Politie reconstrueert ontvoering kleuter Whitley

De moord op de vierjarige Whitley werd gisteravond gereconstrueerd. De verzoeken om reconstructies nemen toe.

Bewoonster Angel van den Berg (16) schrok gisteravond bij thuiskomst flink van het rood-witte politielint, de vele politiebusjes en agenten bij de flat aan de Schermerhoek in Capelle aan den IJssel. ,,Er zal toch niet wéér iets gebeurd zijn?'' Exact een jaar nadat de vierjarige Whitley van Gelder 's nachts uit de Capelse flat werd ontvoerd, voerden politie en justitie vannacht een reconstructie uit op basis van de eerder afgelegde getuigenverklaringen.

Zelfde tijd, zelfde plaats, zo mogelijk dezelfde weersomstandigheden. De situatie van weleer moest zo goed mogelijk worden nagebootst om het geheugen van de getuigen ter plaatse op te frissen en hun waarnemingen te verifiëren.

,,Omdat een beeld nu eenmaal tien keer zoveel zegt als woorden'', verklaart coördinator J. van Manen van het Landelijk videoreconstructieteam de noodzaak van een reconstructie. Volgens Van Manen gebeurt het steeds vaker dat een rechter-commissaris om een reconstructie vraagt. Dit houdt verband met de toename van de zware criminaliteit, maar ook neemt de vraag naar technisch bewijs in rechtszaken toe, omdat dit `vrij onweerlegbaar' zou zijn. Ondanks een flinke stijging van het aantal reconstructieverzoeken rukt het zevenkoppige videoteam maximaal twintig keer per jaar uit. Meer werk kunnen ze niet aan.

Omdat een reconstructie gemiddeld tienduizend gulden kost (slechts personeels- en vervoerskosten van het team), wordt de onderzoeksmethode alleen uitgevoerd als de kans dat het iets oplevert ,,aanmerkelijk groot'' is, aldus Van Manen. De reconstructie gisteravond vond plaats in opdracht van de rechter-commissaris en is het sluitstuk op een onderzoek dat een jaar geleden werd ingezet, nadat de kleuter levenloos in een sloot werd aangetroffen op nog geen kwartier loopafstand van haar ouderlijke woning. Onbekenden haalden het meisje om even over half twaalf uit de woning door de onderste ruit van de deur in te slaan. De kleuter werd ontvoerd, seksueel misbruikt en vermoord. Twee Iraakse broers worden van de misdrijven verdacht. De oudste is nog steeds in voorlopige hechtenis.

De drie getuigen, allen omwonenden, van de ontvoering kregen vannacht de gelegenheid zichtbaar te maken wat ze een jaar geleden hebben gezien en al eerder aan de politie hebben verklaard. Verscheidene malen komen twee jongens in vrijetijdskleding naar buiten gerend. Een getuige doet een paar keer voor waar de jongens liepen en hoe ze dat deden. Een acteur die een getuige naspeelt met herdershond loopt naar buiten, en weer terug en opnieuw laat hij zijn hond uit.

De verschillende scenario's werden uitgevoerd door stand-ins voor de dader, voor de andere getuigen en een stand-in voor het vierjarige meisje dat om drie uur 's nachts de route een paar keer doorloopt. De acteurs werden geselecteerd op postuur, lengte en uiterlijk en droegen dezelfde kleding als de verdachten die avond. In een bus nabij werden de beelden van de vier cameramannen gevolgd door de technische recherche, de rechter-commissaris, de advocaat van de oudste verdachte en andere betrokkenen.

Aan de hand van de driëenhalf uur durende reconstructie gisteravond is het meisje naar alle waarschijnlijkheid door de oudere broer op een witte sportfiets meegenomen naar het recreatiegebied waar zij gevonden is. De verdachte zou hierbij hulp hebben gekregen van zijn jongere broer. De Irakeese broers waren vlak voor de moord in de Capelse flat komen wonen.

Hoewel de broers zelf verklaarden dat ze veertien en zeventien jaar oud waren, denkt Justitie dat ze ouder zijn. De oudste broer wordt volgens persofficier L. van der Wees op 24 augustus als meerderjarige vervolgd. Voor de zaak tegen de jongere broer moet nog een datum worden geprikt.

Om iets voor half vier borg de politie de apparatuur op, de omliggende straten werden vrijgegeven, de acteurs en getuigen konden naar huis. Ook de 16-jarige bewoonster Van den Berg houdt het dan voor gezien. Na de ontvoering en diverse knokpartijen, brandjes en zelfmoorden in de flat de afgelopen jaren had ze vanavond wel meer actie verwacht.