP heeft steun van de Duitse Dresdner Bank.

Op 17 augustus moeten de aandelen zijn geteld en valt de beslissing. De meeste experts voorspellen een patstelling, waarin BNP wel de meerderheid van de Paribas-aandelen krijgt, maar een minderheid van Société Générale. Het is twijfelachtig of de financiële toezichthouders zo'n instabiele eigendomsrelatie rond Société Générale tolereren. Niet de markt, maar ambtenaren en politici beslissen dan. Zegt een Nederlands financieel expert: ,,Als BNP beide banken in handen krijgt, volgt een nieuwe consolidatiegolf. Eerst daar, dan hier.''