Beursnotering maakt beurzen in VS efficiënter

De beurs van Wall Street en de elektronische beurs Nasdaq willen een beursnotering. Want de huidige ledenstructuur staat noodzakelijke verande- ringen in de weg. De ene beurs die de andere overneemt? Dat wordt straks gemakkelijker.

De ontwikkelingen van elektronische aandelenhandel en toegang tot de beurs via Internet zijn zo snel gegaan dat de grote Amerikaanse beurzen haast krijgen met een eigen aandelenemissie.

De New York Stock Exchange (NYSE) is van plan snel naar de beurs te gaan en ook de electronische beurs Nasdaq nam eind vorige week enkele besluiten die een beursgang dichterbij brengen. ,,Als ik aanzit aan mijn Thanksgivingday-diner wil ik in de krant kunnen zien op welke koers de `Big board' die woensdag gesloten is'', aldus voorzitter NYSE-Richard Grasso onlangs in de Wall Street Journal. De Amerikaanse feestdag Thanksgiving valt op de laatste donderdag van november.

Door de emissies stappen de grote beurzen definitief het computertijdperk in. De elektronica wint het daarmee definitef van het oude vloersysteem. ,,Het idee om naar de beurs te gaan'', aldus David Whitcomb, voormalig hoogleraar financiën aan Rutgers University en sinds een maand eigenaar van een effectenbedrijfje, ,,wordt ingegeven door een besef bij de beurzen dat de huidige ledenstructuur straks verandering in de weg zal staan.''

De NYSE, gevestigd op de hoek van Wall Street en Broad Street op Manhattan, heeft 1.366 leden die eigenaar zijn. Terwijl ze aan de ene kant de beurs besturen, zijn ze voor zichzelf ook al bezig ECN's (electronic communication networks) op te kopen. De ECN's nemen steeds meer handel weg van de beurzen en brengen vraag en aanbod volledig elektronisch bij elkaar. Een van de bekendste ECN's is Instinet.

Whitcomb: ,,De NYSE weet dat de ECN's straks steeds concurrerender zullen zijn. Als hun eigen leden straks handel naar ECN's sturen en hun lidmaatschap van de NYSE gebruiken om veranderingen tegen te houden, is het al te laat. De NYSE wil daarom nu zijn goede naam gebruiken, een succesvolle beursgang maken en snel interne veranderingen doorvoeren.''

Zakenbank Merrill Lynch, een eminent lid van de NYSE, is gevraagd een studie te doen naar een beursgang. De rapportage daarvan komt ter sprake in een bestuursvergadering van de NYSE op 2 september en dan kan al meteen een besluit vallen. Een beursgang maakt de NYSE ook flexibeler in antwoord op concurrentie, die voornamelijk komt van kleine elektronische beurzen. Als de NYSE beursgenoteerde aandelen heeft, is het gemakkelijker een andere beurs over te nemen.

Volgens Grasso is een belangrijk obstakel op dit moment hoe de belastingdienst een beursgang zal behandelen. Als de leden van de beurs straks hun zetels inruilen voor aandelen en daarover kapitaalwinst moeten betalen, zullen velen tegen het plan stemmen. Een andere gebeurtenis die roet in het eten zou gooien zou een beurskrach zijn.

Op dit moment wordt de NYSE als zeer inefficiënt beschouwd, met name voor de kleine belegger en de kleine effectenfirma's. Elektronische orders hebben zogenaamd dezelfde toegang tot de specialist als orders op de vloer, maar in de praktijk ligt dat anders. ,,Het hele systeem is bedoeld om de status quo te handhaven'', aldus Whitcomb. ,,Het duurt veel te lang voor een order wordt uitgevoerd, laat staan dat je hem nog zou kunnen opschorten. Het is geen faire markt en hij lijkt bedoeld om zakken van de leden te spekken.''

Whitcomb heeft ongeveer dezelfde bezwaren tegen de Nasdaq, die met zogeheten marketmakers werkt. Ook daar is het volgens hem niet gepast dat de leden van de NASD (National Association of Securities Dealers) de beurs in eigendom hebben en er toezicht op houden. ,,Het bevoordeelt de leden, vaak ten koste van de individuele belegger, en het houdt innovatie tegen'', aldus Whitcomb.

Wat de waarde is van de NYSE is wat beleggers ervoor willen geven? Dat zullen minstens enkele miljarden dollars zijn. De meeste aandelen zullen echter naar de leden gaan zodat, misschien maar honderd miljoen in aandelen publiekelijk kan worden verhandeld. Vaststaat in elk geval dat er grote vraag naar zal zijn. Er is in de wereld nauwelijks een particulier bedrijf dat bekender is, dus een nieuw fonds met de naam New York Stock Exchange behoeft geen introductie bij beleggers.