KLM paait morrende aandeelhouder

Aandeelhouders morren en president-directeur Wijk spreekt van ,,teleurstel- lende, tegenvallende resultaten'' over het eerste kwartaal. De maatschappij moet haar toekomst vooral veroveren in alliantie- verband.

`Fit for the future' is het motto dat de KLM-directie voor dit jaar heeft gekozen, rondom de 80ste verjaardag die de maatschappij op 7 oktober aanstaande viert. Maar op de aandeelhoudersvergadering gisteren in Amsterdam was lang niet iedereen van die vitaliteit overtuigd.

Er waren de vele vragen. Over de allianties met Alitalia en Northwest die volgens de directie eigenlijk het enige antwoord zijn op de noodzaak tot verdere kostenbesparing en uitbreiding van het marktaandeel. Zorgen hadden ze over de taal- en cultuurverschillen met de Italianen en de slechtere dienstverlening van de Amerikanen. En gemor was er over de halvering van het dividend, van 3 tot 1,50 gulden per aandeel over het boekjaar 1998-1999.

Maar president-directeur drs. Leo van Wijk wist de zaal te paaien met een douceurtje: een vermindering van het aantal aandelen levert de aandeelhouders een belastingvrije uitkering op. Op twee tegenstemmen na werd dit ingrijpende directievoorstel door een ieder omarmd.

Het was de goedmaker voor veel slecht nieuws: een vermindering van het bedrijfsresultaat van met 96 miljoen gulden tot 166 miljoen over het eerste kwartaal van het nieuwe boekjaar, slechte vooruitzichten door overcapaciteit in de internationale luchtvaart, scherpe concurrentie en een te laag rendement op geïnvesteerd kapitaal.

,,Teleurstellend en tegenvallend'', noemde Van Wijk de resultaten. ,,Niet alleen de KLM, maar de hele luchtvaartsector zit in een marginale situatie'', relativeerde hij. Over het boekjaar 1998-1999 was het bedrijfsresultaat van de KLM al bijna gehalveerd en nu speelt de overcapaciteit bij andere maatschappijen op de Atlantische route het bedrijf nog flink parten. Die haalt de prijzen scherp omlaag. Ook de vervoersontwikkeling naar de Centraal- en Zuid-Atlantische bestemmingen is ,,minder gunstig'', al laat het vrachtvervoer bemoedigende cijfers zien.

,,Het kost geen moeite om onze toestellen vol met passagiers te krijgen, maar wel om er behoorlijk op te verdienen'', kenschetste Van Wijk de situatie. Hij moest er de waarschuwing aan toevoegen dat het bedrijfsresultaat ondanks alle inspanningen voor kostenbeheersing en de mooie verhalen over Alitalia dit jaar opnieuw ,,aanzienlijk onder het niveau van vorig jaar zal uitkomen.'' Op het Damrak werd dat vooruitzicht niet op prijs gesteld: het aandeel KLM sloot gistermiddag 3 procent lager op 23,80 euro. Het relletje van vorige week over de `winstwaarschuwing' van KLM, die via de babbelbox voor beleggers op het Internet uitlekte, deed Van Wijk licht geïrriteerd af als ,,komkommerjournalistiek''. Voorzitter P. de Vries van de Vereniging van Beleggers (VEB) kreeg nul op het rekest met zijn kritiek dat de ,,onverwacht'' sterke daling van inkomsten direct tot informatie aan de Effectenbeurs had moeten leiden.

,,Minder gelukkig'' was de boodschap op het KLM-Intranet zeker, gaf Van Wijk toe, maar ze bevatte ,,geen informatie die op enigerlei wijze afweek'' van wat op 18 mei bij de presentatie van de jaarcijfers was bekendgemaakt. Via het Intranet worden personeelsleden die op reis zijn en bij thuiskomst niet direct op kantoor komen geïnformeerd, verklaarde hij. ,,Als de media daar dan nieuws van maken hebben ze een kort geheugen en is het echt komkommertijd, denk ik.'' Het beursbestuur had vorige week direct uitleg gekregen en Van Wijk verwacht geen nader onderzoek.

Met nadruk onderstreepte de directie dat ze prioriteit geeft aan KLM's aandeelhouderswaarde, maar de beleggers denken daar kennelijk anders over. Want van de pijnlijke vraag van een aandeelhouder of de KLM wel een AEX-fonds blijft of binnenkort afzakt naar het niveau de de Midkap-fondsen, werd de directie niet warm. ,,Het dividend zal volgend jaar bij een lager bedrijfsresultaat weer minder worden. Dan komt uw beurswaarde onder de vermogenswaarde van de KLM uit'', klonk het in de zaal. ,,Die kwestie komt pas in februari aan de orde. Maar als je de huidige omzet in KLM-aandelen en de koers beziet, is dat inderdaad een niveau dat deze vraag rechtvaardigt'', moest Van Wijk toegeven.

Volgens Peter Paul de Vries van de VEB ligt het voor de hand dat de KLM een Midkap-fonds kan worden. ,,Zeker nu het aantal aandelen fors wordt verminderd. De beurswaarde zal bij een koers van rond de 24 euro dalen van 2,3 miljard gulden nu, tot ruim 2 miljard. Vergelijk dat eens met bedrijven als Libertel en UPC, die met 12 tot 15 miljard al veel groter zijn. Grote buitenlandse beleggers die zich concentreren op sterke hoofdfondsen, zullen wellicht minder belangstelling krijgen in de KLM.''