Castro haalt nu ook fel uit naar laatste bondgenoot

Fidel Castro nam onlangs geen blad voor de mond tijdens een toespraak ter viering van het jubileum van zijn revolutionaire beweging. In een 4,5 uur durende rede voor trouwe aanhangers deinsde de Cubaanse president niet terug voor termen als ,,vijandig gebied'' en ,,vuile foefjes'' – scherpe bewoordingen die Castro niet schuwt wanneer hij het heeft over de VS.

Maar Castro had het niet over de VS. Hij had het over Canada, een land dat als nagenoeg enige in de Westerse wereld tijdens de Koude Oorlog vriendschappelijke relaties onderhield met zijn bewind. Tot op de dag van vandaag gaat Canada met zijn Cuba-beleid lijnrecht in tegen het handelsembargo van de VS. Met een politiek van `constructieve betrokkenheid' probeert Ottawa aan te tonen dat een dialoog eerder tot verbeteringen van de rechten van de mens leidt dan een boycot.

Door uit te halen naar Canada brak Castro met een traditie van vriendschap die begon in de jaren zeventig. Toen bracht de hippe Canadese premier Pierre Trudeau een bezoek aan Havana. Hij ging snorkelen met Castro en riep uit ,,Viva Cuba! Viva Castro!'' Bij een bezoek van de huidige Canadese premier, Jean Chrétien, prees Castro de Canadezen vorig jaar nog voor hun weigering mee te doen aan de boycot.

In zijn plotselinge tirade tegen Canada uitte Castro zijn ongenoegen over de manier waarop het land nu omspringt met Cubanen op de pan-Amerikaanse Spelen. De zomerspelen van landen uit het westelijk halfrond worden gehouden in de Canadese stad Winnipeg en duren tot aanstaande zondag. Vijf Cubanen hebben tot dusver van de gelegenheid gebruikgemaakt en politiek asiel aangevraagd. Castro beschuldigt Ottawa ervan hen daartoe te hebben aangezet. Hij heeft strengere veiligheidsmaatregelen geëist.

Bovendien schoten de reglementen van de honkbalcompetitie Castro in het verkeerde keelgat. De Cubaanse spelers moesten hun knuppels van aluminium inruilen voor knuppels van hout. Dit gaf het Canadese team een oneerlijk voordeel, vond de president. ,,Nooit eerder zagen we zoveel oneerlijkheid en vuiligheid op de pan-Amerikaanse Spelen'', reageerde hij verontwaardigd.

De relatie tussen Cuba en Canada is verder op scherp komen te staan nu gisteravond bekend is geworden dat de Cubaanse hoogspringer Javier Sotomayor is betrapt bij een dopingtest. In zijn urine zijn cocaïne-sporen gevonden. Volgens Cuba is er sprake van een complot.

De diepere achtergrond van Castro's aantijgingen is dat de Canadese regering haar betrekkingen met Cuba deze zomer op een laag pitje heeft gezet. Ottawa is met name ontstemd over de veroordeling onlangs van vier vooraanstaande dissidenten wegens kritiek op de communistische partij. Chrétien had vorig jaar persoonlijk bij Castro gepleit voor het lot van de vier. In reactie heeft Canada laten weten de diplomatieke band ,,in noordelijk ijs te hebben gezet'', zoals Chrétien het uitdrukte. Toch is Ottawa niet van plan om alsnog het Amerikaanse voorbeeld te volgen en een handelsboycot af te kondigen. Canadese zakenbelangen varen wel bij het investeringsklimaat op Cuba, dat volkomen vrij is van Amerikaanse concurrenten. Canada is de grootste handelspartner van het eiland, en de grootste bron van vakantiegangers.

    • Frank Kuin