Aerospace-allianties EU-VS binnen bereik

De Europese vliegtuig- bouw- en ruimtevaartsector lijkt te worden overspoeld door een zelfde fusiegolf als de Amerikaanse concurrentie een paar jaar geleden beleefde. Tegelijk groeit de belangstelling voor transatlantische allianties.

De Duitse vliegtuigbouw- en ruimtevaartgroep Daimler Chrysler Aerospace (Dasa) overlegt met haar Italiaanse branchegenoot Alenia over een alliantie of fusie. ,,Wij zijn geïnteresseerd in deelname in de privatisering van Alenia, zoals andere Europese collega's dat ook zijn'', zo bevestigde Dasa-zegsman Rainer Ohler gisteren. In juni annexeerde het Duitse bedrijf al de Spaanse collega Casa.

Peter Schönfelder, lid van Dasa's raad van toezicht, liet zich vorige week tegenover het dagblad Die Welt ontvallen dat Dasa's doel is zich verder te versterken in Europa om zich zo goed te positioneren bij eventuele transatlantische allianties. Feit is wel dat de voornaamste Europese concurrenten van Dasa, British Aerospace en Aerospatiale Matra, ook grote belangstelling koesteren voor Alenia. De Duitsers achten zichzelf het kansrijkst.

Vorige week liet bestuursvoorzitter Jürgen Schrempp bij de presentatie van de halfjaarcijfers weten dat Dasa mogelijk uit het moederbedrijf DaimlerChrysler wordt gelicht en als zelfstandige onderneming naar de beurs gaat ,,als dat het voor anderen gemakkelijker kan maken om zich bij die club aan te sluiten.'' Een bericht in Der Spiegel van vorige week over een ophanden zijnde fusie tussen Dasa en Aerospatiale Matra noemde hij ,,speculatief''.

Wel verzekerde Schrempps collega Robert Eaton bij dezelfde gelegenheid in New York dat er momenteel ,,belangwekkend overleg'' plaatsheeft tussen Dasa en andere vliegtuigbouw- en ruimtevaartbedrijven, met name in de VS. Het gonst de laatste tijd van geruchten over gevorderd alliantie-overleg van Dasa met het Amerikaanse Northrop Grumman, dat van het Pentagon niet mocht fuseren met het grote Lockheed Martin.

Al dit koortsachtige gemanoeuvreer onderstreept twee voorname ontwikkelingen in de Westerse aerospace-sector. Allereerst volgt Europa het voorbeeld van de VS in de jaren negentig en komt hier nu ook een proces van concentratie op gang. In de VS liep het aantal aerospace-bedrijven in tien jaar terug van 22 naar een stuk of vijf waaronder de reuzen Boeing, dat onder meer McDonnell Douglas opslokte, en Lockheed Martin.

Eindelijk krijgen de Europeanen nu ook de smaak te pakken. Zo onderhandelde British Aerospace vorig jaar over een fusie met Dasa om in december toch te kiezen voor de Britse branchegenoot GEC Marconi. Kort daarna vielen de Franse bedrijven Aerospatiale en Matra elkaar in de armen. En afgelopen juni annexeerde Dasa dus het Spaanse Casa. Een volgende overname in deze tumultueuze sector zal naar verwachting niet lang op zich laten wachten. Van waar al die inspanningen? Markt- en schaalvergroting, synergie en opvoering van het concurrentievermogen tegenover de Amerikaanse reuzen.

Tegelijk moedigt het Pentagon in toenemende mate vormen van transatlantische samenwerking aan in een kennelijke poging te voorkomen dat Amerikaanse lucht- en ruimtevaartreuzen binnenkort in een moordende concurrentiestrijd verwikkeld raken met enkele grote Europese collega`s. Zo liet de Amerikaanse onderminister van Defensie Jacques Gansler in de Wall Street Journal weten dat Amerikaans-Europese transacties in de sector ,,van cruciaal belang zijn''. Waarom? Gansler: ,,Om een toekomst te voorkomen waarin Amerikaanse megabedrijven botsen op gefuseerde Europeaanse grootheden. Het zou beter zijn om tot gecombineerde Amerikaans-Europese eenheden te komen die met elkaar concurreren over contracten voor elk land.''

Bestuursvoorzitter Phil Condit van Boeing voorspelde vorige maand dat transatlantische allianties ,,slechts een kwestie van tijd zijn''. Hij knoopte daar echter aan vast dat er binnen zulke allianties wel manieren moeten worden gevonden om bepaalde technologieën geheim te houden, die de Amerikaanse regering niet met partners wil delen.

Het Britse GEC Marconi nam vorig jaar voor 1,4 miljard dollar het Amerikaanse defensiebedrijf Tracor over en daarna werd GEC zelf geannexeerd door British Aerospace. Omgekeerd sloot het Amerikaanse Lockheed Martin afgelopen juni een samenwerkingsverband met Aerospatiale Matra om samen een nieuw tankervliegtuig te ontwikkelen.