Geen Israeliër draait de kraan nog rustig open

De Israeliërs hebben steeds minder vertrouwen in hun kraanwater, dat vol met parasieten zou zitten. Daarom schakelen de burgers nu over op mineraalwater en luidt de regering de noodklok.

Steeds meer vrachtauto's met grote flessen mineraalwater van twintig en veertig liter uit nog schone bronnen op de Golan-hoogvlakte en in Galilea verschijnen in het stadsbeeld van Tel Aviv. Veel Israeliërs zijn bereid maandelijks flink in de buidel te tasten om maar geen ,,gevaarlijk'' kraanwater te hoeven drinken.

Begin juli waarschuwden waterdeskundigen dat er in het water van het meer van Tiberias gevaarlijke parasieten zitten. ,,Ze komen uit de kraan'', beweerden ze. Dat kan omdat water uit het vervuilende meer van Tiberias als drinkwater over grote afstanden naar het centrum van het land (en nog zuidelijker) wordt gepompt.

Zo'n paniekbericht is goud waard voor de maatschappijen die in mineraalwater handelen of waterzuiveringsinstallaties in de aanbieding hebben. Woordvoerders van Mekorot, de nationale watermaatschappij, die verantwoordelijk is voor de kwaliteit van het drinkwater en de hygiëne van de lange pijpleiding, probeerden de gemoederen te bedaren. ,,Er is niets aan de hand. Doe de kraan thuis maar rustig open.'' Maar wie gelooft deze geruststellende woorden nog als vrijwel gelijktijdig de waterspecialist van het Technion in Haifa, professor Dan Zaslavsky, glashard zegt dat het Israelische drinkwater niet voldoet aan de Europese normen.

Ramat Hasharon, een groene voorstad van Tel Aviv, stond in de jaren zeventig bekend om de hoge kwaliteit van het water dat uit de waterhoudende grondlagen werd opgepompt. Die goede tijd is voorbij. Tientallen jaren hebben grote militaire industrieën het grondwater vervuild. Zonder acht te slaan op of begrip te hebben voor de ernstige gevolgen van het milieu werden de afvalstoffen van de munitiefabrieken op de bodem geloosd.

In waterbronnen in Ramat Hasharon zijn chroom en ook andere voor de gezondheid schadelijke metalen gevonden. Jarenlang is deze ernstige watervervuiling geheimgehouden en hebben de bewoners van dit plaatsje water gedronken dat aan geen enkele internationale standaard voldoet. Inmiddels zijn drie van de acht lokale waterbronnen op last van het ministerie van Volksgezondheid gesloten. ,,Er is groot gevaar dat alle bronnen dicht moeten'', zegt Yoram Elron, een waterdeskundige en ex-onderburgemeester van Ramat Hasharon. Hij is een gerechtelijke procedure tegen de industrieën begonnen in de hoop dat de rechter zal beslissen dat deze de kosten van de waterzuivering moeten betalen.

De waterproblematiek in Ramat Hasharon is typerend voor de zeer ernstige water- en milieuproblematiek in de joodse staat. Te lang is daar geen of nauwelijks aandacht aan besteed. Israel had andere problemen. Oorlogen en massa-immigratie slurpten de nationale energie op. Bovendien is er nauwelijks een milieutraditie. `Groenen' aan de poort van de politiek zijn een zeer recent verschijnsel. Als een Derde-Wereldland heeft Israel zonder planning decennia roofbouw op zijn magere natuurrijkdom gepleegd. Sedert het begin van het vredesoverleg met de Palestijnen in 1992 en de daarop volgende vrede met Jordanië zijn hier en daar de ogen opengegaan voor het ,,ineenstorten van de natuur'' zoals een recent rapport van het Technion in Haifa vaststelt.

Een op de tien kinderen in Israel heeft wegens de enorme luchtvervuiling last van astma. Boven Tel Aviv hangt vaak een goed zichtbaar dik kleed van uilaatgassen. Riviertjes zijn dermate vervuild dat er voor vissen geen leefruimte meer is. De stranden raken vervuild of verdwijnen door de onverantwoordelijke aanleg van jachthavens. De laatste duinen worden afgegraven. Als dat zo doorgaat zullen Israeliërs volgens het rapport van Technion op het buitenland zijn aangewezen voor natuur en strandleven.

Met het grondwater langs de kust is het eveneens droevig gesteld. Door overpompen is `brak' zeewater in deze belangrijke waterreserve doorgedrongen. ,,Kritiek'' noemde Dalia Itzik, de minister van milieu deze maand de vervuiling van het land boven en onder de grond. Waterdeskundigen waarschuwen dat Israel grote haast moet maken met het destilleren van zeewater om de komende jaren drinkwater uit de kranen te kunnen laten lopen.

Er zijn plannen om water uit Turkije te importeren. Dat zou in enorme plastic containers kunnen gebeuren die over de Middellandse zee naar een Israelische haven worden gesleept. Ook wordt gedacht aan een pijpleiding waardoor Turks water via Syrië naar Israel zou kunnen worden gepompt. Zo'n gigantisch project kan alleen maar in vredestijd worden gerealiseerd. Maar vrede met Syrië zal Israel met de harde munt van het opgeven van de Golan-hoogvlakte moeten betalen. Dat betekent dat belangrijke waterbronnen op de Golan-hoogvlakte in Syrische handen komen.

Water zal in de toekomst een van de grote problemen worden in het Midden-Oosten. Door ondeskundigheid heeft Israel zijn waterbronnen dermate bevuild dat de noodklok wordt geluid. Niet alleen de waterbronnen maar het hele Israelische ecosysteem wordt bedreigd. Als er niet krachtig wordt ingegrepen zal de situatie over zo'n twintig jaar rampzalig zijn, aldus specialisten.