`Praten over Suriname, dat doen we liever thuis'

De Surinamers op het Kwakoefestival lijken zich niet druk te maken over de economische malaise in hun moederland.

De zaktelefoons van de jonge Surinaamse Amsterdammers komen nauwelijks uit boven de schetterende salsa en de Afrikaanse drums. ,,Fawaka? Waar ben je? Rustig.'' De sfeer in het Bijlmerpark is flex. Er wordt hard gepraat en vooral veel gelachen. Gesoigneerde jongens fluiten en sissen naar de meisjes die paraderen rondom het voetbalveld.

,,Men komt hier om feest te vieren en praat liever thuis over de problemen in Suriname'', zegt Arnout Adams, die al meer dan dertig jaar in Nederland woont. Hetzelfde zegt Winston Kout, organisator van Kwakoe. Hij voelt zich niet geroepen om extra aandacht te geven aan de problemen in Suriname. ,,Er is al voldoende informatie beschikbaar via de media.''

De 73-jarige Gill Cieles kijkt naar een salsaband en veegt met een zakdoekje het zweet van zijn voorhoofd. ,,Ik vind het rot en vervelend wat er gebeurt in Suriname, maar het is in de eerste plaats de taak van de Surinamers in Nederland om iets te doen''.

De Surinaamse kunstenaar Henry Renfurm vindt echter dat Suriname recht heeft op steun uit Nederland. ,,Nederland vergeet haar eigen kinderen in Suriname. Als je bloedeigen zoon ontspoort, moet je als vader de moed hebben om hem een tweede kans te geven.'' Dan, fel: ,,De Nederlandse overheid houdt de kraan krampachtig dicht.'' Dat het geld door corruptie eventueel in de verkeerde handen zou vallen deert Renfurm niet. ,,Als je vijftig gulden geeft, blijft er nog altijd vijfentwintig over voor de bevolking.''

Volgens Renfurm is elke Surinamer op zijn eigen manier bezig met de problemen in Suriname. ,,De Surinaamse gemeenschap in Nederland probeert reddingssloepen te gooien naar het zinkende schip aan de andere kant van de oceaan. Meer kunnen we nu niet doen.''

Renfurm verkoopt gipsen plaquettes met een afbeelding van het kwakoemonument in Paramaribo: een slaaf die zich ontdoet van zijn ketenen. Het is een exacte kopie van de plaquette die is aangebracht op het monument ter nagedachtenis aan de slavernij op het Amsterdamse Surinameplein. ,,Ik wil met mijn werk bewust de laatste loodjes van het verleden aankaarten. Want alles wat er nu gebeurd in Suriname heeft met het verleden te maken.''

De meeste bezoekers besteden weinig aandacht aan Renfurms uitstalling, net als aan de andere `politieke' kraampjes. De aandacht gaat vooral uit naar de roti kip, bara en bloedworst. Fernandes frisdrankjes, orgeade (een amandeldrankje), bier en schaafijs zorgen voor de nodige verkoeling op deze broeierige zondagmiddag. Over politiek praten de meeste festivalgangers liever niet.

,,Wijdenbosch en Bouterse, dat is een pot nat'', zegt een bezoeker na enig aandringen. Hij wil anoniem blijven. ,,De lange arm van Bouterse reikt namelijk tot Nederland''. Dat Bouterse is veroordeeld is voor de meeste Surinamers geen probleem, maar ze durven dat niet hardop te zeggen. ,,Het uitblijven van humanitaire hulp, dát is niet te verteren'', aldus de bezoeker.

Tussen alle voedselkraampjes staat John Tjon van de Stichting Nederland-Suriname Stop Armoe Suriname. ,,Ik zag de problemen aankomen toen ik acht maanden geleden in Suriname was'', zegt hij. De Stichting zamelt medische voorzieningen in voor de Surinaamse ziekenhuizen die in grote problemen verkeren. Wekelijks krijgt Tjon zeker drie faxen met verlanglijsten. ,,We krijgen veel spullen van Nederlandse apothekers maar onze collecte levert te weinig op om het op te sturen.'' Zijn garage in Heerhugowaard staat inmiddels vol met rolstoelen, injectienaalden en medicijnen.

Tjon houdt Wijdenbosch verantwoordelijk voor de problemen in Suriname. ,,Nederland is medeschuldig, maar Surinamers in Nederland hebben het altijd over die 600 miljoen gulden die Suriname nog tegoed heeft. Je hoort ze ooit over de drie miljard die is verspild.'' Wel zou de Nederlandse regering het signaal van de bevolking, die deze week opnieuw de straat op gaat om het vertrek van de regering Wijdenbosch te eisen, moeten oppakken, vindt Tjon. ,,Surinamers vragen mij altijd waarom Nederland, dat bekend staat als sociaal en humanitair, niets voor Suriname doet. Kosovo krijgt veel hulp. Suriname, dat 300 jaar geschiedenis met Nederland deelt, wordt genegeerd.''