Las Vegas is gevangenis voor schakers

Gisteren werd er gevluggerd in het schaakwereldkampioenschap in Las Vegas. De 22 spelers die de eerste twee dagen tot een score van 1-1 waren gekomen, moesten nu in een sneller tempo uitmaken wie er naar de tweede ronde ging. Eerst nog bedaard en beschaafd. Twee partijen met 25 minuten bedenktijd, plus tien seconden per zet. Als het dan nog niet beslist was twee iets snellere partijen. En tenslotte de echte vluggertjes met `sudden death': de eerste winstpartij beslist. Wit krijgt vier minuten, zwart vijf, plus tien seconden per zet.

Goed nieuws voor de Groningse schaakliefhebbers: hun stadgenoot Sergei Tiviakov schakelde de Amerikaan Dmitry Gurevich uit. Het gebeurde in het tweede vluggertje, waarin Gurevich in een gelijke stelling die in een gewone partij zeker op remise was uitgelopen, een pion weggaf. Schaken is een geluksspel, zeker bij dit tempo.

De spelers die in de eerste ronden zijn uitgeschakeld, gaan naar huis met 6.000 dollar, een mooi bedrag, al wordt er meteen 20 procent FIDE-belasting van ingehouden. Een gemiddelde beroepsschaker moet er over het algemeen een toernooi voor winnen om dit te verdienen.

De verliezers waren graag gebleven, want iedere ronde wordt het prijzengeld ongeveer verdubbeld, maar misschien zullen er toch een paar zijn die in hun hart blij zijn dat ze weer naar het normale leven kunnen terugkeren. Het valt niet mee om hier in Las Vegas te schaken. Het is natuurlijk een modern wereldwonder, deze vreemde stad. De enorme gokzalen waarin de gezamenlijke Nederlandse casino's zouden verdrinken. De merkwaardige dingen die in de grote hotels te zien zijn. Het ene heeft bij de receptie een enorm aquarium waarin haaien rondzwemmen. In een ander kan je je in het `Canal Grande' tussen de winkeltjes door laten varen door gondeliers die Italiaanse liederen zingen. Ik zag een levende tijger, rustend op een plateau boven een vijver, alsof het geen tijger maar een ijsbeer was. 's Avonds barst ieder kwartier een kunstmatige vulkaan uit en uit het raam van mijn kamer zie ik de Eiffeltoren op halve grootte, wat nog steeds erg hoog is. Enzovoorts, er komt geen eind aan. Het is werkelijk curieus en het toeristenbureau verwacht dat er dit jaar 32 miljoen bezoekers op af zullen komen.

Maar het heeft al gauw iets benauwends. Buiten is het overdag moordend heet en de wandelaar wordt na een kwartier gedwongen om een casino in te duiken, en daar is altijd het gerinkel van de munten, de slappe namaakmuziek uit honderden luidsprekers, en de duizenden mensen die schuifelen tussen het winkelcentrum en de fruitmachines.

Er zijn veel schakers die af en toe graag aan de speeltafels zitten. Dat is wel begrijpelijk. Ze hebben tijdens hun partij uren in spanning gezeten en diep nagedacht. De speeltafel geeft ook een soort spanning, en spanning is verslavend, maar vergt weinig nadenken en concentratie. Aan de roulettetafel is de schaker op vakantie. Maar zelfs sommige hartstochtelijke gokkers onder de schakers vinden het hier een beetje te veel. Ook de grootste smulpaap kan zich overeten.

Wie hier in de goede schaakstemming wil komen, moet zich opsluiten in zijn hotelkamer. Karpov schreef ongeveer een maand geleden dat Las Vegas een gevangenis was. Een comfortabele gevangenis, maar toch een gevangenis.

Af en toe zagen we de afgelopen dagen de familie Nijboer door het casino lopen met een kinderwagen en daarin de drie maanden oude dochter. Niet op weg naar casinospelletjes, maar naar schaakzaken. Het was toch een vreemd gezicht. Als het waar is dat eerste indrukken lang beklijven, moet het kleine meisje Nijboer wel een merkwaardige kijk op de wereld krijgen.

Het is een mythe, Las Vegas. Toen bekend werd gemaakt dat het wereldkampioenschap daar gehouden zou worden, sprong het hart van bijna iedere schaker op. Maar als je het vergelijkt met het vorige wereldkampioenschap van de FIDE, in 1997 in Groningen, was daar alles beter. De speelzaal twee keer zo groot, veel ruimte voor de toeschouwers, die ook nog in een aparte zaal naar commentatoren konden luisteren. De computerschermen waarop de partijen te zien waren werkten goed, en de persdienst leverde prompt de uitslagen. Niets van dit alles in Las Vegas. Maar Groningen is gewoon Groningen en Las Vegas is een droom.

Het wereldkampioenschap schaken is op Internet te volgen op www.worldfide.com en op www.chesscenter.com.