No nonsense: drie zoenen

Ze deden al jaren wetenschappelijk onderzoek naar hetzelfde verschijnsel - hij in Amerika, zij in Nederland - en bespraken altijd per e-mail de resultaten. Toen ze elkaar uiteindelijk ontmoetten op een congres in Canada, zei hij: ,,Ik heb het idee dat ik je al zo lang ken; I feel like hugging you!'' Waarna hij zich enigszins naar haar toe boog - zorgvuldig oplettend dat zijn borst er geen van haar raakte - en haar enkele vaderlijke klopjes op de schouder gaf.

Dan zijn Nederlanders toch een stuk intiemer in hun begroetingen – we zoenen ons suf. Drie keer hoor, moet je elke buitenlander uitleggen om te voorkomen dat hij of zij zich na de eerste of tweede wang al terugtrekt. Enkele decennia geleden zoende men in Nederland niet – een hand was voldoende – of hooguit in een- of tweevoud. Volgens de etiquetteboekjes rukte de nu volledig ingeburgerde `Brabantse drieklapper' op vanuit het zuiden.

De zestigjarige mevrouw Ebing uit Den Haag wordt weleens onzeker van al dat gezoen. ,,Dan denk ik, wat moet ik nou, twee, drie? Drie is wel intiemer, dat vind ik een voordeel.'' Een zevenenzeventigjarige stadsgenoot denkt daar anders over: ,,Het is zonder enige betekenis. Als je vroeger zestien, achttien, twintig was en je kreeg een zoen van een meisje... nou, dat was een aardbeving! Nu zoent iedereen elkaar maar. Een vreselijk vieze gewoonte. Je verspreidt bacteriën.'' Hij wil niet met zijn naam in de krant. ,,Straks gaan er allemaal vrouwen bellen, dat ze me willen zoenen.''

Drie keer zoenen is misschien begonnen als begroeting voor intimi, maar verworden tot een formaliteit die op een no-nonsense manier wordt afgewerkt. Veel vrouwen proberen er met luchtzoenen vanaf te komen, omdat ze anders bij elk begroetingsritueel hun lipstick op de wangen van de ander achterlaten en zelf weer moeten bijstiften.

Voor echte vrienden wordt dan ook vaak een andere, intiemere begroeting bedacht. Vincent Dezentjé (23) heeft net uitgelegd dat hij mannen eigenlijk nooit zoent - ,,of het moeten familieleden van boven de zestig zijn'' - als zijn dispuutgenoot Bas Slotboom (22) komt aanrennen en hem, al vreugdekreten slakend, om zijn middel grijpt. Voor meisjes die hij speciaal mag heeft Bas een andere begroeting: die zoent hij één keer op de wang. De studenten hebben ook een ingewikkelde handdruk bedacht, die er indrukwekkend maar RSI-bevorderend uitziet.

Het formele zoenen is intussen ook niet zonder risico's. Robert van de Wolf uit Nieuwegein had vroeger een bril. ,,Als je dan een andere brildrager zoent, klengen in negentig procent van de gevallen die glazen op elkaar. Heel gênant.'' Maar volgens Raymond Rotteveel van de Iris Optiek in Leiden was Roberts techniek dan niet in orde. ,,Je moet gewoon iets meer draaien. Als je te recht gaat, gaat het mis. Hier, zet maar een bril op, dan proberen we het even.''

Een ander gevaar is dat mensen aan dezelfde kant beginnen met zoenen, zodat de zoenen onbedoeld terechtkomen op de mond. Maar dat overkomt alleen anderen, zeggen de ondervraagden. Zelf houden ze zich namelijk aan de vaste `beginwang' – die overigens niet bestaat. Robert bijvoorbeeld begint altijd rechts, Vincent altijd links. Ergens moet het misgaan.