Godspeed triest en soms mooi

`De toekomst is uitzichtloos, onzeker en mooi', staat in het boekje bij de eerste cd van het Canadese gezelschap Godspeed You Black Emperor! `Als we onze ogen dicht doen, zien we alleen maar: een open weg, telefoonpalen, een zon die altijd ondergaat, en een verstrengelde melodie die langzaam neervalt.' Daarin zit een groot deel van de gedachte van de groep besloten: schoonheid die voortkomt uit somberheid, muziek die samenhangt met beelden van stilstaande of bewegende voorwerpen.

Bij optredens vertaalt zich dat naar instrumentale muziek die zich ergens tussen rock en klassiek beweegt, triest en bij vlagen inderdaad erg mooi, met filmprojecties op de muur achter het podium die de sfeer van de muziek beïnvloeden en versterken. De negen muzikanten zelf staan en zitten in het donker: drie gitaristen, twee bassisten, twee drummers/percussionisten, een violist en een cellist. Ze zeggen niets tegen het publiek en communiceren onderling ook nauwelijks. Ze spelen lange stukken, vaak rond de tien of vijftien minuten, die langzaam aanzwellen. `Moya' bijvoorbeeld, dat begint met een lang aangehouden bastoon op de cello, waar zich een melancholieke, trage viool bijvoegt. Na dit intro volgt een zachtere passage met fraaie weidse gitaar-akkoorden en een lieflijk tinkelende xylofoon, waarna dreigend klinkende drums en bas invallen die het tempo geleidelijk verhogen. Schrijnend klinkende vervormde gitaren zetten samen met de strijkers een gedragen melodie in, terwijl de muziek langzaamaan steeds harder wordt en uitmondt in een wervelstorm van geluid. Op de filmschermen is in grote bewegende krasletters het woord HOPE te zien, naast grofkorrelige zwart-wit beelden van onder meer gebouwen en treinrails, korte filmpjes die constant herhaald worden.

De muziek en de beelden zijn, ook bij de andere nummers, vaag en open genoeg voor de toehoorders om er hun eigen betekenis aan te geven, of zich te verliezen in de weemoedige stemming die ze oproepen. Zo nu en dan kregen de stukken een iets duidelijker betekenis door tapes van stemmen die er doorheen werden gedraaid, zoals van een man die klaagt over de slechte staat waarin het land en bestuur zich bevinden.

Het was de derde keer sinds november vorig jaar dat Godspeed You Black Emperor! optrad in het Amsterdamse Paradiso. De eerste keer moesten de negen muzikanten zich op het kleine podium in de bovenzaal proppen, een paar maanden geleden waren ze al gepromoveerd naar de grotere concertzaal beneden, waar ze nu opnieuw optraden. Elke keer werd de zaal voller; zaterdagavond was het aardig druk in de zaal. De belangstelling voor instrumentale, atmosferische muziek zoals Godspeed You Black Emperor! en de verwante Schotse groep Mogwai die spelen, neemt blijkbaar toe.

Tijdens het twee uur durende concert speelde de groep naast materiaal van het album f#a#oo (1998) en de dit jaar verschenen Slow Riot For New Zero Kanada-mini-cd, ook veel nieuw werk. Storend was na verloop van tijd dat de nummers nogal eenvormig waren, waardoor het niet de hele tijd boeiend bleef. Zeker voor wie er de vorige twee keer ook bij was en niet veel nieuws voorgeschoteld kreeg.

Concert: Godspeed You Black Emperor! Geh: 31/7 Paradiso, Amsterdam.