Senaat keurt benoeming van Holbrooke goed

Met grote meerderheid heeft de Amerikaanse Senaat gisteren de benoeming van Richard Holbrooke tot ambassadeur bij de Verenigde Naties goedgekeurd. President Clinton droeg Holbrooke al in juni vorig jaar voor, maar onderzoek naar mogelijke belangenconflicten van de ervaren diplomaat en investeringsbankier vertraagde de benoeming herhaaldelijk. Ook lag een aantal senatoren dwars.

Al sinds september, toen Holbrooke's voorganger Bill Richardson minister van Energie werd, was het ambassadeurschap vacant. De Amerikaanse regering moest het in die periode, waarin onder meer Irak werd gebombardeerd en de oorlog in Kosovo woedde, stellen zonder volwaardige VN-ambassadeur. De post werd zolang vervuld door plaatsvervangend ambassadeur Peter Burleigh.

Holbrooke (58) heeft een reeks hoge diplomatieke functies bekleed. Hij was onderminister van Buitenlandse Zaken voor Azië en later voor Europa en Canada. Hij was ambassadeur in Duitsland. In 1995 was hij de drijvende kracht achter het vredesakkoord van Dayton, dat een einde maakte aan de oorlog in Bosnië. En hij was speciale gezant van president Clinton voor de kwestie-Cyprus en voor Kosovo. Zijn huidige baan is vice-president van de investeringsbank Credit Suisse First Boston.

Holbrooke was gisteren voor een vakantie onderweg naar Alaska toen de Senaat eindelijk over zijn aanstelling stemde. De uitslag – 81 stemmen voor en 16 tegen – was een duidelijk blijk van vertrouwen in de nieuwe ambassadeur. In een verklaring sprak Holbrooke zijn dankbaarheid uit over zijn benoeming. Ook zei hij er naar uit te zien om nauw samen te werken met minister van Buitenlandse Zaken Madeleine Albright en andere leden van het buitenlandteam van de president. Aanvankelijk was Albright geen voorstander van de benoeming van Holbrooke, die in 1996 een rivaal van haar was voor het ministerschap. Maar toen Clinton bekendmaakte dat Holbrooke zijn keuze was voor de VN-functie, zei Albright dat het haar idee was geweest.

De nominatie van Holbrooke werd aanvankelijk opgehouden door een onderzoek van het ministerie van Justitie naar suggesties dat hij de hand had gelicht met de strenge regels voor overheidsfunctionarissen die overstappen naar het bedrijfsleven.

Per anonieme brief had een ambtenaar van Buitenlandse Zaken Holbrooke ervan beschuldigd dat hij in 1996 misbruik had gemaakt van zijn diplomatieke contacten, kort nadat hij zijn functie als onderminister verruild had voor zijn baan bij de investeringsbank. Een onderzoek van Justitie, waarbij ook andere aantijgingen onderzocht werden, bracht geen strafbare feiten aan het licht. De zaak werd geschikt toen Holbrooke 5.000 dollar betaalde, zonder dat hij toegaf dat hij iets misdaan had.

Pas daarna stuurde de regering-Clinton de benoeming door naar de Senaat, waar zich nieuwe problemen voordeden. Jesse Helms, de Republikeinse voorzitter van de commissie voor buitenlandse betrekkingen, wilde pas zijn goedkeuring geven nadat de regering had beloofd om de Amerikaanse contributie aan de VN te verlagen.

Daarna deed zich een nieuw obstakel voor dat de stemming in de Senaat blokkeerde. Individuele senatoren kunnen iedere benoeming ophouden, en vier senatoren maakten van dat recht gebruik. Van hen bleef senator Charles Grasley het langst dwarsliggen, vanwege het feit dat Buitenlandse Zaken ten onrechte een ambtenaar had gestraft die aan de bel had getrokken over misstanden bij de VN, iets waar Holbrooke niets mee te maken had.

Bij de stemming gisteren was een aantal senatoren op inhoudelijke gronden tegen de benoeming van Holbrooke. De Republikeinse senator Kay Bailey Hutchison prees hem als een man van principes, maar ze veroordeelde hem om de Balkan-politiek die hij heeft helpen uitvoeren, het beleid om ,,facties te dwingen samen te leven in een Amerikaans model. Ik kan niet met een goed geweten stemmen voor iemand die ons land in de verkeerde richting heeft geholpen.''