`Curieus dat ze ontsnappen'

Twee gedetineerden ontsnapten de afgelopen twee weken uit de open inrichting van gevangenis Norgerhaven in Veenhuizen. De gevangenisdirecteur verbaast zich.

De twee ontsnapte gedetineerden uit de open dependance van gevangenis Norgerhaven in Veenhuizen verbleven op de Externe Resocialisatie Afdeling (ERA). De een had nog vier maanden straf te gaan, de andere zeven.

De ERA is een mini-dorp van zelfstandige woningen waar gedetineerden de laatste vijf tot twaalf maanden van hun straf uitzitten. Hier kunnen zij wennen aan de buitenwereld voordat zij terugkeren in de samenleving. Dit om de kans op ontsporen te verminderen. Het verbaast de directeur van gevangenis Norgerhaven, Th. J. Westerhout, dat gedetineerden uit zijn mini-dorp weg willen.

Hoe gemakkelijk is het om uit de inrichting te ontsnappen?

,,Heel gemakkelijk. Het zijn de gevangenen die uit een gesloten inrichting komen en in in de ERA tijdens de laatste maanden van hun verblijf worden voorbereid op hun terugkeer in de samenleving. Daar horen bezoeken bij aan het arbeidsbureau en een sollicitatiegesprek. Dat zijn dingen die je niet binnen de muren van de inrichting kan regelen. De bewoners kunnen ook gewoon verlof aanvragen.''

Wat houdt de gevangen tegen om te vluchten?

,,Wat ze tegen zou móeten houden is dat ze hier allerlei zinnige dingen leren. We werken met ze samen om adequate huisvesting te vinden en een baan en de bewoners kunnen hier allerlei cursussen volgen. Het is curieus dat ze ontsnappen: overdag kunnen de bewoners zo de inrichting uitlopen, waarom zouden ze hun uitbraak dan 's nachts moeten forceren? De man die de vorige keer ontsnapt is, was zelfs eerder al een dag met verlof geweest. Bovendien gooien de bewoners op deze manier hun kans weg om ooit nog in deze open inrichting terug te keren. De man die enkele weken geleden ontsnapte is al weer opgepakt en zit in het Huis van Bewaring. Het is een oude rot die vaker gedetineerd is geweest. Hij moet nu zijn resterende zeven maanden in de gevangenis uitzitten.''

Blijkbaar is de aantrekkingskracht van de buitenwereld groter?

,,We zouden graag weten wat de mensen bezielt om te ontsnappen. Wat we nu eerst gaan doen is het project goed analyseren. We moeten de procedures nalopen, kijken of we alle taken goed uitgevoerd hebben. Misschien dat er overeenkomsten zijn tussen de ontsnapte gevangenen.

,,We onderzoeken of ze bijvoorbeeld al eens eerder niet zijn teruggekomen van verlof. We willen bekijken of we het aan hadden zien kunnen komen. Het is tijd om te kijken wat voor vlees we in de kuip hebben. Wel moeten we realistisch blijven: als je praat over een open inrichting dan heb je het over een minimum aan beveiliging, dat is juist de opzet. Bovendien willen we geen overhaaste beslissingen nemen. Op basis van twee ontsnappingen gaan we de organisatie niet op zijn kop zetten.''

Wat weet u tot nu toe wél van uw gevangenen?

,,De gedetineerden die voor deze resocialisatie in aanmerking komen, kunnen vastzitten voor het hele scala aan misdrijven, van diefstal tot zedenmisdrijven of moord. Wat ze gemeen hebben zijn hun sociale defecten. Het zijn lichtelijk gedrags- en persoonlijkheidsgestoorde mensen, die extra sociale vaardigheden nodig hebben voor ze in de samenleving terugkeren. Het zijn mensen die er in eerste instantie niet voor in aanmerking kwamen hun vrijheid in fasen terug te krijgen, bijvoorbeeld met een weekendverlof. De kans dat zij opnieuw een delict zouden plegen was te groot.''

En nu hun tijd er bijna op zit, komen ze ineens op de open afdeling. Is dat geen gevaar voor de samenleving?

,,Je moet je bedenken dat deze gedetineerden over een maanden tòch in de maatschappij terugkeren. De samenleving zou blij moeten zijn dat er eerst aan deze mensen gesleuteld is.''