Proefproces wachtlijsten in thuiszorg

De Groningse advocaat A. Wijnberg spant een proefproces aan tegen een aantal zorgkantoren, namens tachtig ouderen die al maandenlang op een wachtlijst staan om thuiszorg te krijgen.

De advocaat wil met het proefproces de vraag beantwoorden wie verantwoordelijk is voor de wachtlijsten van thuiszorginstellingen. Zowel de staat als de zorgverzekeraars zeggen dat ze niet verantwoordelijk zijn. Zorgkantoren zijn verzekeraars die in een bepaalde regio voor de overheid de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) uitvoeren.

Bijna zeventig procent van de thuiszorginstellingen hanteert wachtlijsten, vooral voor huishoudelijke hulp. Verpleging en verzorging van de meer urgente patiënten krijgt meestal voorrang. Landelijk wachten ongeveer drieduizend mensen op verpleging en verzorging thuis en bijna 20.000 op huishoudelijke hulp.

Bij een actiedag in mei van de ouderenbond ANBO meldden zich 380 wachtende ouderen aan voor een proefproces. Van deze groep heeft Wijnberg tachtig schrijnende gevallen geselecteerd. De processen worden samengevoegd tot een kort geding dat in september in Utrecht dient.

Wijnberg heeft eerder namens vijf wachtenden de staat gedagvaard over de wachtlijsten in de thuiszorg. De Haagse rechtbank oordeelde in december dat de ouderen niet bij de staat, maar bij de zorgkantoren moeten aankloppen. Wijnberg heeft die opdracht uitgevoerd door `sommatiebrieven' te sturen aan de zorgverzekerzaars, waarin hij hen wees op de rechterlijke uitspraak en maande iets aan de wachtlijsten te doen. De zorgkantoren legden dit echter naast zich neer.

De zorgverzekeraars staan op het standpunt dat ze te weinig geld van de staat krijgen om de wachtlijsten in de thuiszorg weg te werken. ,,De staat geeft onvoldoende budget'', aldus advocaat Utermark van de zorgverzekeraars.

Volgens Wijnberg is de overheid verplicht de benodigde thuiszorg te verschaffen, omdat die valt onder AWBZ waarvoor iedereen premie betaalt. ,,Ik blijf vinden dat de staat verantwoordelijk is. De AWBZ is dertig jaar geleden opgericht om moeilijk verzekerbare mensen toch hulp te kunnen geven. Dat lijkt iedereen vergeten.'' Wijnberg heeft hoger beroep aangetekend tegen de uitspraak van de Haagse rechtbank. Dat dient in november. Het kort geding van september is een onderdeel van deze zaak.

Overigens is geld niet de enige oorzaak van de wachtlijsten. Ook het personeelsgebrek speelt een rol. Wijnberg: ,,Dat is het volgende probleem. Mij gaat het eerst om het principe.''