Banengroei in VS beroert markten

Een opvallend sterke toename van het aantal banen in de VS vorige maand heeft de financiële markten gisteren, na de bekendmaking van de cijfers, fors beroerd. Een renteverhoging later deze maand is daardoor zeer waarschijnlijk geworden, zeggen waarnemers.

De Dow Jones index daalde aanvankelijk met 130 punten (1,2 procent) maar trok later bij tot een verlies van slechts 0,7 procent. Ook de obligatiemarkt vertoonde een daling door de vrees voor een rentestijging. De rendementen stegen evenwel met enkele tienden van procenten tot 6,15 procent.

De VS kreeg er vorige maand 310.000 banen bij terwijl het werkloosheidspercentage bleef staan op 4,3 procent. Economen hadden vooraf een groei van 200.000 ingeschat. De enorme banengroei en de stijging van het gemiddelde uurloon met 0,5 procent wekten bezorgdheid onder beleggers. Het betekent dat de arbeidsmarkt verkrapt, de lonen stijgen en de kans op looninflatie toeneemt.

Diverse malen al heeft Alan Greenspan, voorzitter van de Federal Reserve, het Amerikaanse stelsel van centrale banken, gewaarschuwd voor dit scenario. Hij heeft de markten verzekerd dat hij ,,onmiddellijk en krachtig'' zal reageren met een renteverhoging. Eind juni steeg de rente effectief tot 5,0 procent en de verwachting is nu dat de rente op 24 augustus zal stijgen naar 5,25.

,,Een renteverhoging is al bijna zeker'', zegt Michael Carey, econoom voor Noord-Amerika bij Crédit Lyonnais. ,,De stijging van het gemiddelde uurloon in juli, de eerdere stijging van de werkgelegenheidskostenindex over het tweede kwartaal en de afnemende groei van de productiviteit geven de Fed geen andere keus.'' Volgens Carey is zelfs een volgende renteverhoging in oktober mogelijk. Sommige van zijn collega's houden zelfs rekening met een verhoging van een half procent. Na oktober zal de Fed dit jaar geen actie meer ondernemen in verband met de jaarwisseling naar 2000. Een verdere geldverkrapping zou een averechts effect kunen hebben.

De werkgelegenheidscijfers van gisteren lieten zien dat de Amerikaanse economie krachtig groeit. Voor het eerst in vijf kwartalen steeg de werkgelegenheid in de sector industriële productie, en wel met 31.000 banen. Ondanks de enorme banengroei bleef het werkloosheidspercentage van 4,3 procent ongewijzigd. Dat lijkt met elkaar in tegenspraak, maar die discrepantie is te verklaren uit de wijze van berekening door het bureau voor arbeidsstatistieken. De banengroei is het resultaat van een enquête onder werkgevers, het werkloosheidspercentage komt voort uit een steekproef onder huishoudens. Een banentoename van ongeveer 135.000 per maand wordt als non-inflatoir gezien, dus het groeicijfer van 310.000 plus de uurloonstijging zegt de markten voldoende om rekening te houden met een renteverhoging.