Vredesproces Kosovo staat onder druk

Een bomaanslag op een Servische kathedraal en een felle woordenstrijd tussen het Kosovo Bevrijdingsleger UÇK en Rusland hebben het afgelopen weekeinde de breekbaarheid van het vredesproces in Kosovo onderstreept.

In de nacht van zaterdag op zondag werd de hoofdstad van Kosovo, Priština, opgeschrikt door een zware explosie. Een bom was ontploft in een Servische kathedraal in aanbouw. De schade was gering en er vielen geen gewonden. Een tweede bom werd door soldaten van de vredesmacht KFOR onschadelijk gemaakt. Maar voor de Serviërs in Kosovo was de aanslag een nieuw bewijs van de `systematische campagne' die van Albanese kant tegen hen wordt gevoerd. Een woordvoerder van de Servisch-orthodoxe kerk zei: ,,Albanese extremisten organiseren een campagne voor de vernietiging van orthodoxe kerken, met de bedoeling alle sporen van Servisch bestaan in Kosovo uit te wissen''. Gisteren trokken, onder bescherming van KFOR, opnieuw enkele honderden Serviërs uit Kosovo weg.

Het VN-interim-bestuur van Kosovo reageerde gealarmeerd op de aanslag. Missiechef Bernard Kouchner noemde de aanslag ,,absoluut onacceptabel'' en riep – opnieuw – de Albanezen op hun agressie jegens de Serviërs te staken. KFOR-commandant Sir Michael Jackson zei in een vraaggesprek met een Britse krant dat ,,sommige Albanezen'' zich gedragen ,,als diegenen die net vertrokken zijn''– de Serviërs. NAVO-woordvoerder Jamie Shea gaf tegenover de BBC toe dat in Kosovo ,,een machtsvacuüm'' bestaat; sinds de intocht van KFOR zijn in Kosovo per week dertig mensen vermoord. Shea vond de situatie ,,ernstig, maar niet catastrofaal''.

Zaterdag was de spanning in Kosovo al opgejaagd door de kortstondige aanhouding van de commandant van het Kosovo Bevrijdingsleger UÇK, generaal Agim Çeku, door Russische KFOR-soldaten. Çeku werd in het gezelschap van vier gewapende lijfwachten bij een wegversperring van KFOR aangehouden. Hij kon geen identiteitsbewijs tonen dat hem machtigt een uniform en wapens te dragen en werd door de Russen aangehouden. Na minder dan een uur was de Russen duidelijk met wie ze te maken hadden en werd Çeku vrijgelaten.

Nog voor die vrijlating had UÇK-leider Hashim Thaçi commentaar gegeven op de Russische actie, die volgens hem bevestigt dat de Russen pro-Servisch zijn en dat ,,de twijfels'' van het UÇk over de deelname van de Russen aan KFOR ,,correct'' waren. ,,Het UÇK veroordeelt deze daad als weloverwogen, met een politiek doel'', aldus Thaçi. Hij eiste dat het Russische KFOR-contingent onder controle van bevelhebber Sir Michael Jackson wordt geplaatst en dat de Russen zich niet langer ,,als een ongecontroleerde bende'' mogen gedragen.

Dat commentaar leidde in Moskou tot woede. In een verklaring van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken werd het UÇK beschuldigd van het overtreden van resoluties van de Veiligheidsraad van de VN, het aanvallen van Serviërs en het bedreigen van Russische KFOR-soldaten. Het commentaar van Thaçi is ,,absoluut onaanvaardbaar en ontoelaatbaar en kan slechts als diepe provocatie worden gezien'', aldus de verklaring in Moskou. (Reuters, AP, AFP)